DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/6805 E.  ,  2024/2184 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6805
Karar No : 2024/2184

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davalı Üniversitenin İşletme Enstitüsü işletme doktora programı öğrencisi olan davacı tarafından, hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9/1-(ç) maddesinde yer alan "Kişilerin vücudu üzerinde cinsel davranışlarda bulunmak suretiyle cinsel dokunulmazlıklarını ihlal etmek" fiilini işlediğinden bahisle "yükseköğretim kurumundan çıkarma" cezası verilmesine ilişkin 22/03/2022 tarihli işleme yapılan itirazın reddine dair 11/05/2022 tarihli Koç Üniversitesi İşletme Enstitüsü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davalı Üniversitede Doktora Programı öğrencisi olan davacının, başka bir öğrencinin cinsel dokunulmazlığına saldırıda bulunduğu iddiaları ile ilgili olarak hakkında yapılan soruşturma sonucu, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9/1-(ç) maddesi uyarınca ''yükseköğretim kurumundan çıkarma'' cezası ile cezalandırıldığı, bu karara yapılan itirazın 11/05/2022 tarihli işlem ile reddedildiği, bu işlemlerin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı, disiplin cezası verilebilmesi için kusurlu halin tespitinden sonra belli süreler içinde ilgili memur hakkında tarafsız bir soruşturmacı görevlendirilerek disiplin soruşturması açılması, söz konusu soruşturmada memurun lehine ve aleyhine olan tüm delillerin toplanarak ekleriyle birlikte bir soruşturma raporunun oluşturulması ve bu şekilde memurun hangi fiili, nerede, ne zaman, nasıl, ne şekilde işlediğinin somut, hukuken kabul edilebilir ve delillerle şüpheye yer vermeyecek açıklıkta ortaya konularak savunması alındıktan sonra yetkili disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından bir disiplin cezası verilmesi gerektiği, uyuşmazlıkta, disiplin suçu işlediği ileri sürülen davacı hakkında, isnat edilen fiillerle ilgili olarak tayin edilen soruşturmacılar tarafından, şikayet edilen hususlara dair deliller toplanıp, tanık ifadeleri alınıp, disiplin suçunu oluşturan eylemin açık bir şekilde belirlenmesinden ve disiplin suçunu oluşturan eyleminin hangi disiplin kurallarını ihlal ettiği ortaya konulduktan sonra, davacının lehine veya aleyhine olabilecek tüm delillerin toplanmasının ardından soruşturmanın son aşamasında soruşturmacılar tarafından veya soruşturmanın tamamlanmasından sonra disiplin amiri tarafından savunmasının alınması gerekirken, soruşturmanın başlangıç aşamasında alınan, savunma niteliği taşımayan ifade/beyan niteliğindeki savunma ile yetinildiği, soruşturma raporunun düzenlenip 02/03/2022 tarihinde Koç Üniversitesi İşletme Enstitüsüne iletilmesine rağmen, sonraki süreçte davacıdan savunma istenilmediği, davacının soruşturma sırasında olayların tespitine dair yöneltilen sorulara verdiği ifadesinin/beyanının esas alındığı, davacı hakkında yürütülen soruşturmanın henüz başlangıç aşamasında alınan ve bilgi alma/ifade mahiyetindeki bu savunmayla yetinilip, karar verilene kadar herhangi bir "savunma" isteminde bulunmaksızın, davacıya uyuşmazlık konusu disiplin cezasının uygulanmasına dair dava konusu işlemin tesis edildiği, bu durumda, savunma hakkının bir gereği olarak, davacıya isnad edilen disiplin suçunu oluşturan eylem ve/veya eylemlerin açık bir şekilde belirlenerek ve disiplin suçunu oluşturan eylemin/eylemlerin hangi disiplin kuralını/kurallarını ihlal ettiği ortaya konularak, davacının lehine veya aleyhine olabilecek tüm delillerin toplanmasının ardından davacıdan yazılı savunmasının istenilmesi gerekirken, davacının usulüne uygun şekilde savunması alınmadan ve hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucu üzerine atılı fiilin sübuta erdiğinden bahisle tesis edilen dava konu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, işlemin dayanağı olan disiplin suçunun unsurlarının oluştuğu, disiplin soruşturmasının usule uygun olduğu, savunma hakkının davacıya tanındığı, işlenen eylemin sübuta erdiği, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, yazılı savunmasının alınmadığı, cinsel dokunulmazlığının ihlal edildiği iddia edilen kişinin aksi yönde beyanının bulunduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, davalı Üniversitede işletme doktora programı öğrencisi olan davacı tarafından, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9/1-(ç) maddesinde yer alan "Kişilerin vücudu üzerinde cinsel davranışlarda bulunmak suretiyle cinsel dokunulmazlıklarını ihlal etmek" fiilini işlediğinden bahisle "yükseköğretim kurumundan çıkarma" cezası verilmesine ilişkin işleme yapılan itirazın reddine dair 11/05/2022 tarihli Koç Üniversitesi İşletme Enstitüsü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun -işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan- ''Öğrencilerin Disiplin İşleri'' başlıklı 54. maddesinde "Soruşturma, yetkiler ve cezalar: a. Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrencilere; eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verilir. b. Bir fakülte, enstitü veya yüksekokulun içinde veya dışında öğrencilerin işlemiş oldukları disiplin suçlarından dolayı soruşturma yapmaya ve doğrudan gerekli cezayı vermeye veya disiplin kuruluna sevketmeye ilgili fakülte dekanı, enstitü veya yüksekokul müdürü yetkilidir. c. Disiplin soruşturmasına, olay öğrenilince derhal başlanılır ve soruşturma engeç onbeş gün içinde sonuçlandırılır. d. Hakkında kovuşturma yapılan öğrenciye sözlü veya yazılı savunma hakkı verilir. Tanınan süre içinde savunma yapmayan öğrenci bu hakkından vazgeçmiş sayılır....." hükmüne yer verilmiş,
2547 sayılı Kanunun 54. maddesi ile 65. madde (a) fıkrası (9) numaralı bendine dayanılarak hazırlanan, 18.08.2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin "Soruşturmanın yapılış şekli" başlıklı 14. maddesinde disiplin soruşturması süreci ile ilgili usul ve esaslar belirlenmiş,
Aynı Yönetmeliğin, ''Savunma Hakkı'' başlıklı 15. maddesinde, hakkında disiplin soruşturması açılan öğrenciye isnat edilen suçun neden ibaret olduğunun savunmasını yapacağı tarihten en az yedi gün önce yazılı olarak bildirileceği, bu yazıda; öğrenciden belirtilen gün, saat ve yerde savunmasını yapmak üzere hazır bulunmasının isteneceği, öğrenciye gönderilecek davetiyede; çağrıya özürsüz olduğu halde uymadığı veya özrünü zamanında bildirmediği takdirde, savunmadan vazgeçmiş sayılacağı ve diğer delillere dayanılmak suretiyle hakkında gerekli kararın verileceğinin belirtileceği ve soruşturmanın öğrencinin kendini gereği gibi savunmasına imkân verecek şekilde yürütüleceği, "Yükseköğretim Kurumundan Çıkarma Cezasını Gerektiren Disiplin Suçları" başlıklı 9.maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde ise; "Kişilerin vücudu üzerinde cinsel davranışlarda bulunmak suretiyle cinsel dokunulmazlıklarını ihlal etmek." fiilinin yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası gerektirdiği düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ''Öğrencilerin Disiplin İşleri'' başlıklı 54. maddesi ile Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği kapsamında, öğrencilerin disiplin cezası gerektiren fiil ve halleri karşılığında öngörülen disiplin cezalarının uygulanabilmesi için, öncelikli olarak bahsi geçen Kanun ve Yönetmeliğe uygun olarak disiplin soruşturması sürecinin başlatılması ve bu bağlamda kendisine suç isnat edilen öğrencinin usulüne uygun savunmasının alınması yasal bir zorunluluktur.
Dava dosyası incelendiğinde; davacı hakkında disiplin soruşturması süreci başlatıldıktan sonra, savunmaya davet yazısının davacıya tebliğ edildiği, davacıya savunması için uygun sürenin verildiği, kendisi hakkındaki suçlamalar hususunda ayrıntılı olarak bilgilendirildiği, şikayet dilekçelerinin içeriğinden haberdar edildiği, yukarıda bahsi geçen mevzuatta düzenlenen usul ve esaslara uygun olarak soruşturulanın savunmasının alınması sürecinin yürütüldüğü sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, usulüne uygun şekilde savunması alınmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yönündeki İstanbul 6. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 05/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.