DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2021/1796 E.  ,  2023/3864 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/1796
Karar No : 2023/3864

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Vergi Dairesi Başkanlığı-…
(…Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …Tohum Tarım San. ve Tic. A.Ş.
…

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına,bir kısım şüpheli ticari alacaklar için teminatlı olmasına rağmen karşılık ayrıldığı, iktisap edilen binek otomobillere ilişkin kıst amortisman uygulaması dikkate alnmadan fazladan amortisman ayrıldığı ve indirimli kurumlar vergisi matrahı ile Ar-Ge indirimlerinin olması gerekenden fazla belirlendiğinden bahisle vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2017 yılı kurumlar vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı şirket hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporunun incelenmesinden; dava konusu cezalı tarhiyatın iktisap edilen binek otomobillere ilişkin olarak hesaplanan amortismanlar, Ar-Ge indirimine konu edilen sarf madde harcamaları, ücret giderleri, danışmanlık giderleri ve konaklama giderlerinden kaynaklanan matrah farkına isabet eden kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; şüpheli ticari alacak karşılıklarına ilişkin olarak, davacı şirketin şüpheli ticari alacaklarına ilişkin olarak toplam 272.814,60-TL tutarında karşılık ayırdığı, ticari alacaklarıyla ilgili başlatılan icra takiplerinde borçlular adına kayıtlı taşınır,taşınmaz ve banka hesapları üzerine haciz işlemi tesis edildiği, şirket yetkilisinin bu hususlara yönelik olarak karşılık ayrılan tarihlerde henüz hacizlerin uygulanmadığını ifade ettiği, 213 sayılı Kanun’da şüpheli hale geldiği iddia edilen bir alacak için teminat bulunmaktaysa, teminatı olan kısım için karşılık ayrılamayacağının açıkça düzenlendiği, haciz işlemi tatbik edilen alacaklar için şüpheli ticari alacak uygulamasının yapılamayacağı, bu nedenle karşılık ayrılan tutarın kurum kazancına ilave edilmesi gerektiğinden bahisle tarhiyat yapılmış ise de, 213 sayılı Kanun'un 323.maddesinde ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olmak şartıyla dava ve icra safhasında bulunan alacakların şüpheli alacak sayıldığı, ilgililerin 323. madde uyarınca şüpheli alacak karşılığı ayırabilmesi için alacağın 6183 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca teminata bağlanmamış olması gerektiği ve olayda alacağın 6183 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında teminata bağlanmadığı anlaşıldığından matrah farkının 238.413,90-TL tutarındaki şüpheli ticari alacakların kurum kazancına ilave edilmesi suretiyle hesaplanan kısmında hukuka uyarlık görülmediği;Ar-Ge indirimine konu edilen araç harcamaları yönünden, Ar-Ge merkezinde çalışan kişiler tarafından kullanılan araçlara ilişkin olduğu belirtilen ve Ar-Ge indirimine konu edilen araç harcamalarıyla ilgili 6 Seri No'lu Genel Tebliğ'in 4. maddesinin ç bendinde yer alan nakliye giderleri kapsamında değerlendirilemeyeceğinden bahisle tarhiyat yapılmış ise de; 6 Seri No'lu Genel Tebliğ'in ilgili maddesinin Ar-Ge veya tasarım merkezlerinin kira, su, enerji, bakım-onarım, haberleşme, nakliye giderleri ile bu merkezlerde kullanılan makine ve teçhizata ilişkin bakım ve onarım giderleri gibi bu merkezlerde yürütülen faaliyetin devamlılığını sağlamak için yapılan giderleri kapsadığı, bu kapsamda dikkate alınacak giderlerin, münhasıran Ar-Ge veya tasarım merkezi olarak kullanılan yerlere ilişkin katlanılan giderler ile bu faaliyetlerle doğrudan ilgili diğer giderler olduğunun görüldüğü, anılan maddenin sınırlayıcı olmadığı, bu merkezlerde yürütülen faaliyetlerin devamlılığını sağlamak üzere yapılan giderlerin de Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında katlanılan giderlerden olduğunun anlaşıldığı, bu durumda, söz konusu harcamanın faaliyetin devamlılığını sağlayan harcamalardan olmadığının somut ve ikna edici verilerle ortaya konulmadığı dikkate alındığında, 47.183,00-TL araç harcamasının Ar-Ge indirimlerinden tenzil edilmesinde hukuka uyarlık görülmediği;Ar-Ge harcaması olarak dikkate alınan amortisman giderleri yönünden,davacı şirketin 2017 döneminde Ar-Ge harcaması olarak dikkate aldığı amortisman tutarının 1.255.407,06-TL olduğu, bu tutarın 975.287,70-TL’sinin, muavin adı sera çelik kontrüksiyon ve ekleri olan iktisadi kıymetlere ilişkin olduğu, bu iktisadi kıymetlerin tarım arazilerinde kurulu seraların iskeletini oluşturan sistemi ifade ettiği, faydalı ömrünün 15 yıl olarak belirlendiği ve % 6,6666 oranı üzerinden amortisman ayrıldığı, diğer taraftan söz konusu iktisadi kıymetlerin toplam değerinin 30.400.288,23-TL olduğu ve bu tutarın 19.525.279,43-TL’si üzerinden Ar-Ge harcaması kapsamında amortisman ayrıldığı ve % 64,2’sine isabet ettiği, ancak, davacı şirketin sera büyüklüğünün % 38,5’i üzerinde Ar-Ge faaliyetinde bulunduğu, şirket yetkilisinin kayıtların hatalı yapıldığını ve gelecek dönem için düzeltileceğini ifade ettiğinin anlaşıldığı, bu durumda, amortismana tabi iktisadi kıymet 11.704.110,88-TL olup, % 6,6666’sının 585.199,69-TL’ye isabet ettiği sonucuna varıldığından ve bu husus davacı tarafından da kabul edildiğinden, fazladan amortisman hesabına dahil edilen 390.088,01-TL’nin Ar-Ge indirimlerinden tenzil edilmesinde hukuka aykırılık görülmediği, ancak, Ar-Ge faaliyeti kapsamında indirim konusu yapılan iktisadi kıymetlerin faydalı ömrüne ve amortisman oranına yönelik herhangi bir eleştiri getirilmediği, sadece bu iktisadi kıymetin Ar-Ge faaliyetinde kullanılan kısmına yönelik amortisman tutarının hatalı hesaplandığından hareket edildiği, dolayısıyla 390.088,01-TL'lik amortisman tutarının Ar-Ge indirimlerinden tenzil edilmesi yerinde ise de, bu tutarın, söz konusu iktisadi kıymetin davacı şirketin Ar-Ge faaliyeti dışında kullandığı kısmına isabet ettiği ve safi kurum kazancının hesaplanmasında gider olarak dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşıldığından, matraha ilavesinde hukuka uyarlık görülmediği,indirimli orana tabi kurumlar vergisi yönünden; olayda, davacı şirketin yatırım teşvik belgesi kapsamında faaliyet gösterdiği, yatırım türünün komple yeni yatırım olduğu, 2017 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde indirimli kurumlar vergisi matrahının 23.730.569,00-TL olarak beyan edildiği, yeni yatırım kapsamındaki kazancını tam olarak belirleyemediğinden kendi bulduğu dağıtım anahtarını kullandığı, komple yeni yatırıma ilişkin kazancın ayrı olarak tespit edilemediği durumlarda en uygun dağıtım anahtarının tevsi yatırımlarda öngörülen dağıtım anahtarı olduğu, davacı şirketin herhangi bir mevzuata dayanmadan kendi bulduğu dağıtım anahtarını uygulayarak indirimli kurumlar vergisi matrahını bulmasının mevzuata aykırı olduğundan bahisle kurumlar vergisi matrahı yeniden hesaplanmış ise de, 5520 sayılı Kanun'da komple yeni yatırımlarda kazancın ayrıca tespit edilememesi halinde kurumlar vergisi matrahının nasıl hesaplanacağı ve tevsi yatırımlar için öngörülen dağıtım anahtarının komple yeni yatırımlarda da uygulanabileceğini öngören herhangi bir düzenleme bulunmadığı, bu durumda, işin mahiyetine uygun bir dağıtım anahtarı kullanarak elde edilen kazancın yatırım teşvik belgesindeki komple yeni yatırıma isabet eden kısmını ayrıştırarak, bu suretle tespit edilen kazancın indirimli kurumlar vergisi uygulamasında dikkate alınmasında herhangi bir yasal engelin bulunmadığı anlaşıldığından, davacı şirket tarafından kullanılan dağıtım anahtarının işin mahiyetine uygunluğu değerlendirilmeksizin indirimli orana tabi kurumlar vergisi matrahının kıyas suretiyle tevsi yatırımlara ilişkin dağıtım anahtarı uyarınca hesaplanmasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davanın, şüpheli ticari alacaklar,indirimli orana tabi kurumlar vergisi ve Ar-Ge indirimlerinden tenzil edilen araç harcamaları ile amortisman giderinin kurumlar vergisi yönünden maliyet olarak dikkate alınmamasından kaynaklanan matrah farkına isabet eden kısmına ilişkin kabulüne, bu kısmın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının aynı gerekçe ve nedenlerle Dairelerince de uygun görüldüğü, istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığı belirtilerek davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Vergi inceleme raporunda yer alan tespitler kapsamında yapılan dava konusu tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalının istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 24/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.