DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/6053 E.  ,  2024/1457 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6053
Karar No : 2024/1457

Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): …
Vekili: Av. …

Karşı Taraf (Davalı): … Odası
Vekili: Av. …

İstemin Özeti : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti: İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi: …
Düşüncesi: İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, 1988 tarihinde Kara Harp Okulu Makine Bölümünden mezun olan davacının, TMMOB Makine Mühendisleri Odası'na kayıt olmak üzere yaptığı 07.04.2015 tarihli başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı TMMOB Makine Mühendisleri Odası işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, KHO Makine Bölümünden mezun olan … isimli bir başka kişinin mezun olduğu bölümün makine mühendisliği programı ile eşdeğer olduğuna ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca tesis edilen … tarih ve … sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan KHO Makine Bölümünün Makine Mühendisliği bölümü ile eşdeğer olduğuna ilişkin … tarihli ve … sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptali istemiyle TMMOB Makine Mühendisleri Odası tarafından Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı'na karşı ... İdare Mahkemesinin … esasına kayıtlı olarak açılan bir başka davada, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan raporda, davacı ...'e ait transkript ile 1983 yılına ait ODTÜ ve 1980 yılına ait İTÜ Makine Mühendisliği Bölüm müfredatları ve ders kredi saatlerinin karşılaştırılması sonucu; KHO Makine Bölümünden 1988 yılında mezun olan ...'in ODTÜ Makine Mühendisliği ders müfredatı ile toplam 23 adet; İTÜ Makine Mühendisliği ders müfredatı ile toplam 26 adet ders farkının bulunduğu, bu dersler içerisinde ayrıntısı raporda açıklandığı üzere Makine Mühendisliği temel alanı ile ilgili birtakım eksik ve kredisi düşük derslerin yer aldığı, 2000 yılından önce Kara Harp Okulunda öğrenim görmüş olan ...'in almış olduğu eğitimin Makina Mühendisliği eğitimi ile eş değer olmadığı ve Makina Mühendisliği eğitimi için gerekli olan standartları karşılamadığı kanaatine ulaşıldığı belirtildiğinden, bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ise … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile farklı gerekçeyle reddine karar verildiği belirtilerek KHO Makine Bölümü ile Makine Mühendisliği programının eş değer olduğu yönünde tesis edilen Yükseköğretim Yürütme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının yargı kararıyla iptal edilmiş olması karşısında, anılan karara dayanılarak davacının TMMOB Makine Mühendisleri Odasına üye kaydının yapılması talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Türkiye Cumhuriyeti hududları dahilinde mühendislik ve mimarlık unvan ve salahiyeti ile sanat icra etmek isteyenlerin aşağıda yazılı vesikalardan birini haiz olmaları şarttır:
a) Mühendislik veya mimarlık tahsilini gösteren Türk yüksek mekteblerinden verilen diplomalar;
b) Programlarının yüksek mühendis veya mimar mektebleri programlarına muadil olduğu kabul edilen bir ecnebi yüksek mühendis veya yüksek mimar mektebinden diploma almış olanlara usulüne tevfikan verilecek ruhsatnameler;
c) Türk Teknik Okulu mühendis kısmı ile programlarının buna muadil olduğu kabul edilen memleket dahilindeki diğer mühendis veya mimar mekteblerinden verilen diplomalar;
d) Programlarının Türk Teknik Okulu Mühendis kısmı programlarına muadil olduğu kabul olunan bir ecnebi mühendis veya mimar mektebinden diploma almış olanlara usulüne tevfikan verilecek ruhsatnameler." hükmü yer almış; 3. maddesinde ise "Birinci maddenin (a) ve (b) fıkralarında yazılı vesikaları haiz bulunanlara (Yüksek mühendis) veya (Yüksek mimar) ve (c) ve (d) fıkralarında yazılı vesikaları haiz bulunanlara da (Mühendis) veya (Mimar) unvanı verilir. Bu unvanlar diploma veya ruhsatnamelere de derç olunur." hükmüne yer verilmiştir.
6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nun 1. maddesinde, "Türkiye sınırları içinde meslek ve sanatlarını icraya kanunen yetkili olup da mesleki faaliyette bulunan yüksek mühendis, yüksek mimar, mühendis ve mimarları teşkilatı içinde toplayan tüzel kişiliğe sahip Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği kurulmuştur. Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan Birliğin ve Odaların merkezi Ankara'dadır"; 14. maddesinde, "Her ihtisas şubesi yalnız bir oda açar. İhtisas ve iştigal mevzuları ayrı olan mühendis ve mimarlar; ancak ihtisas veya iştigal mevzularının taalluk ettiği odaya kaydolunurlar."; 15. maddesinde, "Odalarda asli aza olabilmek için Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde olmak ve Türkiye hudutları içinde meslek ve sanatlarını icraya kanunen salahiyetli bulunmak şarttır."; 33. maddesinde, "Türkiye’de mühendislik ve mimarlık meslekleri mensupları mesleklerinin icrasını iktiza ettiren işlerle meşgul olabilmeleri ve mesleki tedrisat yapabilmeleri için ihdisasına uygun bir odaya kaydolmak ve azalık vasfını muhafaza etmek mecburiyetindedirler.(...)" hükümleri yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, 1988 tarihinde Kara Harp Okulu Makine Bölümü'nden mezun olan davacının, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısı ile 05.02.2014 tarihli Yükseköğretim Kurulu toplantısında, 2547 sayılı Kanun'un 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul'un görüşü de dikkate alınarak, Kara Harp Okulu "Makine" bölümünde görülen öğrenimin Makine Mühendisliği bölümü ile eşdeğer olduğuna karar verildiğinin bildirilmesi üzerine, anılan karar doğrultusunda 07.04.2015 tarihli dilekçe ile TMMOB Makine Mühendisleri Odası'na üyelik kaydının yapılması talebinin, 4566 sayılı Harp Okulları Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle anılan okulların üniversiteye dönüştürüldüğü 17.05.2000 tarihinden sonra bahsi geçen okullara kayıt yaptıranların gördükleri eğitim sonucunda alınan diplomaların yükseköğretim kurumlarınca verilen diplomalara eşdeğer sayılması gerektiği yönündeki … tarih ve … sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı görüşü doğrultusunda işlem yapıldığı, ayrıca 17.05.2000 tarihinden önceki dönemlerde Harp Okullarında "Makine Mühendisliği" değil; "Makine" adı altında bölümler mevcut olduğu, 3458 sayılı Kanunun 1. maddesinde sayılan belgelerin ise yükseköğretim kurumu statüsünde bulunan ve "mühendislik" adı altındaki okullardan alınmış olması gerektiği belirtildiğinden, 1988 yılı mezunu olan davacının bu gerekçelerle üyelik talebinin reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda; ... İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı iptal kararına karşı davalı idare ve müdahiller tarafından yapılan istinaf başvuruları üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Kara Harp Okulu Makine Bölümünde verilen eğitim yönünden değerlendirme yapılırken asgari düzeyde kazanımların sağlanıp sağlanmadığının belirlenmesi ve sadece ODTÜ ve İTÜ'deki ders planlamasının kıstas olarak alınmasının yaratacağı eşitsizliği gidermek, ayrıca, çeşitli üniversitelerde geçmiş yıllardaki ders müfredatı ve kredi sayılarındaki farklılıklar dikkate alınarak yeniden bir değerlendirme yapılması amacıyla tekrar bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, KHO Makina Bölümü mezunu ...'in transkripti ile 21 üniversitenin Makina Mühendisliği Bölümü müfredatlarının karşılaştırılması sonucu Kırıkkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. …, Prof. Dr. … ve Dr. Öğretim Üyesi … tarafından ortaklaşa düzenlenen 08.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; a.Eşdeğer derslerin sayısı ve yüzdesi oldukça düşük olduğundan, b. Düşük kredili derslerin sayısı ve yüzdesi oldukça fazla olduğundan, c. Eksik derslerin sayısı ve yüzdesi oldukça fazla olduğundan, KHO Makina Bölümü mezunu ...'in transkriptinin, karşılaştırılan Makina Mühendisliği Bölümü müfredatlarına eşdeğer olmadığı" yolunda görüş belirtildiği, anılan bilirkişi raporuna karşı itirazda bulunulması nedeniyle, dava konusu uyuşmazlığın çözümü için dosya üzerinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, talimat yoluyla İstanbul İdare Mahkemesi kanalıyla yeniden yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Kara Harp Okulu Makine Bölümü 2000 yılı öncesi müfredatı ile Marmara Üniversitesi Makine Mühendisliğinin eski (2012) ve yeni (2022) müfredatlarıyla karşılaştırma yapılması sonucu Marmara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. …, Prof. Dr. … ve Prof. Dr. … tarafından ortaklaşa düzenlenen 01.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Makine Mühendisliğinin mesleki derslerinin önemli bir kısmının KHO Makine Bölümünde olmadığı, olan derslerin de kredilerinin sayıca yetersiz olduğu, dolayısıyla KHO Makine Bölümünün derslerinin hem nicelik (ders sayısı) hem de nitelik (ders kredisi) açılarından Marmara Üniversitesi Makine Mühendisliğine göre çok düşük olduğu, KHO Makine Bölümünde okutulan programın Makine Mühendisliğinin temel, mekanik, ısı transferi, akışkanlar mekaniği, sistem dinamiği ve kontrol ve tasarım alanlarındaki ihtiyaç duyulan dersleri karşılamaktan oldukça uzak olduğu, derslerin sayı ve kredilerinin olması gereken değerlerin yarısından bile az olduğu yönünde görüş açıklandığı, bahse konu bilirkişi raporuna karşı davalı idare ve müdahiller tarafından itirazda bulunulmuş ise de, haklı ve hukuken geçerli gerekçelere dayalı bilirkişi raporlarına karşı yapılan itirazlar yerinde görülmeyerek, raporların hükme esas alınabilecek yeterlikte olduğu kanaatiyle raporda belirtilen hususlar ışığında dava konusu işlemlerde (2000 yılı öncesi döneme ilişkin olarak) mevzuata uygunluk ve idare mahkemesi kararında da hukuki isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile davalı idare ve müdahillerin istinaf başvurularının reddine karar verildiği, anılan karara karşı davalı idare ve müdahillerce Dairemiz nezdinde temyiz başvurusunda bulunulmuş ise de; Dairemizin 14.03.2024 tarih ve E:2022/6278 K:2024/1449 sayılı kararı ile temyiz başvurularının reddine ve Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın onanmasına karar verilerek iptal kararının kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, KHO Makine Bölümünde görülen öğretimin Makine Mühendisliği bölümü ile eşdeğer olduğuna ilişkin YÖK Yürütme Kurulu kararı yargı kararı ile iptal edildiğinden davacının TMMOB Makine Mühendisleri Odası'na yaptığı üyelik başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, temyizen incelenen İdare Mahkemesi kararı neticesi itibarıyla usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin reddine, İdare Mahkemesince verilen ve hüküm fıkrası itibariyle hukuka uygun bulunan kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle onanmasına, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 14/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.