DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/5755 E.  ,  2024/437 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5755
Karar No : 2024/437

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, araştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kalınan özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararında; davalı idarenin davacıyı araştırma görevlisi kadrosuna atama hususunda takdir yetkisinin bulunduğu, bu takdir yetkisinin Kanun'da belirtilen yüksek lisans eğitimini tamamlaması ve doktora veya sanatta yeterlik programlarına en geç iki yerleştirme dönemi sonunda yerleşememesi ile objektif olarak sınırlandırıldığı, 18/06/2020 tarihinde yüksek lisans eğitimini tamamlayan ve yüksek lisans mezuniyeti sonrası doktora programı için tercih dönemleri olan 2020/8 ve 2021/2 dönemlerinde doktora programına yerleşemeyen davacının mevzuat hükümleri uyarınca araştırma görevlisi kadrosundan ilişiğinin de bu nedenle kesildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek ve 2577 sayılı Yasanın 17. maddesi uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davalı Üniversite bünyesinde 27/03/2017 tarihinde araştırma görevlisi olarak çalışmaya başlayan davacının, 18/06/2020 tarihinde yüksek lisans eğitimini bitirdiği, akabinde Öncelikli Alanlardaki Araştırma Görevlisi Kadrolarına Atananların Lisansüstü Eğitimleri ile Diğer Hususlara İlişkin Usul ve Esaslar'ın 5. maddesi uyarınca en geç iki yerleştirme dönemi sonunda doktora programına yerleşemediğinden bahisle 05/04/2021 tarihi itibarıyla ilişiğinin kesilmesi üzerine, anılan işlemin iptali ile yoksun kalınan özlük haklarının iadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Yükseköğretim Yürütme Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Öncelikli Alanlardaki Araştırma Görevlisi Kadrolarına Atananların Lisansüstü Eğitimleri ile Diğer Hususlara İlişkin Usul ve Esaslar'ın 'Lisansüstü Eğitim' başlıklı 5. maddesinde; "Öncelikli alanlardaki kadrolara atanan araştırma görevlilerine, Yükseköğretim Yürütme Kurulunca belirlenen üniversitelerin belirlenen lisansüstü eğitim programlarında lisansüstü eğitim yaptırılması esastır. Lisansüstü eğitim için yerleştirmeye ilişkin ilişkin hususlar, Güz ve Bahar dönemlerinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca ilan edilir. Bir üniversitede lisansüstü eğitiminin ders aşamasındayken kayıtlarını Yükseköğretim Yürütme Kurulunun belirlediği üniversitelere aktaranların önceki üniversitede aldıkları eğitimin değerlendirilmesi hususunda, yeni üniversitelerinin enstitü yönetim kurulları yetkilidir. Yükseköğretim Yürütme Kurulunun belirlediği doktora veya sanatta yeterlik programlarına en geç iki yerleştirme dönemi sonunda yerleşemeyenlerin araştırma görevlisi kadrolarıyla ilişikleri kesilir.
.." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 18/06/2020 tarihinde yüksek lisans eğitimini bitirdiği, 08/2020 dönemi doktora programına başvurmak için 2015 İlkbahar dönemi Yabancı Dil Sınavı Belgesini kullanmak istediği, ancak anılan sınav sonuç belgesinin süresi dolduğu için başvurusunun kabul edilmediği; davacının bu kez 02/2021 dönemi doktora programı başvurusunda kullanmak için 13/12/2020 tarihinde yapılacak olan YÖKDİL/2 sınavına başvurduğu ancak bu sınavın da Covid19 salgını nedeniyle 28/02/2021 tarihine ertelendiği, 09/03/2021 tarihinde açıklanan sonuçlarda davacının 78,75 puan aldığı, ancak bu puanı 02/2021 dönemi doktora programı başvurusunda kullanamadığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davacı tarafından, yabancı dil sınavları için geçerlilik süresi şartının Ağustos/2020 döneminde getirildiği hususu iddia edilmiş ise de; Dairemizin 28/11/2023 tarihli Ara Kararı ile dava dışı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ve taraflardan, yabancı dil puanlarına ilişkin olarak geçerlilik süresi şartının ne zaman getirildiğinin sorulması üzerine gönderilen cevabi yazı ekinde yer alan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ...tarih ve ...sayılı yazısında özetle; "Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü'nün...01/06/2016 tarihli Yükseköğtim Kurulu toplantısında, yükseköğretim programlarına ilk defa kayıt yaptıran öğrencilerin zorunlu yabancı dil sınıfları ile zorunlu yabancı dil derslerinin değerlendirilmesinde KPDS, ÜDS, YDS, e-YDS sınav sonuçları için belirlenen 5 yıl geçerlilik süresinin Türkçe veya yabancı dille eğitim verilen doktora programlarına yapılan başvurularda istenen 55 yabancı dil puanı için de geçerli olup olmadığı hususundaki görüş isteyen yazısı 03.08.2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelenmiş; söz konusu geçerlilik süresinin Türkçe veya yabancı dille eğitim verilen doktora programlarına yapılan başvurularda istenen 55 yabancı dil puanında da geçerli olduğuna karar verilmiştir." hususlarına yer verildiğinden, davacının yabancı dil sınavlarına ilişkin geçerlilik süresi şartına yönelik iddialarına itibar edilmemiştir.
Diğer taraftan, Ülkemizde ilk kez Covid19 vakası Mart 2020 tarihinde tespit edilmiş olup salgınla mücadele kapsamında birçok tedbir alınmıştır. Alınan önlemler kapsamında 13/12/2020 tarihinde yapılması planlanan 2020-YÖKDİL/2 sınavı 28/02/2021 tarihine ertelenmiş, sınav sonuçları ise 09/03/2021 tarihinde açıklanmıştır.
Covid19 salgınının mücbir sebep olarak kabul edilmesi mümkün olup, nitekim 06/09/2020 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın internet sitesinde yayımlanan duyuruda; salgın nedeniyle ÖSYM tarafından 27/09/2020 tarihine ertelenen Yabancı Dil Sınavı'na (YDS) ilişkin Yükseköğretim Kurulu'na başvuran adayların, YDS belgesi olmadığı için yükseköğretim kurumlarında açılan lisansüstü programlara başvuru yapamadıkları belirtilerek mağduriyetlerinin dile getirilmesi üzerine, Yükseköğretim Kurulu'nun koronavirüs salgını dolayısıyla “yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik" gibi lisansüstü programlara başvuracak adaylar ile “doktora veya sanatta yeterliğe başvuracak" araştırma görevlilerine, Yabancı Dil Sınavı (YDS) puanlarına ilişkin belgelerini, sınav sonuçları açıklandıktan sonra yükseköğretim kurumlarına ibraz etme hakkı getirilmiş, araştırma görevlileri için de doktora veya sanatta yeterlik başvuru ve kabul şartları arasında yer alan yabancı dil puanı belgesinin süresi bitenlerin, “yüksek lisans programına kayıt yaptırdıkları dönemde ibraz ettiği puanların kullanılarak şartlı kayıtlarının yapılmasına" imkân tanınmış, bu süreçte adayların mağdur olmaması amacıyla Yükseköğretim Kurulu tarafından 2020-2021 güz dönemi lisansüstü başvurularına mahsus olmak üzere, lisansüstü programa başvuru sırasında ilgili üniversiteler tarafından aranan “YDS puanının değerlendirme işlemlerine katılmamasına ve kayıt hakkı kazanan adayların şartlı kaydının yapılması" şeklinde karar alınmıştır.
Uyuşmazlıkta, davacının 13/12/2020 tarihinde yapılması planlanan 2020-YÖKDİL/2 sınavına başvurduğu, 28/02/2021 tarihine ertelenen sınava girdiği, 09/03/2021 tarihinde açıklanan sonuçlarda 78,75 puan aldığı görülmekle birlikte; davacının kendi kusurundan ya da hatasından kaynaklanmayan bir sebeple yabancı dil sınav sonuç belgesini 02/2021 dönemi doktora programı başvurusunda kullanamadığı, yukarıda yer verilen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın 06/09/2020 tarihli duyurusunda da diğer bir yabancı dil sınavı olan ve 27/09/2020 tarihine ertelenen YDS'ye ilişkin mağduriyetlerin giderilmesini teminen önlemler alındığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, aksi yöndeki davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 07/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.