DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2021/1220 E.  ,  2023/3852 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/1220
Karar No : 2023/3852

TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) …
2-(DAVALI) …Vergi Dairesi Müdürlüğü-…

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, kısmen sahte fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiği yolunda düzenlenen vergi tekniği raporu esas alınarak hazırlanan vergi inceleme raporuna dayanılarak re’sen tarh edilen 2018 yılı gelir vergisi ile 2018/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemlerine ilişkin geçici vergi ve bu vergiler üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı şirket hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunun dosyadaki bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilmesinden, davacı tarafından 2017 ve 2018 yıllarında hurda faturası hariç düzenlenmiş tüm satış faturalarının gerçeği yansıtmadığı, bu faturaların herhangi bir mal teslimi ve hizmet ifası olmaksızın komisyon geliri elde etmek amacıyla düzenlenmiş sahte belgeler olduğu sonucuna ulaşıldığı, bu durumda davacı tarafından 2018 hesap döneminde sahte fatura ticaretinden elde edilen 135.577,68-TL tutarlı komisyon gelirleri ve hurda satışı nedeniyle elde edilen 5.638,05-TL tutarlı hasılatın matrah olarak kabul edilmesi suretiyle hesaplanan 39.905,51-TL gelir vergisinde hukuka aykırılık bulunmadığı; gelir vergisine ilişkin kesilen üç kat vergi ziyaı cezasına gelince, tarhiyatın, davacının sahte belge düzenleme fiili nedeniyle 135.577,68-TL komisyon geliri elde etmesinden ve 5.638,05-TL gerçek satışlarından kaynaklandığı görüldüğünden kesilen vergi ziyaı cezası bakımından her iki hususun ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği, 135.577,68-TL komisyon geliri üzerinden hesaplanan gelir vergisinin üç katı oranında kesilen vergi ziyaı cezası bakımından, sahte belge düzenlemek suretiyle ziyaa uğratılan verginin üç katı tutarında vergi ziyaı cezası kesilmesinde hukuka aykırılık görülmediği, 5.638,05-TL gerçek satışlar üzerinden hesaplanan gelir vergisinin üç katı oranında kesilen vergi ziyaı cezası bakımından, verginin ziyaa uğratılmasına 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde yazılı fiillerle sebebiyet verilmediği ve davalı idarece düzenlenen vergi inceleme raporunda da bu hususa ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı dikkate alındığında, anılan tutarın ancak bir katı oranında vergi ziyaı cezası kesilebileceği, bu durumda 5.638,05-TL üzerinden hesaplanan gelir vergisinin bir katı oranında kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık, bir katı aşan kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı; 2018/Ocak-Mart, Nisan-Haziran ve Temmuz-Eylül dönemleri geçici vergi aslı bakımından ise, ihbarnamede, mahsup döneminin geçmiş olması sebebiyle geçici vergi aslının tahakkuk ettirilmeyeceği belirtilmiş olmasına rağmen davacı adına tahakkuk ettirilmeyecek olan geçici vergi aslının da dava konusu edildiği anlaşıldığından, geçici vergi aslının kaldırılması talebinin incelenmeksizin reddedilmesi gerektiği; 2018/Ocak-Mart ve Nisan-Haziran dönemleri geçici vergilerine bağlı üç kat vergi ziyaı cezalarına gelince, davacının yeniden düzenlenen geçici vergi beyannamesinde fark tarhiyatın, sahte belge düzenleme fiili nedeniyle komisyon geliri elde etmesinden kaynaklandığından geçici vergi aslına bağlı olarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık bulunmadığı; 2018/Temmuz-Eylül dönemi geçici vergiye bağlı üç kat vergi ziyaı cezasına gelince, tarhiyatın, davacının sahte belge düzenleme fiili nedeniyle 35.198,43-TL komisyon geliri elde etmesinden ve 2.884,05-TL gerçek satışlarından kaynaklandığı, 35.198,43 -TL komisyon geliri ve 2.870,08 TL gerçek satışları üzerinden hesaplanan geçici verginin üç katı oranında kesilen vergi ziyaı cezası bakımından, fark tarhiyatın, davacının sahte belge düzenleme fiili nedeniyle komisyon geliri elde etmesinden kaynaklandığından (2018/Temmuz-Eylül döneminde hurda satışlarından kaynaklı elde edilen 2.884,05-TL'nin 2.870,08-TL'si üzerinden hesaplanan geçici verginin, davacı tarafından beyan edilen ve hesaplanan geçici vergiden mahsup edilen tutar içerisinde yer aldığı) geçici vergi aslına bağlı olarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı, 13,97-TL gerçek satışlar üzerinden hesaplanan gelir vergisinin üç katı oranında kesilen vergi ziyaı cezası bakımından ise, verginin ziyaa uğratılmasına 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde yazılı fiillerle sebebiyet verilmediği ve davalı idarece düzenlenen vergi inceleme raporunda da bu hususa ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı dikkate alındığında, anılan tutarın ancak bir katı oranında vergi ziyaı cezası kesilebileceği, bu durumda 13,97-TL üzerinden hesaplanan geçici verginin bir katı oranında kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık, bir katı aşan kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, kısmen incelenmeksizin reddine, dava konusu 5.638,05-TL üzerinden hesaplanan gelir vergisi ile 13,97-TL üzerinden hesaplanan geçici vergi üzerinden üç kat kesilen vergi ziyaı cezalarının bir katı aşan kısımlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 2018 yılı gelir vergisi ve bu vergiye bağlı olarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının bir kata isabet eden kısmı ile geçici vergi asılları üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezalarının bir kata isabet eden kısmı yönünden davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği; Mahkemenin, 2018/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemleri geçici vergi asılları yönünden davanın incelenmeksizin reddi yolunda verilen kararının incelenmesinden, davalı idarece yapılmış terkin işlemi bulunmadığı gibi, ihbarnameye geçici verginin tahakkuk ettirilmeyeceğinin yazılmasının, tarhiyatın terkini anlamına gelmeyeceği, dolayısıyla davanın tarhiyata karşı açıldığı göz önünde bulundurulduğunda, mahsup süresi geçen geçici vergi aslı tarhiyatlarında hukuka uygunluk bulunmadığı, bu durumda, geçici vergi aslı tarhiyatlarının kaldırılması gerekirken, yazılı gerekçe ile bu kısım yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar veren mahkeme kararında yasal isabet bulunmadığı; Mahkeme kararının geçici vergi asılları üzerinden kesilen ve bir katı aşan vergi ziyaı cezalarına ilişkin kısmı bakımından yapılan incelemede ise, geçici vergi, yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi türü olduğundan, bu vergi nedeniyle ortaya çıkan vergi kaybından dolayı bir kat vergi ziyaı cezası kesilebileceği, bu suretle istinafa konu kararın, geçici vergiler üzerinden kesilen ve bir katı aşan vergi ziyaı cezaları yönünden davanın reddine ilişkin kısmında yasal isabet bulunmadığı gerekçesiyle, davacı istinaf başvurusunun kısmen reddine, kısmen kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının, 2018/Ocak-Mart, Nisan-Haziran ve Temmuz-Eylül dönemleri geçici vergi aslına ilişkin hüküm fıkrası ile geçici vergi üzerinden üç kat kesilen vergi ziyaı cezalarının bir katı aşan kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Vergi tekniği raporunun, varsayım ve kanaate dayalı değerlendirmeler içerdiği, usul ve yasaya aykırı olduğu, vergi tekniği raporunun ekleriyle tebliğ edilmediği, raporun tebliğinin usulsüz olduğu, mal alımında bulunduğu firmalara ait vergi tekniği raporlarının kendisine tebliğ edilmemesinin savunma hakkına ve silahların eşitliği ilkesine aykırı olduğu, tarhiyatın kaldırılması gerektiği iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Vergi tekniği raporu ile vergi inceleme raporlarında yer aldığı üzere yapılan tarhiyatın usul ve yasaya uygun olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir. Davalının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının ONANMASINA,
Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 19/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.