DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2022/1300 E.  ,  2023/3583 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/1300
Karar No : 2023/3583

TEMYİZ EDENLER :1-(DAVACI) … A.Ş.
VEKİLİ : Av. …

2-(DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, ihalesini gerçekleştirdiği … ihale kayıt numaralı "Silopi (Şırnak) İçmesuyu İnşaatı Yapım" işini üstlenen iş ortaklığınca ödenen ihale kararı damga vergisinin iş ortaklığına iade edildiğinden, ihale kararı damga vergisinin asıl mükellefi olan davacı şirketten aranılması gerektiğinden bahisle 2016/Aralık dönemi için tarh edilen damga vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…. sayılı kararıyla; damga vergisi yönünden; ihaleyi üstlenen iş ortaklığından tahsil edilerek ödenen fakat iş ortaklığınca iade alınan ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefinin, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan davacı şirket olduğu, 488 sayılı Kanunun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatını haiz olmayan ve 6107 sayılı Kanun ilgili hükümlerince devir ve birleşme işlemleri dışında, taraf olduğu işlemlerde vergiden muaf tutulacağına dair bir düzenleme olmadığından, damga vergisi muafiyeti de olmayan davacı adına tarh edilen damga vergisinde hukuka aykırılık bulunmadığı, vergi ziyaı cezası yönünden; damga vergisi beyannamesinin süresinde verilerek verginin zamanında tahakkuk ettirildiği, vergisel yükümlülüğünün süresinde ve tam olarak yerine getirildiği, sonrasında verginin iade edilmesi nedeniyle hazineye intikal edilen bir verginin olmadığı ileri sürülerek vergi aslıyla beraber vergi ziyaı cezasının da kesilmesinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 341. maddesinin getiriliş amacıyla bağdaşmadığından, kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen reddine, kısmen kabulüne, vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesinin, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görüldüğü, dilekçede ileri sürülen iddiaların anılan kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığı gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz olmayan davacı şirketin ihale kararı damga vergisinin mükellefi olamayacağı, 6107 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca muafiyetlerinin bulunduğu, verginin hazineye eksiksiz olarak intikal ettirildiği, yasal süresi içinde beyan edilip ödenen vergi için tesis edilen dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Davacı şirketin mükellef sıfatıyla zamanında verdiği bir beyannamenin bulunmadığı, daha önce verilen beyannamenin de sorumlu sıfatıyla verildiği, zamanında tahakkuk ettirilmeyen bir verginin varlığının sabit olduğu, vergi ziyaı cezası işleminin yasaya uygun olduğu iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davalı tarafından savunma verilmemiştir. Davacının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı şirket adına, ihalesini gerçekleştirdiği … ihale kayıt numaralı "Silopi (Şırnak) İçmesuyu İnşaatı Yapım" işini üstlenen iş ortaklığınca ödenen ihale kararı damga vergisinin iş ortaklığına iade edildiğinden, ihale kararı damga vergisinin asıl mükellefi olan davacı şirketten aranılması gerektiğinden bahisle 2016/Aralık dönemi için tarh edilen damga vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT:
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un olay tarihinde yürürlükte olan "Dönüşüm gelirleri" başlıklı 7. maddesinin 9. fıkrasında, bu Kanun uyarınca yapılacak olan işlem, sözleşme, devir ve tesciller ile uygulamaların, noter harcı, tapu harcı, belediyelerce alınan harçlar, damga vergisi, veraset ve intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden; kullandırılan krediler sebebiyle lehe alınacak paraların ise banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesna olduğu belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, dava şirket tarafından ihalesi gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "Silopi (Şırnak) İçmesuyu İnşaatı Yapım" işini yüklenen iş ortaklığı tarafından bu işe ilişkin olarak alınan ihale kararı üzerinden ödenen damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusu üzerine ihale kararı damga vergisinin mükellefinin davacı şirket olması nedeniyle verginin anılan iş ortaklığına iadesi gerektiği, verginin mükellefi olan davacı şirketten bu verginin tahsilinin sağlanmasının icap ettiği yolundaki yazı dayanak gösterilmek suretiyle davacı adına 2016/Aralık dönemi için tarh edilen damga vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, ihale konusu işte uygulanacak idari şartnamenin 46.2.1.a. maddesinde, tesis inşaatı finansman ihtiyacının T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile … Bankası A.Ş. arasında imzalanan 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Kapsamında Zarar Görmüş Olan ve İhtiyaç Duyulan Altyapı Tesislerinin Yapılmasına İlişkin Protokol çerçevesinde temin edileceği (KDV, fiyat farkı ve oluşabilecek keşif artışı dahil), anılan Protokolün Amaç ve Kapsam başlıklı 1. maddesinde, bu Protokolün, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve İller Bankası A.Ş. arasında işbirliği yapılarak, terör olayları yaşanan yerlerden 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde riskli alan ve rezerv alan ilan edilen bölgelerde, ihtiyaca göre yapılacak olan altyapı tesislerinin, kısa sürede tamamlanmasına ilişkin genel çerçevenin oluşturulması, 6107 sayılı İller Bankası A.Ş. Hakkında Kanun'un 3. maddesinin ikinci fıkrasının (h) bendi doğrultusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nca söz konusu işlerin yapılmasının … Bankası A.Ş.'nden talep edilmesi ve tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesi maksadıyla hazırlanmış olup, ihtiyaç duyulan altyapı tesislerinin tespiti, etüt ve projelendirilmesi, yapımı ve finansmanına ilişkin işlerin genel çerçevesini, karşılıklı sorumluluk ve işbirliğine ilişkin usul ve esasları kapsayacağı, Tarafların Yükümlülükleri başlıklı 7. maddesinde, Bakanlığın , 644 sayılı T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili diğer Kanunlar doğrultusunda işbu Protokol kapsamında yaptırılacak altyapı tesisleri ile ilgili iş ve işlemlerin yapılmasını 6107 sayılı İller Bankası A.Ş. Hakkında Kanun'un 3. maddesinin ikinci fıkrasının (h) bendi doğrultusunda İLBANK'tan talep ederek İLBANK'ı görevlendireceği ve altyapı işleri yapılacak olan Belediyelerin ve yapılacak işleri Bakanlıkça İLBANK'a bildirilmesini müteakip gerekli iş ve işlemlerin İLBANK tarafından başlatılacağı, işbu Protokol kapsamındaki iş ve işlemlerde kullanılmak üzere Bakanlık tarafından İLBANK'a 6306 sayılı Kanun kapsamında oluşturulan Dönüşüm Projeleri Özel Hesabından ödenek aktarılacağı, yapılacak işler için gerekli tüm finansmanın bu ödenekten karşılanacağı, işbu Protokol kapsamında Bakanlıkça yapımı talep edilen işlerin etüd, proje yapımı, ihale hazırlığının (teknik şartname, keşif-metraj, analiz yapılması, yaklaşıl maliyet çalışmaları) yürütülmesi, ihalenin her türlü aşamasının gerçekleştirilmesi, ihalenin sonuçlandırılarak sözleşmenin imzalanması, yapım ihaleleri sonrasındaki her türlü iş ve işlemlerin denetimi, yürütülmesi, ödemesinin ve işlerin kesin hesaplarının akdedilmiş sözleşmelere ve İLBANK usul ve esaslarına göre yapılması, onaylı projelerin sözleşme ve eklerine uygun olarak proje alanına uygulanmasının İLBANK tarafından yürütüleceği ifade edilmiştir.
Bu durumda, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un olay tarihinde yürürlükte olan "Dönüşüm gelirleri" başlıklı 7. maddesinin 9. fıkrası uyarınca bu Kanun uyarınca yapılacak olan işlemlerin damga vergisinden müstesna olduğuna dair düzenleme karşısında 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun uyarınca gerçekleştirilen ihale konusu işe ilişkin alınan ihale kararı da bu madde uyarınca damga vergisinden istisna kılındığı için dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık, davayı kısmen kabul eden, kısmen reddeden Vergi Mahkemesi kararına karşı taraflarca yapılan istinaf başvurularını reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının; damga vergisine ilişkin kısmında hukuka uygunluk, vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda yazılı gerekçeyle kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik tarafların istinaf başvurularını reddeden … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının; damga vergisine ilişkin kısmının BOZULMASINA, vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmının ise yukarıda yazılı gerekçeyle ONANMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 12/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.