DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2021/3884 E.  ,  2023/4843 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/3884
Karar No : 2023/4843

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
... Madencilik İnşaat San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü(İSKİ) tarafından davacıya ihale edilen "Asya Bölgesi 2013 yılı 4. Kısım Müteferrik Atıksuyu Kanalı Yağmur Suyu Kanalı ve Dere Islahı İşi" nedeniyle davacı ile ... İnşaat Nakliyat Turizm Gıda ve İşletmecilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi arasında imzalanan alt yüklenici sözleşmesinden doğan damga vergisinin ödenmediğinden bahisle davacı adına 2015/Ocak-Aralık dönemine ilişkin (... tarih ve ... sayılı ihbarname ile) re'sen tarh edilen damga vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının terkini istemiyle yapılan düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararıyla; davacı ile ... İnşaat Nakliyat Turizm Gıda ve İşletmecilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi arasında imzalanan alt yüklenici sözleşmesi nedeniyle ödenmesi gereken damga vergisinin, ... İnşaat Nakliyat Turizm Gıda ve İşletmecilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından pişmanlık beyannamesi verilerek ödendiği hususunda bir ihtilaf bulunmadığı, bu durumda; sözleşmenin taraflarından birinin ödemesi ile ortadan kalkacak olan damga vergisinin sözleşmenin tarafı olan (dava dışı) alt yüklenici şirket tarafından ödenmesi sonucunda ortada tahsili gereken bir vergi kalmadığından, davacı adına yapılan cezalı tarhiyatın terkinine yönelik başvurunun reddine ilişkin dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu olayda herhangi bir vergilendirme hatası bulunmadığından düzeltme ve şikayet başvurusuna konu olamayacağı, ileri sürülen iddiaların süresinde açılacak davada incelenebileceği, davacı tarafından ... Vergi Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında açılan dava sonucunda aynı Mahkemenin ... tarih ve K:... sayılı kararı ile cezalı tarhiyatın kaldırılması istemi yönünden davanın reddedildiği, mahkeme kararları doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü(İSKİ) tarafından davacıya ihale edilen "Asya Bölgesi 2013 yılı 4. Kısım Müteferrik Atıksuyu Kanalı Yağmur Suyu Kanalı ve Dere Islahı İşi" nedeniyle davacı ile ... İnşaat Nakliyat Turizm Gıda ve İşletmecilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi arasında imzalanan alt yüklenici sözleşmesinden doğan damga vergisinin ödenmediğinden bahisle davacı iş ortaklığı adına 2015/Ocak-Aralık dönemine ilişkin (...tarih ve ... sayılı ihbarname ile) re'sen tarh edilen damga vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının terkini istemiyle yapılan düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri; 124. maddesinde de, vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmıştır. Bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatasının tanımı ise, aynı Kanunun 116. maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapılmış, 117. maddesinde, hesap hataları olarak; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması; 118. maddesinde de, vergilendirme hataları olarak; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hatalar gösterilmiş bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Vergi Usul Kanunu'nun yukarıda yer verilen düzenlemelerine göre düzeltme yolu, vergiye ilişkin hesaplarda, matrah ve miktar hatası bulunması yahut mükerrer vergi istenmesi şeklinde, vergilendirmede ise mükellefin şahsında, mükellefiyette, verginin mevzuunda ve döneminde yapılmış hataların varlığı halinde izlenebilecek bir idari başvuru yolu olup vergi yükümlülerince, vergilendirmeye ilişkin bir olayın düzeltme yoluyla yargı önüne getirilebilmesi ve vergi hatasının varlığından söz edilebilmesi için, hukuksal sorun olarak çözümlenmesi gerekmeyen açık ve mutlak bir hata bulunduğunun belirlenebilmesi gerekir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı adına 2015/Ocak-Aralık dönemine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ihbarname ile bir kat vergi ziyaı cezalı damga vergisi tarh edildiği, davalı idarece matrahın hatalı hesaplandığından bahisle söz konusu ihbarnamenin düzeltme fişi ile kaldırıldığı ve yerine ... tarih ve ... sayılı ihbarnamenin düzenlendiği, davacı tarafından ... tarih ve ... sayılı ihbarnameye karşı açılan açılan davada; ... Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın kısmen reddine, kısmen incelenmeksizin reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği, temyiz aşamasında Danıştay 9. Dairesinin 14/04/2022 tarih ve E:2019/6712, K:2022/1456 sayılı kararıyla; "... dava konusu ... tarih ve ... sayılı ihbarnamenin terkin edildiği bildirildiğinden Vergi Mahkemesince konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerekirken Vergi Dairesi Müdürlüğünce düzenlenen ancak bu davanın konusunu oluşturmayan ... tarih ve ... sayılı ihbarname incelenmek suretiyle davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle bozma kararı verildiği, Bölge İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak verilen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararın Danıştay 9. Dairesi'nin 28/11/2023 tarih ve E:2023/2478, K:2023/4842 sayılı kararı ile onandığı, davacı tarafından ...tarih ve ... sayılı ihbarnameye karşı açılan davada ise; ... Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile " ... daha önce aynı konuda işin esası incelenerek karar verildiği anlaşıldığından, kesin hüküm nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı" gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği, temyiz aşamasında Danıştay 9. Dairesinin 14/04/2022 tarih ve E:2019/6711, K:2022/1457 sayılı kararıyla; " ... iş bu davada kaldırılması istenen vergi ziyaı cezalı damga vergisi tarhiyatını içeren ... tarih ve ... sayılı ihbarname incelenmek suretiyle esasa ilişkin bir karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle bozulduğu, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesince, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi'nin davanın incelenmeksizin reddi yolundaki kararının kaldırılmasına ve işin esası hakkında karar verilmek üzere dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi sonrasında dava dosyasının ... Vergi Mahkemesi'nin E:... sayılı esasına kaydedildiği ve dosyanın halen derdest olduğu görülmüştür.
Olayda, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü(İSKİ) tarafından davacıya ihale edilen "Asya Bölgesi 2013 yılı 4. Kısım Müteferrik Atıksuyu Kanalı Yağmur Suyu Kanalı ve Dere Islahı İşi" nedeniyle davacı ile ... İnşaat Nakliyat Turizm Gıda ve İşletmecilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi arasında imzalanan alt yüklenici sözleşmesinden doğan damga vergisinin, sözleşmenin diğer tarafı ... İnşaat Nakliyat Turizm Gıda ve İşletmecilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından 31/07/2019 tarihinde verilen pişmanlık beyannamesine istinaden ödendiği, davacı tarafından da damga vergisinin sözleşmenin diğer tarafınca ödenmesi nedeniyle ortada tahsili gereken bir vergi kalmadığından bahisle, adına yapılan 2015/Ocak-Aralık dönemi (... tarih ve ... sayılı ihbarname) bir kat vergi ziyaı cezalı damga vergisi tarhiyatının terkini istemiyle düzeltme ve şikayet başvurusunda bulunulduğu, dava konusu işlemle başvurunun reddedildiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından; söz konusu damga vergisinin sözleşmenin diğer tarafı olan şirket tarafından ödendiğinden bahisle ortada tahsili gereken bir vergi kalmadığı iddiasıyla düzeltme ve şikayet başvurusunda bulunulduğu görülmüş olup, bu husus yukarıda metnine yer verilen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116. vd maddelerinde düzenlenen vergilendirme hataları kapsamında olmadığından, düzeltme ve şikayet başvurusu kapsamında incelemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte; söz konusu iddianın damga vergisine ilişkin ihbarname veya ödeme emrinin tebliğinden itibaren süresi içinde açılacak davada incelenebileceği açıktır.
Bu durumda, dava konusu uyuşmazlığın vergilendirme hatası kapsamında incelenmesi mümkün olmadığından, aksi yönde verilen Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 28/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.