DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/582 E.  ,  2023/8192 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/582
Karar No : 2023/8192

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Birliği Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı Adalet Bakanlığı tarafından, müdahil ...'ün baro levhasına avukat olarak yazılması isteminin reddine dair ... Barosu Yönetim Kurulu kararına yapılan itirazın kabulü ile adı geçenin baro levhasına yazılmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesine yönelik Adalet Bakanlığı işlemine uyulmayarak ilk kararda ısrar edilmesine dair Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; müdahil hakkında "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek, Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek" suçlarından ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esasına kayıtlı davada kovuşturmasının bulunduğu, bu durumda, baro levhasına yeniden yazılma talebinde bulunan adı geçene isnat edilen fiilin niteliği dikkate alındığında, ceza kovuşturmasının sonucunun beklenmesi gerekirken bu aşamada baro levhasına yazılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, davalı Türkiye Barolar Birliği tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davalı Türkiye Barolar Birliği tarafından; Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru neticesinde verilen hak ihlali kararından da anlaşılacağı üzere, dava konusu işlemin 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun ilgili hükümlerine ve emsal yargı kararlarına uygun olarak tesis edildiği, davalı İdareye kovuşturma halinde tedbir mahiyetinde bekletme kararı verme hususunda takdir yetkisi verildiği, takdir yetkisini kaldıracak şekilde yargı kararı verilemeyeceği, müdahil hakkında verilmiş kesin bir mahkumiyet hükmünün bulunmadığı, suçsuzluk karinesi de dikkate alınarak bir tedbir mahiyetinde olan bekletme kararı verilmesini zorlayan bir değerlendirme yapılmasının mümkün bulunmadığı, müdahilin ceza alarak mesleğe kabul şartlarını kaybetmesi halinde baro levhasından silineceğinin açık olduğu, Anayasa Mahkemesinin B.S. (Başvuru No:2020/8344) kararının da aynı yönde olduğu belirtilerek, hukuka ve usule aykırı olduğu belirtilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
Müdahil tarafından; Anayasa Mahkemesine yaptığı başvuru sonrası verilen hak ihlali kararı uyarınca yeniden yapılan yargılama sonucunda gerekçesiz olarak, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nda belirli suçlardan mahkum olmanın avukatlığa engel olacağının belirtildiği, hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığı, kaldı ki baro levhasına yazılma talebinin kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesi hususunda idareye takdir hakkı tanındığı, suçsuzluk ve masumiyet karinesinden hareketle bir değerlendirme yapılması gerektiği, nitekim İdare Mahkemesince verilen iptal kararına gerekçe olarak gösterilen ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin E: ... sayılı dosyasında görülmekte olan ceza kovuşturması sonucunda verilen beraat kararının 17/03/2022 tarihinde kesinleştiği belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Davacı Adalet Bakanlığı tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Müdahil ... ... Barosu Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile baro levhasına kaydedilmiş, bu karar Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunmuştur. Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 24/02/2017 tarihli yazısı ile adı geçenin Karadeniz Ereğli Orman İşletme Müdürlüğünde avukat olarak görev yapmakta iken 672 sayılı KHK kapsamında kamu görevinden ihraç edildiği, kamu görevinden ihraç edilenlerin anılan KHK'nın 1. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kamu hizmetinde istihdam edilemeyeceği ve müdahil hakkında "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan Zonguldak Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... dosyası üzerinden yürütülen ceza soruşturması bulunduğu gerekçesiyle Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararı tekrar görüşülmek üzere iade edilmiş, Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile geri gönderme gerekçesinin usul ve yasaya uygun olmadığından bahisle önceki kararda ısrar edilmiştir.
Bu işleme karşı Adalet Bakanlığınca açılan davada, ... İdare Mahkemesi ... tarih E:... K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar vermiş; bu karara yönelik istinaf başvurusu da ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla kesin olarak reddedilmiştir.
Bunun üzerine müdahil tarafından yapılan bireysel başvuru sonucunda Anayasa Mahkemesinin ... tarih, Başvuru No:... sayılı kararıyla özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine hükmedilmiştir.
Müdahil ... 'ün Anayasa Mahkemesi'nin ... tarih ve Başvuru No: ... hak ihlali kararı uyarınca durumunun yeniden değerlendirilerek baroya kaydının yapılması isteminin reddine ilişkin ... Barosu Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararına yapılan itiraz, Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca kabul edilerek adı geçenin baro levhasına yazılmasına karar verilmiştr. Müdahil hakkında 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a maddesinde yazılı suçlardan ... Ağır Ceza Mahkemesi'nde yürütülen ceza kovuşturmalarının derdest olduğu gerekçesi ile anılan karar Adalet Bakanlığınca tekrar görüşülmek üzere iade edilmiştir.
Bu defa Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; ceza kovuşturmasının devam etmesinin avukatlığa kabule engel bir hal olmadığı, kovuşturma mahkumiyetle sonuçlandığı taktirde ilgilinin baro levhasından silinmesine karar verileceği, kararın kesinleşmesinin çok uzun zaman alacağı ve bu süre içerisinde telafisi güç mağduriyete neden olacağından bahisle önceki kararda ısrar edilmesi üzerine Adalet Bakanlığınca bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlığa kabulde engeller" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, "Aşağıda yazılı durumlardan birinin varlığı halinde, avukatlık meslekine kabul istemi reddolunur : "a) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (...) zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmak,"; üçüncü fıkrasında, "Adayın birinci fıkranın (a) bendinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan dolayı hakkında kamu davası açılmış olması halinde, avukatlığa alınması isteği hakkındaki kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebilir."; dördüncü fıkrasında ise, "Şu kadar ki, ceza kovuşturmasının sonucu ne olursa olsun avukatlığa kabul isteğinin geri çevrilmesi gereken hallerde, sonuç beklenmeden istek karara bağlanır." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; müdahil ... hakkında, "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek, Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek" suçlarından ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esasına kayden açılan davada ... tarih ve K:... sayılı karar ile silahlı terör örgütüne üye olmak suçunu işlediği sabit görülmediği gerekçesiyle beraat kararı verildiği ve bu kararın 17/03/2022 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.
Öte yandan; işbu davaya konu baro levhasına kayıt ısrar kararı öncesinde; müdahil ...'ün baro levhasına kaydedilmesinin uygun bulunması kararının, Adalet Bakanlığınca tekrar görüşülmek üzere iade edilmesi üzerine, Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca verilen ısrar kararının iptali istemiyle Adalet Bakanlığı tarafından ... İdare Mahkemesi nezdinde açılan davada verilen iptal kararına karşı müdahil tarafından yapılan bireysel başvuru sonucunda Anayasa Mahkemesi'nin ... tarih, Başvuru No:... sayılı kararıyla özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine karar verildiği, sözkonusu karar uyarınca ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak üzere yeniden yapılan yargılamada verilen iptal kararının, temyiz incelemesi neticesinde, idari işlemlerin yargısal denetiminin işlemin tesis edildiği tarihteki mevzuata uygunluğun denetlenmesi ile sınırlı olup iptal davasına konu idari işlem tarihinde mevcut olmayan, sonradan gelişen bir duruma dayanılarak meslek kuruluşlarına tanınan takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilmesinin hukuka uygun olmadığı, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle müdahil hakkında derdest bir ceza kovuşturmasının bulunmadığı, Adalet Bakanlığı'nın geri gönderme kararına gerekçe olarak ise müdahilin 672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmış olması ve 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a maddesinde belirtilen suçlardan ceza soruşturmasının bulunmasının gösterildiği gerekçesiyle Danıştay 8. Dairesi'nin 29/12/2023 tarih ve E:2021/7374, K:2023/8151 sayılı kararı ile bozulduğu tespit edilmiştir.
Bu itibarla; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararına dayanak gösterilen ceza kovuşturmasının davacının baro levhasına kayıt olmak istemiyle yaptığı ilk başvurusuna istinaden verilen ısrar kararı tarihinde mevcut olmadığı, anılan Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun 04/03/2017 tarihli ısrar kararının, Danıştay 8. Dairesinin yukarıda anılan kararı ile, işlem tarihi itibariyle davacı hakkında derdest bir ceza kovuşturması bulunmadığından hukuka uygun bulunduğu ve İdare Mahkemesi kararına dayanak gösterilen ceza kovuşturması neticesinde müdahil hakkında verilen beraat kararının kesinleştiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz istemlerinin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 29/12/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :
(X)- İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle bozma kararına katılmıyoruz.