DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/83 E.  ,  2024/1824 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/83
Karar No : 2024/1824

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …

DİĞER DAVALI : … Birliği
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı ... tarafından, baro levhasına avukat olarak yazılması isteminin kabulüne ilişkin Sakarya Barosu Yönetim Kurulu kararının uygun bulunmasına yönelik Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının, adı geçen hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyası üzerinden yapılan ceza kovuşturmasının derdest olduğu gerekçesi ile bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesine ilişkin Adalet Bakanlığı işlemine uyularak adı geçenin baro levhasına yazılması isteminin reddine dair Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan … Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla, davacı hakkında "samimi beyanlarda bulunduğu, örgütün silahlı terör örgütü olduğu hususunda kaçınılmaz hataya düştüğü ve bu hatadan yararlanması gerektiği" gerekçesiyle "ceza verilmesine takdiren yer olmadığına" kararı verildiği ve anılan karara yönelik istinaf incelemesinin derdest olduğu, davacı hakkında kusurluluğu ortadan kaldıran hataya düşülmesi nedeniyle ceza verilmemesine hükmedilmesi karşısında, davacının avukatlık mesleğini icra etmesine engel bir mahkumiyet hükmünün bulunduğundan söz edilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, davalı Adalet Bakanlığı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı Adalet Bakanlığı tarafından, baro levhasına kayıt talebinde bulunan davacı hakkında 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.5/1-a kapsamında bir suçtan dolayı açılan ceza davasında verilen ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmediği ve dolayısıyla ceza kovuşturmasının derdest olduğu, avukatlık mesleğinin önem ve özelliği itibariyle idarenin kamu yararı ve hizmet ölçütleri gözetilerek takdir yetkisi kullanılmak suretiyle 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a maddesinde yer alan Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan kovuşturma altında bulunanların baro levhasına yazılma talepleri hakkındaki kararın bu kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilmesi gerektiği, aksi yönde tesis edilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule aykırı olduğu gerekçesiyle temyizen incelenerek bozulması gerektiği ileri sürülmüştür

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, 1136 sayılı Kanun m.5/1-a metninden de anlaşılacağı üzere, sözkonusu suçlardan mahkum olmanın avukatlığa engel olarak düzenlendiği, hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilen davacının bu kapsamda değerlendirilemeyeceği, baro levhasına yazılma talebinin kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesi hususunda idareye takdir hakkı tanındığı, suçsuzluk ve masumiyet karinesinden hareketle bir değerlendirme yapılması gerektiği, ... Ağır Ceza Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile esastan reddedildiği, dosyanın halihazırda temyiz aşamasında olduğu, ceza verilmesine yer olmadığı kararının etkin pişmanlık nedeniyle değil de esaslı hataya düşülmesi nedeni ile verildiği, masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkının gözetilmesi gerektiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
2013 yılında Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olan ve avukatlık stajını tamamlayan davacının baro levhasına avukat olarak yazılmasına dair Sakarya Barosu Yönetim Kurulu kararının uygun bulunduğuna ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının Adalet Bakanlığınca uygun bulunmayarak adı geçen hakkında "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan Ağır Ceza Mahkemesince ceza verilmesine yer olmadığına karar verildiği ve etkin pişmanlığın suç vasfını ortadan kaldırmadığı gerekçesiyle Bakanlık tarafından geri gönderildiği, bu işleme uyularak baro levhasına yazılma talebinin … tarih ve … sayılı Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu Kararı ile reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlığa kabulde engeller" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, "Aşağıda yazılı durumlardan birinin varlığı halinde, avukatlık meslekine kabul istemi reddolunur : "a) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (...) zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmak,"; üçüncü fıkrasında, "Adayın birinci fıkranın (a) bendinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan dolayı hakkında kamu davası açılmış olması halinde, avukatlığa alınması isteği hakkındaki kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebilir."; dördüncü fıkrasında ise, "Şu kadar ki, ceza kovuşturmasının sonucu ne olursa olsun avukatlığa kabul isteğinin geri çevrilmesi gereken hallerde, sonuç beklenmeden istek karara bağlanır." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davacı ... hakkında, "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan … Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla, davacı hakkında "samimi beyanlarda bulunduğu, örgütün silahlı terör örgütü olduğu hususunda kaçınılmaz hataya düştüğü ve bu hatadan yararlanması gerektiği" gerekçesiyle "ceza verilmesine takdiren yer olmadığına" kararı verildiği, anılan karara yönelik istinaf talebinin esastan reddi üzerine yapılan temyiz incelemesi neticesinde Yargıtay ... Ceza Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı ilamı ile; " ... hükümden sonra dosyaya geldiği anlaşılan ve etkin pişmanlık kapsamında ifade veren K.K.Y. adlı kişinin sanık hakkındaki ifadesi ve teşhis tutanağının okunması ve yine tanık N.K.'nin ifadesinde belirttiği hakim-savcı çalışma evlerinin murakıpları olan: H. Y.'nin ve … (K) K. nın, … (K) S. A. nın varsa soruşturma/kovuşturma evraklarının ve ifadelerinin onaylı örneklerinin dosya içerisine alınarak, ayrıca UYAP örgütlü suçlar bilgi bankasından sanık hakkında beyan bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa gerektiğinde beyan sahiplerinin sanık ve müdafiine soru sorma imkanı da sağlanarak mümkün olması halinde ilgili kişilerin duruşmada tanık sıfatıyla dinlendikten sonra sanığın hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması, 2-Kabul ve uygulamaya göre de; sanık hakkında 5271 sayılı Kanun'un 223. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatine karar verilmesi gerekirken yetersiz ve dosya kapsamı ile uygun olmayan gerekçe ile ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur..." gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin kararının bozulmasına karar verildiği, ceza yargılamasının ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyası üzerinden derdest olduğu anlaşılmaktadır.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5. maddesinin üçüncü fıkrasında, adayın 5/1-a maddesinde yazılı cezalardan birini gerektiren suçlardan kamu davası açılmış olması halinde avukatlığa alınma isteği hakkındaki kararın bu kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilebileceği, bu konuda idareye takdir yetkisi tanındığı ve bu yetkinin kullanımının kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, idarenin takdir yetkisinin bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Buna göre; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte müdahil hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan yapılan ceza kovuşturmasının derdest olduğu, İdari yargı denetiminin, işlemin tesis edildiği tarihteki mevzuata uygunluğun denetlenmesi ile sınırlı olduğu, bu halde dava konusu işlem tarihi itibariyle hakkında Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan ceza kovuşturması bulunan ilgili hakkında tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu itibarla temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 26/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.