DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/5534 E.  ,  2023/5558 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5534
Karar No : 2023/5558

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- … Köyü Muhtarlığı
2- Sınırlı Sorumlu … Köyü … Kooperatifi
3- … Köyü Muhtarlığı
4- … Köyü Muhtarlığı
5- … Köyü Muhtarlığı
6- … Köyü Muhtarlığı
7- … Köyü Muhtarlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLLERİ : Av. … - Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kastamonu ili, Merkez ilçesi … mevkiinden yeryüzüne çıkan su kaynağının "su havzası" olarak koruma altına alınması istemiyle yaptıkları 22/12/2022 tarihli başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; yeraltı sularının Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, söz konusu tasarruf yetkisinin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü eliyle kullanıldığı, iyi kimyasal durumda olan yeraltı suyuna uygulanabilir eşik değerlerin belirlenmesinde, YAS kütlesinin korunmasının esas alınacağı, DSİ tarafından ülke genelindeki bütün yeraltı suları belirlenirken öncelikle kütlesi belirlenip haritalama yapılacağı, yeraltı suyu tahsisi yapılırken bölgeye veya YAS kütlesine özel hidrojeolojik veriler, su bütçesi hesapları, arazi kullanım durumu, yeraltı suyunun akım yönü, emniyetli çekim miktarı, baskı ve etkiler ve YAS kütlesinin miktar ve kimyasal durumunu etkileyebilecek diğer faktörlerin dikkate alınacağı, insani faaliyetlerin yeraltı suları üzerindeki etkilerinin gözden geçirilmesi maksadıyla, DSİ tarafından her bir akiferi temsil edecek sayı ve konumda YAS gözlem kuyusu belirlenerek YAS seviyelerinin yeterli sıklıkta izleneceği, izleme neticelerine göre risk altında olduğu belirlenen her bir YAS kütlesi için yıllık ortalama çekim miktarı ile ilgili bilgilerin envanterinin tutulacağı, uyuşmazlıkta, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; Kastamonu İli, Devrekani İlçesi ve … Mevki'nden çıkan su kaynağının Kızılırmak Havzası içerisinde yer aldığı, Kastamonu Yürekveren Kaynağı adıyla Kızılırmak Havzası yeraltı suyu kütlelerinin belirlenmesi ve karakterizasyonunun yapılması amacıyla ihaleye çıkıldığı, ihaleyi kazanan firma ile 30/10/2019 tarihinde 1200 takvim günü süreli sözleşme imzalandığı, yüklenici firma tarafından yeraltı suyu kalite ve miktar izleme çalışmaları kapsamında Yürekveren kaynağından 1. dönem Kasım 2020, 2. dönem Haziran 2021 ve 3. dönem Ekim 2021 tarihlerinde numune alınarak kütle belirleme raporuna dair birinci ve ikinci ara raporun hazırlandığı ve çalışmaların devam ettiğinin görüldüğü, bu durumda; yeraltı suyu havzasının belirlenmesi ve korunmasında; arazi, büro, laboratuvar çalışmaları ve gerçekleştirilecek test, sondaj ve denetlerden elde edilen verilerin bir bütün olarak değerlendirilmesini gerektirdiği, davalı idarenin de ihale kapsamında bu yönde çalışmalarını devam ettirdiği ve ihale sürecinin de devam ettiği, dolayısıyla davalı idarece, dava konusu alanda gerekli araştırma ve inceleme süreci başlatıldığı gibi bu konuda belli bir aşamaya gelindiği görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...
3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...
6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde, maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar hakkında bölge idare mahkemelerince verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanunun "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlıkta; Kastamonu İli, Devrekani ve Merkez İlçesi … mevkiinden çıkan su kaynağının, çevre köyler tarafından içme-kullanma, hayvancılık-tarımsal faaliyetlerde eskiden beri kullanıldığı, söz konusu su havzasının büyük bir su kaynağı barındırması nedeniyle davacı köy tüzel kişilikleri tarafından detaylı çalışmaların yapılarak su havzasının korunmaya alınması amacıyla 22/11/2021 tarihinde Devlet Su İşleri 23. Bölge Müdürlüğüne başvuru yapıldığı, arazi ve mevsimsel şartların mümkün kılması neticesinde yeniden değerlendirme yapılacağı hususunun 25/12/2021 tarihli davalı idare işlemiyle bildirilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, her ne kadar temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi'nce istinaf başvurusunun reddi yönünde verilen karar Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere verilmişse de 2577 sayılı Kanun'un 46/1-h bendinde yer alan "Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan dava" kapsamında yer almayan dava konusu uyuşmazlık hakkında temyiz başvurusunun esasının incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kesin olarak, 09/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.