DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/6095 E.  ,  2023/5556 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6095
Karar No : 2023/5556

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, katıldığı 2023 YKS Alan Yeterlilik Testleri oturumunda kopya eyleminde bulunduğundan bahisle 6114 Sayılı Kanunun 10. maddesinin 5. fıkrası gerğince, sınavının iptali ile anılan sınavın yapıldığı tarihten itibaren iki yıl süreyle ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan hiç bir sınav ve yerleştirmeye başvurularının kabul edilmeyeceği ve sınavlara giremeyeceğine ilişkin ÖSYM Yönetim Kurulu'nun … gün ve … sayılı kararı ile bu karar karşı yapılan itirazın reddine ilişkin … gün ve …sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; sınav görevlisi tarafından salon aday yoklama listesine davacı aday ile ilgili açıklamalar kısmına “Adayın 11.50'de kopya çektiği tespit edilmiştir. Kopya kağıdı elinden alınmıştır. Diğer iki kopya kağıdı beline bağladığı hırkasından çıkarılmıştır.” şeklinde açıklama yazıldığı, bunun üzerine davalı idare yönetim kurulunca sınavının iptal edilmesine, davacının bu sınavın yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl süre ile davalı idare tarafından yapılan hiçbir sınava ve yerleştirmeye başvurusunun kabul edilmemesi ve sınavlara girememesine ilişkin karar alınmış olup, her ne kadar davalı idarece belirlenen ilkelere göre, sınav binalarına girişte adayların aranacağı ve sınav binasına alınmayacak eşyalar belirtilmiş ve bunların tespiti halinde adayın sınavının geçersiz sayılacağı belirtilmişse de, belirlenen söz konusu güvenlik tedbirlerinin esas itibariyle, sınavın objektif ve güvenli bir biçimde yapılması amacına yönelik olduğu, davalı idarenin durum tespiti yapıp tutanak altına almış olmasına rağmen normal bir şekilde davacının sınavının devamını sağladığı, davacı hakkında yapılan tespitte kopya çektiği iddia edilmiş ise de, davalı idarece davacının cebinden çıkan kağıtlarla kopya çektiğine ilişkin bir inceleme yapılmadığı, herhangi bir kamera kaydı sunulmadığı, davalı idarece mahkememize sunulan bilgi ve belgelerde davacının cebinden çıkan kağıtlarda matematik formüllerinin yer aldığının görüldüğü, söz konusu formüllerin soruların cevaplanmasında kullanıldığına ilişkin bir tespitin yapılmadığı, bu amaçla davacının cevap kağıdında inceleme ve bir tespitin yapıldığına ilişkin bilgi ve belge sunulmadığı, sözkonusu kağıtların kopya çekmeye elverişli olduğu yönünde bir değerlendirmede bulunulmadığı gibi, cevap kağıdının incelemeye alınarak davacının kopya çektiğine ilişkin bir bulgunun da ortaya konulamadığı, bununla birlikte davacının sınavının geçersiz sayılmasına dayanak olarak kopya çektiğinin gösterildiği, davalı idarece bu yönde somut bir tespitte bulunmadan eksik inceleme yaptığı, dolayısıyla bu hususun davacının sınavının objektif şekilde değerlendirilmesini engelleyecek bir durum oluşturmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, idarece kopya çektiğine yönelik kesin, net, somut verilerle tespit yapılmaksızın işlem tesisinin söz konusu olduğu, temyize konu kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : 6114 sayılı Ölçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetler Hakkındaki Kanun'un, "Ceza hükümleri" başlıklı 10. maddesinin 5.fıkrasına göre, sınavda kopya çektiği veya bu yönde fiiller işlediği tespit edilen adayın sınavı ile çok oturumlu sınavlarda oturumların herhangi birinde kopya çektiği veya bu yönde fiiller işlediği tespit edilen adayın bu oturumlardan oluşan sınavı iptal edilir. Bu aday ve başkasının yerine sınava giren kişi, sınavın yapıldığı tarihten itibaren iki yıl süreyle Başkanlık tarafından yapılan hiçbir sınava ve yerleştirmeye aday olarak başvuramaz ve giremez. Sınavı iptal edilenlerin, iptal kararı verilmeden önce, bu sınavdaki veya yasaklılık süresi içinde girmiş olduğu Başkanlıkça yapılan bir sınavdaki başarısına dayalı olarak bir kamu görevine atanmış veya sair bir hak iktisap etmiş olması hâlinde, ilgili kurum yetkilileri tarafından görevine derhal son verilir ve kendisine sağlanan hak geri alınır.
2023 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Kılavuzu'nun "3.3. Sınava Girerken Adayın Yanında Bulundurması Yaşak Olan Araç Gereç Ve Eşyalar Nelerdir?" başlıklı bölümünde; sınav binalarında hiçbir eşya emanete alınmayacağından adayların sınav binalarına, (...) kalem, silgi, kalemtıraş, her türlü müsvedde kâğıdı defter, kitap, ders notu, sözlük, dergi, gazete vb. yayınlar, pergel, açıölçer, cetvel, hesap makinesi vb. araçlarla gelmelerinin yasak olduğu, sınavların yapıldığı binalara girişte adayların ve sınav görevlilerinin üstlerinin emniyet görevlileri tarafından elle ve/veya dedektörle aranacağı, belirtilen araç gereç vb. eşyalarla sınava gelen adayların kesinlikle sınav binalarına alınmayacağı, sınavın yapıldığı bina içerisinde sınav öncesinde, sınav sırasında veya sınavdan sonra bu tür araç gereç ve eşyaları taşıdığı tespit edilen adayın sınavının geçersiz sayılacağı belirtilmiştir.
Uyuşmazlıkta; davacının 2023 Yükseköğretim Kurumlar Seçme sınavının (2023 YKS) Alan yeterlik Testi (AYT) oturumuna; Aydın ili Efeler ilçesi … Anadolu İmam Hatip Lisesi … Kat … numaralı Salonda … Sıra numarasında katıldığı, salon görevlileri tarafından salon aday yoklama listesine davacı aday ile ilgili açıklamalar kısmına; “Adayın 11.50'de kopya çektiği tespit edilmiştir. Kopya kağıdı elinden alınmıştır. Diğer iki kopya kağıdı beline bağladığı hırkasından çıkarılmıştır.” şeklinde açıklama yazıldığı görülmektedir.
Yukarıda yer alan hükümlerden anlaşıldığı üzere; adayların sınav binalarına, (...) kalem, silgi, kalemtıraş, her türlü müsvedde kâğıdı defter, kitap, ders notu, sözlük, dergi, gazete vb. yayınlar, pergel, açıölçer, cetvel, hesap makinesi vb. araçlarla gelmelerinin yasak olduğu, anılan araç gerecin adayın yanında bulunduğunun tespiti halinde adayın sınavının iptal edileceği açıktır.
Uyuşmazlıkta, davacının sınav esnasında elinde bulunan ve içinde sınav müfredatı kapsamında olan bazı derslere ait formüllerin yer aldığı kağıdının, sınav esnasında davacının yanında bulunduğu ve anılan kağıdın her türlü müsvedde kâğıdı defter, kitap, ders notu mahiyetinde olduğu, davacının sabit olan fiili karşısında sınavının iptal edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Olayda; sınav gözetmenlerince davacının beline sarılı hırka içinde ve elinde bulunduğu belirtilen ders notu mahiyetindeki kağıtların, davacı tarafından, sınav esnasında kullanıldığının tespitine yönelik kamera kayıtlarının dosyaya sunulmadığı, sınav gözetmelerince tutulan tutanak dışında başkaca bilgi ve belgenin de bulunmadığı, dolayısıyla davacı tarafından sınav anında yanında bulunduğu sabit olan ders notu kağıdının sınavda kullanılması suretiyle kopya çektiği hususunun kesin net ve somut delilerle ortaya konulmadığı, davacının fiilinin kopya çekmek kapsamında değerlendirilemeyeceği, ancak; anılan fiilin sınavda yasaklı eşya bulundurmak kapsamında olduğu görüldüğünden; davacının sınavının iptali ile anılan sınavın yapıldığı tarihten itibaren iki yıl süreyle ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan hiç bir sınav ve yerleştirmeye başvurularının kabul edilmeyeceği ve sınavlara giremeyeceği yolunda tesis edilen işleme karşı açılan davada, Mahkemece verilen iptal kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/B maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın "Kanun önünde eşitlik" başlıklı 10. maddesinde; herkesin, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu, hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamayacağı, Devlet organları ve idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorunda olduğu kurala bağlanmıştır.
6114 sayılı Ölçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetler Hakkındaki Kanun'un "Sınav güvenliği" başlıklı 9. maddesinin 5. fıkrasında; "Sınav güvenliğinin sağlanması amacıyla, genel kolluk görevlileri ile bunların gözetiminde olmak üzere özel güvenlik görevlileri, herhangi bir emir veya karar olmasına bakılmaksızın, adayların ve sınavın yapıldığı binaya girme hakkına sahip olan diğer kişilerin üstünü ve eşyasını teknik cihazlarla, gerektiğinde el ile kontrol etmeye ve aramaya yetkilidir. Sınav sırasında veya sınavdan sonra incelenen tutanaklar, kamera ses ve görüntüleri, telefon kayıtları, ihbarlar veya başka yollarla bu Kanun ve sınav kurallarının düzenlendiği yönetmelik veya kılavuz esaslarına aykırılık teşkil eden davranışlarının tespit edilmesi hâlinde adayın sınavı geçersiz sayılır, bu sınav veya yerleştirmeyle kendisine sağlanan haklar geri alınır. Adayların ve sınav görevlilerinin sınav binalarına giriş koşulları yönetmelikle düzenlenir." hükmü, "Ceza hükümleri" başlıklı 10. maddesinin 5. fıkrasında; "Sınavda kopya çektiği veya bu yönde fiiller işlediği tespit edilen adayın sınavı ile çok oturumlu sınavlarda oturumların herhangi birinde kopya çektiği veya bu yönde fiiller işlediği tespit edilen adayın bu oturumlardan oluşan sınavı iptal edilir. Bu aday ve başkasının yerine sınava giren kişi, sınavın yapıldığı tarihten itibaren iki yıl süreyle Başkanlık tarafından yapılan hiçbir sınava ve yerleştirmeye aday olarak başvuramaz ve giremez. Sınavı iptal edilenlerin, iptal kararı verilmeden önce, bu sınavdaki veya yasaklılık süresi içinde girmiş olduğu Başkanlıkça yapılan bir sınavdaki başarısına dayalı olarak bir kamu görevine atanmış veya sair bir hak iktisap etmiş olması hâlinde, ilgili kurum yetkilileri tarafından görevine derhal son verilir ve kendisine sağlanan hak geri alınır. Bu fıkrada yer alan hükümler ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda yer alan fiilleri işleyen adaylar hakkında da uygulanır. " hükmü yer almıştır.
2023 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Kılavuzu'nun "3.3. Sınava Girerken Adayın Yanında Bulundurması Yaşak Olan Araç Gereç Ve Eşyalar Nelerdir?" başlıklı bölümünde; "Sınav binalarında hiçbir eşya emanete alınmayacağından adayların sınav binalarına; çanta, cüzdan, cep telefonu, her türlü saat, kablosuz iletişim sağlayan bluetooth vb. cihazlarla; kulaklık, kolye, küpe, yüzük falyans hariç), bilezik, broş ve diğer takılarla; anahtarlık, her türlü araç anahtarı, plastik ve metal içerikli eşyalarla (başörtü için kullanılan boncuklu/boncuksuz toplu iğne, kağıt/madeni para, anahtarlıksız basit anahtar, ulaşım kartı, basit tokalı kemer, basit tel toka ve basit piercing hariç), her türlü elektronik/ mekanik cihazla ve çağrı cihazı, telsiz, fotoğraf makinesi vb. araçlarla, her türlü plastik ve güneş gözlüğü dâhil cam eşyayla (şeffaf numaralı gözlük hariç), banka/kredi kartı vb. kartlarla, cep bilgisayarı, saat, sözlük işlevi olan elektronik cihaz, hesap makinesi vb. her türlü bilgisayar özelliği bulunan cihazlarla, her türlü delici ve kesici aler, ateşli silah ve benzeri teçhizatla, kalem, silgi, kalemtıraş, her türlü müsvedde kâğıdı defter, kitap, ders notu, sözlük, dergi, gazete vb. yayınlar, pergel, açıölçer, cetvel, hesap makinesi vb. araçlarla, bandajı çıkarılmış şeffaf pet şişe içerisinde su hariç içecek, yiyecek vb. gıda tüketim maddeleriyle, kutu şişe içerisinde ilaçla gelmeleri kesinlikle yasaktır.(...) Sınavların yapıldığı binalara girişte adayların ve sınav görevlilerinin üstleri emniyet görevlileri tarafından elle ve/veya dedektörle aranacak olup, yukarıda belirtilen araç gereç vb. eşyalarla sınava gelen adaylar kesinlikle sınav binalarına alınmayacaktır. Sınavın yapıldığı bina içerisinde sınav öncesinde, sınav sırasında veya sınavdan sonra bu tür araç gereç ve eşyaları taşıdığı tespit edilen adayın sınavı geçersiz sayılacaktır. ÖSYM gerekli gördüğü takdirde sınav günü sınav binalarında sinyal kesici kullanabilecektir. Sınav binaları/salonları ÖSYM tarafından kurulacak güvenlik kameraları ile izlenebilecektir. Sınav görevlilerinin tutanaklarının yam sıra kamera kayıtları da gerektiğinde delil olarak kullamlacaktır. Bina girişinde yoğunluğa yol açılmaması için adayların çanta ve benzeri eşyalarını sınava girecekleri binalara getirmemeleri, smava metal aksesuar içermeyen sade bir kıyafetle gelmeleri, sınavdan en az 1 saat önce sınavın yapılacağı bina önünde hazır bulunmaları sınav salonlarına zamanında alınabilmeleri açısından son derece önemlidir. Tüm adaylar, 26 Eylül 2012 tarihli ve 28423 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “Adayların ve Sınav Görevlilerinin Sınav Binalarına Giriş Koşullarına İlişkin Yönetmelik" hükümlerine ve ÖSYM'nin internet adresinden yayımlanan sınav uygulamalarına ilişkin güvenlik tedbirlerine uymak zorundadır." kuralı; "3.8. Sınavın Geçerli Sayılması Nelere Bağlıdır?" başlıklı bölümde; "Bir adayın sınavının geçerli sayılarak cevap kâğıdının değerlendirilmesi için adayın; sınava, atandığı salon/sırada girmesi, sınav başlamadan önce Sınava Giriş Belgesini sınav görevlilerine teslim etmesi, kopya çekme veya çekilmesine yardım etme girişiminde bulunmaması, cevaplarını sınav süresi içinde cevap kâğıdının ilgili alanına işaretlemiş olması, cevap kâğıdına T.C. Kimlik Numarasını ve soru kitapçığı numarasını doğru olarak yazıp kodlaması, soru kitapçığı ile cevap kâğıdına yazması ve işaretlemesi gereken bilgilerinin doğru ve eksiksiz olması, sınav sorularını, sınavın cevaplama süresi başlatıldıktan sonra okumaya başlaması, bittikten sonra soruları okumaması ve cevap kâğıdında işaretlemeye devam etmemesi, sınav sonunda soru kitapçığını (sayfaları eksiksiz olarak ) ve cevap kâğıdını sınav görevlilerine teslim etmesi, salonda sınav kurallarına ve sınav görevlilerinin uyarılarına uyması ve diğer sınav kurallarına uyması zorunludur. Bu kurallara uymayan adayların sınavları iptal edilecektir.” kuralı; "3.9. Salon Tutanakları Ve Test Sorularına Verilen Cevaplar Üzerinde Ne Gibi İncelemeler Yapılır? başlıklı bölümde; "Sınav görevlilerince salon tutanağı veya raporla ÖSYM’ye sınav kurallarına uymadığı bildirilen, yapılan istatistiksel kopya analizlerinde ikili veya toplu olarak kopya çektikleri, birbirlerinden yararlandıkları tespit edilen adayların sınav sonuçları iptal edilir. Kopya çekenler ve kopya işlemlerinde aracılık yapanlar varsa bunlar hakkında suç duyurusunda bulunulur, 6114 sayılı Kanun’a göre işlem yapılır. Adayların, bilgisayar ortamında yapılacak istatistiksel kopya analizleri sonucunda sınavının iptal edilmemesi için kendilerinden kopya çekilmesini engellemeleri, cevap kâğıtlarını başkalarının göremeyeceği şekilde kullanmaları gerekmektedir. Sınavın ve sınav sonuçlarının geçerli sayılabilmesi için adayların bu kılavuzdaki tüm kurallara uyması zorunludur. Sınav sırasında kopya çeken, çekmeye çalışan, kopya veren veya kopya verilmesine yardım edenlerin kimlik bilgileri salon tutanağına yazılacak ve bu adayların sınavları geçersiz sayılacaktır. Ayrıca, kamera görüntülerinden bu fiilleri işlediği tespit edilenlerin de sınavları geçersiz sayılabilecektir. Görevliler kopya çekmeye veya vermeye çalışanları uyarmak zorunda değildir, sorumluluk tümüyle adaylara aittir.
" kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; davacının 2023 Yükseköğretim Kurumları Seçme sınavının (2023 YKS) Alan Yeterlik Testi (AYT) oturumuna; Aydın ili Efeler ilçesi … Anadolu İmam Hatip Lisesi … Kat …numaralı salonda … sıra numarasında katıldığı, salon görevlileri tarafından salon aday yoklama listesine davacı aday ile ilgili açıklamalar kısmına; “Adayın 11.50'de kopya çektiği tespit edilmiştir. Kopya kağıdı elinden alınmıştır. Diğer iki kopya kağıdı beline bağladığı hırkasından çıkarılmıştır.” şeklinde açıklama yazıldığı, bunun üzerine davalı idare yönetim kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile davacının sınavda kopya çektiğinden bahisle 6114 sayılı Kanunun 10. maddesinin 5. fıkrası gereğince ilgili sınavının iptal edilmesine, davacının bu sınavın yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl süre İle davalı idare tarafından yapılanı hiçbir sınava ve yerleştirmeye başvurusunun kabul edilmemesi ve sınavlara girememesine dair karar alındığı görülmektedir.
Davalı idarenin, yapılan merkezi sınavlarda sınav güvenliğini sağlamak ve gizlilik, tarafsızlık, bilimsellik ilkeleri çerçevesinde adaylara fırsat eşitliğini sunmak konusunda yükümlü olduğu hususunda duraksama bulunmamakta olup; bu bağlamda, Yükseköğretime Geçiş Sınavı'na katılan bütün adayların eşit koşullarda yarışmasının sağlanmasına yönelik gerekli tüm tedbirlerin alınması gerektiği açıktır.
Olayda; salon görevlileri tarafından salon aday yoklama listesine davacı aday ile ilgili açıklamalar kısmına; “Adayın 11.50'de kopya çektiği tespit edilmiştir. Kopya kağıdı elinden alınmıştır. Diğer iki kopya kağıdı beline bağladığı hırkasından çıkarılmıştır.” şeklinde açıklama yazıldığı görülmekte olup; davacının sınav esnasında elinde bulunan ve içinde sınav müfredatı kapsamında olan bazı derslere ait formüllerin yer aldığı kopya kağıdının, davacı tarafından kullanıldığı, bu durumda adayın kopya çektiğinin sabit olduğu kanaatine ulaşılmış olup; 6114 sayılı Ölçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetler Hakkındaki Kanun'un 10. maddesinin 5. fıkrası uyarınca işlem tesisinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3. DAVANIN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ve Mahkeme aşamasında davacı tarafından yapılan toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı idarenin temyiz aşamasında yapılan toplam … TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca .. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Mahkeme aşamasında dosya tekemmül ettiği için kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcı ile artan posta avansının davacıya iadesine,
7. 2577 sayılı Kanunun 20/B maddesi uyarınca kesin olarak, 09/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.