DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/130 E.  ,  2023/5894 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/130
Karar No : 2023/5894

Temyiz İsteminde Bulunan (Davalılar): 1- … Genel Müdürlüğü
Vekili : Av. …
2- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davacı) : … Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. ...

İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İstemin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalı ASAT Genel Müdürlüğü'nün duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
Dava; Antalya İli, Manavgat İlçesi, … (…) Mahallesi'nde kain … ada … parsel sayılı ve üzerinde su terfi istasyonu yapılmak suretiyle fiilen el atılan taşınmaz için adli yargı yerinde hükmedilen tazminatın ilgililere ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu tazminat bedelinin davalılarca ödenmesi gerektiğine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesi'nce, Dairemizin 17.09.2020 tarih ve E:2016/11024, K:2020/3662 sayılı kararı ile Mahkemenin davanın görev yönünden reddine ilişkin kararının bozulması üzerine, bozma kararına uyularak yapılan incelemede; 6360 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi uyarınca, Valilik Makamının … tarih ve … sayılı Olur'uyla, Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun oluşturulduğu, anılan Komisyonun … tarih ve … sayılı kararıyla, "Antalya İli, Manavgat İlçesi, … Mahallesi, … ada … parsel üzerindeki 908,15 m2 yüz ölçümlü kısmın ASAT Genel Müdürlüğü'ne devredilmesine" karar verildiği, taşınmaza ait tapu kaydında; Belediye ve Asat Genel Müdürlüğü adına 389/2400 hissenin bulunduğu ve 23.06.2015 ile 15.10.2015 tarihlerinde Tashihen Devirlerin (Kurumlar arası) yapıldığı; bununla birlikte, davacı tarafından dava konusu taşınmaz üzerinde ASAT tarafından kullanılan su terfi istasyonunun bulunduğu yer ile ilgili olarak kamulaştırmasız el atmaya dayalı adli yargı yerinde hükmedilen tazminat bedelinin ödenmesinin istenildiği, anılan ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında hisse sahibi olan dava dışı malikler tarafından tüzel kişiliği sona eren Side Belediyesi'ne karşı açılan kamulaştırmasız el atma davasında; "433 ada 1 parselin imar planında Belediye Hizmet Alanı olarak ayrıldığı,... taşınmazın doğu kısmında bir adet su soğutma arıtma cihazı ile trafo binasının bulunduğu ve taşınmaz içerisinde çok miktarda inşaat molozlarının bulunduğu" belirtilerek … ada … parsel sayı taşınmaz için 500.088,00-TL tazminat ödenmesine hükmedildiğinin görüldüğü; buna göre, mevzuat hükümleri uyarınca yürütmek durumunda olduğu hizmetlere ilişkin yetki sınırı, il mülki sınırı olarak belirlenen Büyükşehir Belediyesinin, il sınırları içindeki 6360 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesinin 8. fıkrasında sayılan hizmetlerin yürütülmesi amacıyla … ada … parselin … tarih ve … sayılı Komisyon kararı ile 908,15 m2 yüz ölçümlü kısmının ASAT Genel Müdürlüğü'ne devredilmesine karar verildiği, dolayısıyla bu taşınmazlarda hissesi bulunan kişilerce kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan ve 6360 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra sonuçlanan tazminat davalarında, Mahkemece belirlenen taşınmaz hisse bedellerine ilişkin tazminatın da büyükşehir belediyesinin ilgili kuruluşu olan ASAT Genel Müdürlüğü'nce ödenmesi gerektiği sonucuna varıldığından, 04.05.2015 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan, işbu dava konusu uyuşmazlıkta davacı tarafından yapılan 04.05.2015 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem bakımından belirli bir miktara yönelik tazminatın istenilmediği, … ada … parseldeki alacaklılara Mahkeme kararı gereğince yasal süreleri içerisinde gereken ödemelerin yapılmasının istenildiği anlaşıldığından, ... Asiye Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında hükmedilen tazminat bedellerine yapılan kanun yolu itirazları sonucu hükmedilmesi gereken bedele ilişkin uyuşmazlığın işbu davanın konusu oluşturmadığı, söz konusu uyuşmazlığın da adli yargı yerince çözümlenmesi gerektiğinin açık olduğu gerekçesiyle, dava konusu zımnen ret işleminin iptaline, tazminat (adli yargıdaki) davasında … ada … parsel ile ilgili karar altına alınan bedellerin davalı ASAT Genel Müdürlüğü'nce davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık ilkesi" uyarınca, idari yargı yerleri davacının istemi ile bağlı olup, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar vermelerine imkân bulunmamaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Antalya İli, Manavgat İlçesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın imar planında belediye hizmet alanı olarak ayrıldığı, bu taşınmaz üzerinde su soğutma arıtma cihazı ile trafo binası ve inşaat molozlarının bulunduğu, taşınmazda paydaş olan üçüncü şahıslar tarafından Side Belediyesi aleyhine adli yargı yerinde kamulaştırmasız el atma davası açıldığı, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile Side Belediyesi'nin taşınmaza fiilen el attığı sonucuna varılarak davacılara hisseleri oranında tazminat ödemesine ve söz konusu taşınmazda üçüncü kişilere ait hisseli tapu kayıtlarının iptali ile Side Belediyesi adına kayıt ve tesciline karar verildiği, 6360 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca Side Belediyesinin tüzel kişiliğinin son bulduğu ve mahalle olarak Manavgat Belediyesi'ne bağlandığı, Manavgat Belediyesi'nce adli yargıda uyuşmazlık konusu olan kamulaştırmasız el atma davası sonucunda hükmedilen tazminat bedelinin üçüncü kişilere ödenmesi istemiyle davalı Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na başvuruda bulunulduğu, başvurunun zımnen reddi üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdare Mahkemesi'nce, dava konusu zımnen ret işleminin hukuka aykırı bulunmasına yönelik değerlendirme ve gerekçede hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
Bununla beraber, davacının Antalya Büyükşehir Belediyesi'ne yaptığı başvuruda, adli yargı yerinde karar altına alınan tazminat bedelinin belediyeye değil, alacaklı üçüncü kişilere ödenmesini talep ettiği, 26.08.2015 tarihinde kayda giren dava dilekçesinde de, anılan miktarın davalı idarelerce ödenmesi gerektiğine karar verilmesini, diğer bir deyişle, bu bedelden davalı idarelerin sorumlu olduğuna karar verilmesinin istenildiği anlaşılmakta olup, temyize konu kararda ise kamulaştırmasız el atmadan kaynaklı tazminat bedelinin davalı ASAT Genel Müdürlüğü tarafından davacıya ödenmesine karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda, Mahkemece verilen hüküm fıkrasında yer alan "(...) tazminat (adli yargıdaki) davasında … ada … parsel ile ilgili karar altına alınan bedellerin davalı ASAT Genel Müdürlüğü'nce davacıya ödenmesine," ifadesinin kaldırılarak, anılan Mahkeme kararının bu gerekçeyle onanması gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz istemlerinin reddi ile anılan kararın yukarıda yer verilen gerekçe ile onanmasına ve temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan …-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davalı ASAT Genel Müdürlüğü'ne iadesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 16/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.