DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2021/3095 E.  ,  2023/4130 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/3095
Karar No : 2023/4130

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Vergi Dairesi Müdürlüğü-…
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): … Petrol Ürünleri Yağ Petrokimya Nak. Amb. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, aleyhe olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, sahte fatura düzenleyerek komisyon geliri elde ettiği, sahte fatura kullandığı, kayıt dışı satışlarının bulunduğu ve ticari mal maliyetinin düşük değerlendirildiğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2017 yılı kurumlar vergisi, 2017/ Ekim-Aralık dönemine ilişkin geçici vergi ile bu vergiler üzerinden kesilen bir ve üç kat vergi ziyaı cezasının ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; gerçek olmayan alışların maliyetten çıkarılmasına ilişkin, davacı şirket hakkında düzenlenen … tarih ve …, … sayılı vergi inceleme raporları ve … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporu ile davacıya fatura düzenleyen … Kimyevi Maddeler Petrol Ürünleri İmalat Otomotiv Nakliye İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. hakkındaki … tarih ve …, … Madeni Yağ Ticaret Ltd. Şti. hakkındaki … tarih ve …, … Petrol Ürünleri Gıda ve Tekstil Ltd. Şti. hakkındaki … tarih ve …, … Oto. Petrol San.Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporlarının birlikte değerlendirilmesinden; davacının anılan firmalardan yaptığı alımların gerçeği yansıtmadığının anlaşıldığı, alınan sahte faturalardan dolayı 7.687.817,48-TL'nin satılan ticari mallar maliyetinden çıkartılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; düzenlenen sahte faturalardan dolayı elde edilen komisyon gelirinin hasılata eklenmesi ve gerçek olmayan satışların hasılattan çıkarılmasına ilişkin,davacı şirket hakkında düzenlenen … tarih ve …, … sayılı vergi inceleme raporları ve … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporu ile davacının fatura düzenlediği … Petrol Ürünleri Gıda ve Tekstil Ltd. Şti. hakkındaki … tarih ve …, … Otomotiv Petrol Ür. San. Ltd. Şti. hakkındaki … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporları ile … Petrokimya Oto. San. ve Dış Tic. A.Ş., …, … ve … hakkındaki tespitlerin değerlendirilmesinden, … ile ilgili herhangi bir tespit, araştırma ve değerlendirme yapılmadığından, … hakkında da faaliyette bulunmadığına ilişkin herhangi bir tespit ve inceleme yapılmadığı görüldüğünden, davacı şirketin … ile 30/12/2017 tarihinde …'e yaptığı satışlardan dolayı hesaplanan tutarın brüt satış hasılatından çıkartılmasında ve söz konusu mükelleflere düzenlenen sahte faturalardan dolayı hesaplanan komisyon gelirinin de brüt satış hasılatına eklenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, diğer firmalara yapılan satışlar kapsamında yapılan matrah tespitinde ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı; davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, 28/12/2017 tarihli tespite göre davacı tarafından … Madeni Yağ Ltd. Şti.'ne yapılan 66.000 kg'lik kollodial grafit satışının 44.000 kg'si için fatura düzenlendiği ancak 22.000 kg için fatura düzenlenmediğinden bahisle düzenlenen faturadaki birim satış fiyatı dikkate alınarak 84.000 TL kayıtdışı hasılatın brüt satış hasılatına ilave edilmesinde de hukuka aykırılık bulunmadığı; … Oto. Petrol San.Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunun incelenmesinden, anılan şirketin 2017 yılında düzenlediği satış faturalarının komisyon geliri elde etmek amacıyla düzenlenmiş sahte belgeler olduğu sonucuna ulaşıldığından davacının anılan mükelleften 206.700 kg'lik kolloidal grafit alışının gerçeği yansıtmadığı bu itibarla da dönem sonu stok miktarının fiili envanterde tespit edilen 70.500 kg kolloidal grafit olduğunun anlaşıldığı, yapılan hesaplamalar sonucunda 163.205,00-TL'nin satılan ticari mallar maliyetine ilave edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı; olayda, davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, tespitler doğrultusunda yapılan hesaplama sonucunda davacının zararının ortaya çıktığı, bu durumun iktisadi ticari ve teknik icaplara aykırı olduğu, bu itibarla da Antalya Ticaret Odası'nın madeni yağ sektöründeki karlılık oranının %2-%5 arasında değişebileceği kararı doğrultusunda davacı şirketin %3 kar ettiği kabul edilerek gerçek satış hasılatının yeniden hesaplandığının görüldüğü, davacı şirketin %3 kar ettiği kabul edilerek gerçek satış hasılatının yeniden hesaplanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; geçici vergi asıllarına ilişkin, geçici verginin, vergi aslına mahsup edilmek üzere peşin alınan bir vergi türü olduğu ve uyuşmazlıkta mahsup döneminin geçtiği, dava konusu ihbarnamelerde geçici vergi asıllarının tahakkuk ettirilmeyeceği belirtilmekle birlikte, tarh edilecek vergi sütunlarına vergi aslı tutarlarının da yazıldığının görüldüğü, Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinde, mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği hükmüne yer verildiği, olayda davalı idarece yapılmış terkin işlemi bulunmadığı gibi, ihbarnamelere geçici verginin tahakkuk ettirilmeyeceğinin yazılmasının tarhiyatların terkini anlamına gelmeyeceğinden dava konusu geçici vergi asıllarında hukuka uygunluk bulunmadığı; vergi ziyaı cezalarına ilişkin, olayda,davacı adına, geçici vergiler üzerinden vergi ziyaı cezaları kesilmesi uygun ise de yerleşik Danıştay içtihatları da dikkate alınarak, yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi niteliği taşıyan geçici vergiler nedeniyle yol açılan vergi kaybından dolayı vergi ziyaı cezalarının bir kat uygulanması gerektiği sonucuna ulaşıldığı, geçici vergilere bağlı olarak kesilen vergi ziyaı cezalarının bir katı aşan kısımlarında hukuka uygunluk, bunun dışındaki vergi ziyaı cezalarında ise hukuka aykırılık bulunmadığı; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesine göre kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin, davalı idarece komisyon karşılığı yapılan satışların hangi tarihte, hangi miktarda ve kimlere yapıldığı, verilmesi gereken faturaların hangi tutar ve tarihlerde kimlere verilmediği yönünde yapılmış her hangi bir somut tespit bulunmadığı anlaşıldığından, cezai yaptırıma bağlanan söz konusu fiillerin bütün unsurları ortaya konulmadan kesilen dava konusu özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine,geçici vergi ve bu vergiye bağlı olarak kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı ile özel usulsüzlük cezasının ve … ile 30/12/2017 tarihinde ...'e yapılan satışlardan kaynaklanan 3 kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen 1 kat vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dosyanın incelenmesinden, davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, davacı şirketin 2017 yılındaki alış ve satışlarının büyük bir kısmının ticari faaliyeti ile uyumlu olması, 14.222.346,85-TL. kredi kartı ile yapılan satışlarının bulunması, prim borçlarını ödemesi, davacının mal alım-satımında bulunduğu bazı mükellefler hakkındaki incelemelerin devam ediyor olması, işyerinden alınan numune madeni yağların analizlerinin uyumlu olduğunun belirlenmesi ve 28/12/2017 tarihinde yapılan fiili envanter çalışması sonucunda şirketin işyerinde ticari faaliyetine devam ettiğinin tespit edilmesi karşısında şirketin kısmi sahte fatura düzenleme faaliyetinin yanında gerçek bir ticari faaliyetinin de olduğunun kabul edildiği, olayda,davacının satış faturası düzenlediği mükelleflerin ticari faaliyetinin mahiyeti hakkında ayrıntılı araştırma ve inceleme yapılmadan söz konusu mükelleflerin tarh dosyasında yer alan bilgi ve belgelere, diğer bir kısım tespitlere istinaden sahte kabul edildiği,yine, davacının 2017/Nisan döneminden itibaren yüksek miktarda alış yaptığı … Oto. Petrol San.Tic. Ltd. Şti.'nin 28/12/2017 tarihinden sonra davacıya düzenlediği üç adet faturanın gerçek bir mal veya hizmet teslimine ilişkin olup olmadığı yönünde bir araştırma yapılmaksızın salt şirket temsilcisinin gönderilip henüz teslim alınmamış emtia olmadığı yönündeki beyanına ve kantarda tartılan emtianın envanter saatine göre işyerinde gelmemesine ve yılın son günlerinde şirket stok kapasitesinin %70'ine yakın miktarda emtia alınmasının ticari ve teknik icaplara aykırı olmasına göre sahte kabul edildiği, 28/12/2017'den sonra bu alışlara ilişkin yapılan satışların da gerçeği yansıtmadığının ve düzenlenen tüm bu faturalardan sahte fatura komisyon kazancı elde edildiğinin kabul edilmesinin varsayıma dayandığı sonucuna ulaşıldığı, ayrıca, gelir tablosu düzenlenirken yapılan hesaplamalara göre zarar belirlenmesi üzerine zarar edilmesinin iktisadi, teknik ve ticari icaplara uygun olmadığından bahisle %3 karlılık oranına göre tekrar hasılat takdiri yapılarak herhangi bir tespite dayanmadan belgesiz satış yapıldığının kabul edildiği dikkate alındığında, eksik inceleme ve araştırma ile varsayımlara dayalı olarak hasılatın yeniden belirlenmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı,öte yandan, şirketin dönem sonu stokunda yer alan 70.500,00-kg kolladial grafiti fazla değerlemesinden dolayı 163.205,00-TL.'nin ticari mallar maliyetine ilave edilmesinde ve şirketin … Madeni Yağ Ltd. Şti.'ne satışını yaptığı ancak satış faturası düzenlemeyerek kayıt dışı bıraktığı 84.000,00-TL.'nin şirket hasılatına eklenmesinde hukuka aykırılık bulunmamış ise de, söz konusu tutarlar gelir tablosunda ilgili kalemlere ilave edildiğinde herhangi bir matrah farkının çıkmadığı görüldüğünden dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı, geçici vergi asıllarına ilişkin hüküm fıkrasına gelince, vergi ziyaı cezalı geçici vergi tarhiyatına ilişkin ihbarnamede mahsup döneminin geçmiş olması sebebiyle geçici vergi asıllarının tahakkuk ettirilmeyeceği belirtilmiş olmasına rağmen davacı adına tahakkuk ettirilmeyecek olan geçici vergi asılının da dava konusu edildiği anlaşıldığından, davanın geçici vergi asıllarına ilişkin kısmı yönünden incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının, davanın reddine dair hüküm fıkrasının kaldırılmasına, davanın bu kısım yönünden kabulüne, davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine, kısmen kabulüne, vergi mahkemesi kararının geçici vergi aslına ilişkin kısmı kaldırılarak bu kısım yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği ve vergi inceleme raporları kapsamında dava konusu tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyize konu kısmının ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 30/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.