DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/4522 E.  ,  2024/1427 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4522
Karar No : 2024/1427

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …'ya velayeten …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. …

DAVALI YANINDA MÜDAHİL: … Cemiyeti
VEKİLLERİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı küçüğün, ... Lisesi'nde 10. sınıf öğrencisi olarak öğrenim görmekte iken, karşılıksız paralı yatılı okula devam hakkına son verilerek ilişiğinin kesilmesi ve e-okul nakil işlemlerinin yapılmasına ilişkin olarak tesis edilen işlemiN iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; öğrencinin not durumunun mevzuatta düzenlenen asgari not ortalamasının altında kaldığı anlaşılmakla, 10. sınıfta öğrenim gören davacının fizik dersinden 41,50 ortalama, kimya dersinden 53,25 ortalama, matematik dersinden 52,08 ortalama ve biyoloji dersinden 55,12 ortalama olmak üzere toplam 4 dersten başarısız sayılarak parasız yatılı olarak okula devam hakkını kaybettiğinden bahisle kaydının yenilenmemesine, e-okul nakil işlemlerinin başlatılmasına ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde eşitlik ilkesine, ölçme ve değerlendirme kurallarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, ... Lisesi'nin öncelikle Milli Eğitim Bakanlığı Kanunu ve Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'ne tabi olduğu, dolayısıyla okulun iç yönetmeliğinde düzenlemediği "sorumlu olarak sınıf geçme ve sorumluluğun kalkması" düzenlemesini MEB Kanunu ve MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği kapsamında uygulamak zorunda olduğu, dolayısıyla sorumlu olarak ders geçme hakkının müvekkilinin çocuğuna uygulanmamasının hukuka aykırı olduğu, Mahkemece bu hususun değerlendirmeden karar vermesinin adil yargılanma hakkına ve hukuka güven ilkesine aykırı olduğu belirtilerek istinaf kararının bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
2021-2022 eğitim-öğretim yılında 10. sınıfta öğrenim gören davacı küçük, fizik dersinden 41,50 ortalama, kimya dersinden 53,25 ortalama, matematik dersinden 52,08 ortalama ve biyoloji dersinden 55,12 ortalama olmak üzere toplam 4 dersten 60 puanının altında kalarak başarısız sayılmış ve sınıf tekrarına kalmıştır. Millî Eğitim Bakanlığı Özel Daruşşafaka Lisesi Kurum Yönetmeliği gereği herhangi bir dersten 60 ortalamanın altında kalan öğrenciler akademik olarak başarısız sayılmakta, kurumda sınıf tekrarı bulunmamaktadır. Dolayısıyla davacı küçüğün Daruşşafaka Lisesi Kurum Yönetmeliği'nin 6'ncı maddesindeki koşulları gerçekleştirememiş olmakla bir üst sınıfa devam hakkı kazanamadığında mevzuat hükümleri uyarınca okul ile ilişiğinin kesilmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel Öğretim Kanunu'nun "Eğitim-öğretim ve kurumların yönetimi" başlıklı 6. maddesinde; kurumlarda uygulanacak öğretim programı ve haftalık ders çizelgesinin, resmi kurumlarda uygulanan usul ve esaslar çerçevesinde belirleneceği, Bakanlıkça uygun bulunması durumunda farklı öğretim programları ve haftalık ders çizelgesinin de uygulanabileceği düzenlenmiştir.
20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "öğretim programları, ders çizelgeleri ve başarının değerlendirilmesi" başlıklı 46. maddesinde;" Dengi resmî okullarda uygulanan haftalık ders çizelgesi ve öğretim programlarından farklı uygulama yapacak okullar yapacakları farklı uygulamalara kurum yönetmeliklerinde yer vererek Bakanlığın izninden sonra uygularlar.(Ek cümle:RG-5/8/2023-32270) Kurumlar her sekiz yılda bir kurum yönetmeliklerini Bakanlığın onayına sunarlar. (Ek cümleler:RG-16/2/2024-32462) Kurum yönetmeliklerinde başarı notu, devam-devamsızlık ve Bakanlıkça uygun görülmeyen diğer hususlar bulunamaz. Farklı yönetmelik uygulayan kurumların bilgileri MEBBİS Modülüne işlenir. Öğrenci okulda öğrenimine başladığı eğitim öğretim yılında geçerli olan kurum yönetmeliğine göre okuldan mezun olur. Milletlerarası okullar için Bakanlıkça onaylanan ilgili ülke ders programları ve haftalık ders çizelgeleri, Genel Müdürlüğün uygun görmesi durumunda aynı ülkenin yetkili kurumundan (Değişik ibare:RG-16/2/2024-32462) program uygulama izni almış olan yeni açılacak milletlerarası okullar tarafından da kullanılabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığınca 12.03.2020 tarihinde onaylanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Daruşşafaka Lisesi Kurum Yönetmeliği'nin "Öğrenci Başarısının Tespiti" başlıklı 6. maddesinin 2. fıkrasında; " 9 uncu, 10 uncu ve 11 inci sınıf öğrencilerinin ... Lisesinde bir üst sınıfa devam edebilmeleri için; öğrenimini gördükleri ve notla değerlendirilen tüm derslerin her birinin ikinci dönem puanının en az 50 puan ve iki dönem puanının aritmetik ortalamasının en az 60 puan olması ya da öğrenimini gördükleri ve notla değerlendirilen tüm derslerin her birinin birinci dönem puanına ve iki dönem puanının aritmetik ortalamasına bakılmaksızın ikinci dönem puanının en az 75 puan olması gerekir." düzenlemeleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Hukuk düzenimizde var olan normlar [Anayasa, kanun, yönetmelik ve adsız düzenleyici işlemler (genel tebliğler, tebliğler, genelgeler vs.)] belli bir sıralamaya ve hiyerarşiye, yani astlık-üstlük ilişkisine tabi tutularak düzenlenmiştir. Bu hiyerarşi gereği, her norm kendisinden bir üstteki norma uygun olarak düzenlenmek ve bu normlara aykırı hükümler taşımamak; başka bir anlatımla, üst normun kendisine verdiği hukuksal sınırın içinde kalmak zorunda olup, kendisinden üst bir norma aykırı veya bu normu değiştirici ya da üst normda olmayan nitelikte bir hüküm içermesi durumunda hukuka aykırı olacağı tabiidir.
Yukarıda alıntısına yer verilen 5580 sayılı Özel Öğretim Kanunu'nun 6. maddesinde, Bakanlıkça uygun bulunması durumunda kurumlarca belirlenecek farklı öğretim programları ve haftalık ders çizelgesinin uygulanacağı hüküm altına alınmış, benzer düzenlemenin 20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 46. maddesinde de tekrar edildiği görülmektedir. Kanun ve Yönetmeliğin ilgili maddelerinden sadece haftalık ders çizelgesi ve öğretim programlarından farklı uygulamanın Kurum Yönetmelikleri'nde yer verilebileceğinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.
... Lisesi'ne ait Kurum Yönetmeliği'nin onaylanması amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'ne … tarih ve … sayılı yazı ile gönderilmesi üzerine Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı "Kurum Yönetmeliği" konulu yazısı ile cevap verilmiş ve şu ifadeler kullanılmıştır: "yapılan inceleme sonucunda, söz konusu kurum yönetmeliği taslağının 'öğrenci başarısının tespiti' başlıklı 6. maddesinin 2. fıkrasında yer alan başarı kriterlerinin Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurum Yönetmeliği'nin 58. maddesine aykırı olduğu ve öğrenci mağduriyetine sebebiyet verebileceği değerlendirilmektedir. Öğrenci başarısının resmi okullardan farklı not ile değerlendirilmesi yerine başarı kriterlerinin kayıt ve nakillerde uygulanabileceği, kurum yönetmeliği taslaklarında, öğretim programları, haftalık ders çizelgesi, çalışma takvimi, kayıt ve nakil işlemlerine ilişkin hususlara yer verilebileceği ve diğer hususların Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ve resmi kurum mevzuatına uygun düzenlenmesi gerektiği mütalaa edilmektedir." Yine Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazıda da aynı ifadelerin tekrar edildiği görülmektedir.
5580 sayılı Özel Öğretim Kanunu ile Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği birlikte değerlendirildiğinde; sadece farklı öğretim programları ve haftalık ders çizelgesinin Kurum Yönetmeliğinde düzenlenebileceği, öğrenci başarısına yönelik not değerlendirilmesinin ise resmi okullardan farklı olarak düzenlenemeyeceği, dolayısıyla not değerlendirilmelerinde, tüm okullarda birliği sağlamak amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'ndeki düzenlemenin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır. Aynı şekilde yukarıda alıntısına yer verilen Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün yazılarında da not değerlendirmesine ilişkin hükümlerin resmi okullardan farklı belirlenmesinin öğrenciler açısından mağduriyet oluşturduğunun ifade edildiği görülmektedir. Kaldı ki 20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "öğretim programları, ders çizelgeleri ve başarının değerlendirilmesi" başlıklı 46. maddesinde de 16/02/2024 tarihinde yapılan değişiklikle kurum yönetmeliklerinde başarı notu, devam-devamsızlığa ilişkin hususların bulunamayacağı açıkça düzenlenmiştir.
Bu durumda, her ne kadar davacı küçüğün okul ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işleme gerekçe olarak gösterilen ve Milli Eğitim Bakanlığınca 12.03.2020 tarihinde onaylanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Daruşşafaka Lisesi Kurum Yönetmeliği'nin "Öğrenci Başarısının Tespiti" başlıklı 6. maddesinde resmi okullardan farklı olarak not değerlendirilmesine ilişkin hükümler bulunsa da, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda gerek 5580 sayılı Özel Öğretim Kanunu'nda gerekse de Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nde, sadece öğretim programları ve haftalık ders çizelgesine ilişkin farklı hususların Kurum yönetmeliğinde bulunabileceği ancak not değerlendirilmesine ilişkin hükümlerin düzenleneceğine dair açık bir ifadenin bulunmadığı görüldüğünden, 5580 sayılı Özel Öğretim Kanunu ile Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'ne aykırı şekilde çıkarılan ve bu haliyle hukuka aykırı bulunan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Daruşşafaka Lisesi Kurum Yönetmeliği'nin "öğrenci başarısının tespiti" başlıklı 6. maddesine dayanılarak davacı küçüğün okul ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 14/03/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :
(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bu nedenle, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının aynen onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.