DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/1742 E.  ,  2024/1121 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1742
Karar No : 2024/1121

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ..… tarih ve E:.., K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, üniversiteden kaydının silinmesine dair … tarih ve E…. sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin .. tarih ve E…., K:… sayılı kararında; 24/04/2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin yurtdışından yatay geçişi düzenleyen 14.maddesinde, yatay geçiş yapabilmek için ÖSYM tarafından yapılan sınavlardaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanların Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edileceğinin ve yatay geçiş yapabilmek için en az ilan edilen puanlara sahip olunması gerektiğinin düzenlendiği, ancak bu sınav ve puanların hangi tarihte aranacağına ilişkin bir bilgiye yer verilmediği, Yükseköğretim Kurulu tarafından gönderilen yazıda ise, eşdeğerliği kabul edilen sınavlara ait puanlara tam olarak hangi tarihte sahip olunması gerektiğinin muğlak olduğu, davacının ACT belgesinin sunumu noktasında herhangi bir hata, hile ve kusurunun bulunmadığı, muğlaklığın davacı lehine yorumlanmasının hakkaniyet gereği olduğu, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 'Başvuru ve değerlendirme' başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında; "Bu Yönetmelikteki şartlara ilave olarak yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde üniversite senatolarınca ayrıca kullanılacak kriterler belirlenebilir." düzenlemesi, 'Yurtdışı yükseköğretim kurumlarından yurtiçindekilere yatay geçiş' başlıklı 14. maddesinde; "...Yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına geçiş için, öğrencinin bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen kurumlar arası yatay geçiş başarı şartları aranır. Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte öğrencinin yatay geçiş yapmak istediği yükseköğretim kurumundaki diploma programının ilgili sınıfına öğrenci kabulündeki taban puana sahip öğrenciler, yurt dışında yükseköğrenim gördüğü tüm derslerden başarı şartı aranmaksızın yatay geçiş başvurusu yapabilirler. Bu yolla başvuran öğrencilerin yatay geçiş başvurusu üniversite senatosu tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde yurt dışı yatay geçiş kontenjanı kapsamı dışında değerlendirilir. Yurt dışı üniversitelerden yapılan başvurularda öğrencinin yurt dışında öğrenim gördüğü yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı programın ön lisans veya lisans diploma vermeye yetkili bir kurum olarak Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınması ve kayıtlı olduğu diploma programının, yatay geçiş için başvurduğu önlisans veya lisans diploma programına eşdeğerliğinin ilgili üniversite tarafından kabul edilmesi şartı aranır. Yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanları, üniversiteler tarafından belirlenen yurtdışı yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edilir. Adayların, yatay geçiş başvurusu yapabilmeleri için en az ilan edilen puanlara veya üzerindeki puanlara sahip olması gerekir. Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte, yurt dışındaki aynı yükseköğretim kurumundan bir programın her bir sınıfına geçiş yapabilecek öğrenci sayısı o programın ilgili sınıfının yurt dışı kontenjanının yüzde 15’ini geçemez. Yüzde 15’in hesaplanmasında 1’in altındaki sayılar 1’e tamamlanır. Virgülden sonraki kısım 5’ten küçükse alttaki tam sayıya, 5 ve yukarısında ise bir üst tam sayıya tamamlanır..." düzenlemesi yer almıştır.
2016 yılı ÖSYS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda; "Ortaöğrenimini Türkiye’de tamamlayan ve eğitime başladığı yıl Academic Ranking of World Universities (ARWU), CWTS Leiden Ranking Academic Ranking, QS Wold University Rankings, Times Higher Education (THE) World University Ranking ve University Ranking by Academic Performance (URAP) tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarında ilk 1000 içerisine giren ve tanınan üniversiteler dışında kalan yurtdışındaki tanınan yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyen ilgililerin, 2016-2017 eğitim öğretim yılı itibariyle eğitime başlayacakları yıl ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS’ye girmeleri; tıp doktorluğu alanında sıralamada ilk 40 bin, hukuk alanında ilk 150 bin, mimarlık alanında ilk 200 bin ve mühendislik alanında ilk 240 bin içinde yer almaları; ÖSYS Kılavuzunda yer alan diğer alanlarda en az Türkiye’deki ilgili programlara yerleşen en son öğrencinin almış olduğu puanı almaları; İlk 1000 dışında kalan yurtdışındaki tanınan yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyenlerin, YGS ve LYS puanlarına sahip olmadıkları durumlarda, SAT 1: En az 1000 puan, ACT: En az 21 Puan, Abitur: En az 4 puan, Fransız Bakaloryası: Diploma notu en az 12, GCE A Level Sertifikası: En az 2 dersten, Uluslararası Bakalorya (International Baccalaureat IB): En az 28, Avusturya Matura Diploması (Matura Reifezeugnis): En çok 2, İtalya Maturita Diploması (Diploma di Maturita): En az 70, olarak belirlenen muadil belgelerden biri ile kayıt ve mezun olmaları halinde denklik başvuruları bireysel olarak değerlendirilecektir. 2016-2017 eğitim öğretim yılı itibariyle, yurtdışında yükseköğrenime başlayan öğrenciler yanında yurtdışında eğitim almakta iken Türkiye’deki üniversitelere yatay geçiş başvurusu yapacak öğrenciler de yukarıda bahsedilen kararlara tabi olacaklardır." düzenlemesi yer almıştır.
2017 yılı ÖSYS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda; "T.C. uyruklu öğrencilerin yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş işlemlerine ilişkin olarak, 2017-2018 eğitim-öğretim yılından itibaren kayıt yaptıracak öğrencilerin; a) İlgili yıldaki ÖSYS Kılavuzlarında yer alan (Tıp, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik, vb) programlar için belirlenen başarı sırasının aranmasına,..., c) Yükseköğretim Kurulu tarafından YGS ve LYS taban puanları için kabul edilen eşdeğer sınav puanlarına sahip olanların (a) ve (b) maddelerindeki şartları sağlaması gerektiğine..." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 22/12/1973 tarih ve E:1968/8, K:1973/14 sayılı kararı ile, idarenin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı ve hilesi hallerinde süre aranmaksızın kanunsuz terfi veya intibaka dayalı ödediği meblağını her zaman geri alabileceği; belirtilen istisnalar dışında kalan hatalı ödemelerin geri alınmasının, hatalı ödemenin ilk yapıldığı tarihten başlamak üzere idari dava açma süresi içinde mümkün olduğu, bu süre geçtikten sonra geri alınamayacağı karara bağlanmıştır. Anılan karar, her ne kadar hatalı terfi ve intibaktan doğan ödemelerin geri alınmasına ilişkin ise de, bu karar ile idari işlemlerin geriye alınmasında uyulması gereken temel ilkeler ortaya konulmuş bulunduğundan, anılan kararın tüm hatalı işlemlerin idarece geri alınmasında da dikkate alınması gerekmekte olup dava açma süresi içinde, hukuka aykırı tüm işlemlerini geri almaya yetkili olan idarenin, dava açma süresi geçtikten sonra ancak, yok hükmündeki idari işlemleri ile ilgililerin gerçeğe aykırı beyanı veya hilesi nedeniyle veya açıkça hataya düşerek tesis ettiği idari işlemlerini, süre kaydı aranmaksızın geri alması mümkün bulunmaktadır. Bu tür işlemlerin ilgililer lehine hak doğurması mümkün bulunmadığı gibi bu nitelikleri itibariyle istikrar oluşturmaları da mümkün değildir. Zira kazanılmış hak, objektif bir hukuk kuralının kişilere uygulanmasıyla objektif ve genel hukuki durumun kişisel bir işlemle özel hukuki duruma dönüşmesidir. Bu nedenle davalı idare tarafından usulüne aykırı yapılmış olan işlemin açık hataya dayalı olarak her zaman geri alınabilmesi mümkündür.,
Uyuşmazlıkta; davacının 2016 yılında Ukrayna Maup Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde eğitime başladığı, 2017 yılı Nisan ayında girdiği ACT sınavında başarılı olması üzerine 18/08/2017 tarihinde davalı Antalya Bilim Üniversitesi Hukuk Fakültesine yatay geçiş talebinde bulunduğu ve 11/10/2017 tarihinde yatay geçişinin yapıldığı, yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca davacının eğitime başladığı yıl ÖSYM tarafından yapılan sınav sonucu veya muadil belgelerden birine sahip olması gerektiği halde ACT sınavına Nisan 2017 yılında girdiği, dolayısıyla davacının yatay geçiş hakkının bulunmadığı, açık hata ile üniversite kaydının yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 05/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.