DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/443 E.  ,  2024/88 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/443
Karar No : 2024/88

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi … Fakültesi'nde 2547 sayılı Kanun kapsamında araştırma görevlisi olarak görev yapan davacı tarafından, görev süresinin uzatılmayarak 08.05.2019 tarihi mesai bitimi itibariyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Davalı idarece davacının görev süresinin uzatılmamasının sebebinin davacının bilimsel faaliyetinin bulunmaması olduğu görülmekte ise de davacının bir yıldır davalı Üniversitede görev yaptığı, bu süre zarfında yüksek lisans eğitimini tamamlayarak tez dönemine geçtiği ve tez çalışmasını sürdürdüğü, bu süreçte yabancı dil notunu da 96.25'e (YDS İngilizce) yükselttiği, davacının ayrıca dava dilekçesinde iki farklı makalesinin de farklı dergilerde hakem değerlendirme sürecinde olduğunu beyan ettiği, beyan edilen söz konusu çalışmaların araştırma görevlisi olan davacının bilimsel ve akademik anlamda kendisini geliştirmesi ve yukarıda yer verilen mevzuat hükmüyle kendisine yüklenen görevleri daha iyi bir şekilde yerine getirebilmesi için önem arz eden çalışmalar olduğu ayrıca davacının kendisine verilen görevleri yerine getirmediğine dair yapılmış bir tespitin de bulunmadığı, davacıya verilen disiplin cezalarının yargı kararıyla iptal edildiği, araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının yüksek lisansını başka bir üniversitede yapmayı tercih etmesinin akademik durumunun takibini güçleştirdiği ve hiçbir bilimsel faaliyette bulunmadığı yönündeki sebeplerin ise hukuki dayanaktan yoksun olduğu ve gerçeği yansıtmadığı, davacının görev süresinin uzatılmayarak üniversiteden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde sebep yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının hakkında başlatılan soruşturmalar sonucunda iki yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması disiplin cezası ve kınama disiplin cezası ile cezalandırıldığı, bölümde görev yaptığı yaklaşık bir yıllık sürede sergilediği olumsuz tutum ve davranışlar nedeniyle kendisinden yararlanılamadığı ve hizmetine ihtiyaç duyulmadığının bölüm öğretim üyelerinin tümünün ortak kanaati olduğu, yüksek lisansını başka bir üniversitede yapmayı tercih etmesinin akademik durumunun takibini güçleştirdiği ve hiçbir bilimsel faaliyet yapmadığından bahisle, görev süresinin uzatılmaması yönünde görüş belirtildiği, … Fakültesi Yönetim Kurulu'nun … tarihli, … sayılı Toplantısında alınan … nolu karar ile görev süresinin uzatılmamasının uygun olduğuna karar verildiği ve bu hususlara istinaden davacının görev süresinin uzatılamaması üzerine, işbu davanın açıldığı, diğer taraftan, davacı hakkında tesis edilen söz konusu disiplin cezalarının yargı kararları ile iptal edildiği UYAP kayıtlarından anlaşıldığı, davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin D-d, D-l, D-n ve C-ı hükümleri uyarınca hakkında 2 (iki) yıl süreyle kademe ilerlemesinin durdurulması disiplin cezası verilmesine ilişkin 31.12.2018 tarihli toplantıda alınan 1 sayılı disiplin kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada; … İdare Mahkemesi'nce "dava konusu işlemin iptali" yönünde verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu sonucunda; … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin, davacıya isnat edilen ve disiplin cezası ile cezalandırılmasına neden olan "Amirine veya maiyetindekilere karşı küçük düşürücü veya aşağılayıcı fiil ve hareketler yapmak" ve "Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak" fiillerine 7243 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'da yapılan değişiklikle, yani mevcut/yürürlükte olan hukuki düzenleme itibariyle; mevzuatta yer verilmeyerek 2547 sayılı Kanuna tabi öğretim elemanı açısından disiplin cezasını gerektirir bir disiplin suçu sayılmaması ve "suç ve cezada lehe olan kuralın uygulanması" kuralının disiplin yaptırımları yönünden de geçerli bir ilke olması karşısında, davacıya isnat edilen söz konusu fiiller dolayısıyla tesis edilen dava konusu işlemin yasal dayanağının kalmadığı, dolayısıyla idare mahkemesince bu fiillerle ilgili olarak işin esasına girilerek davacının üzerine atılı eylemin sabit olmadığı yönünde gerekçeye yer verilmek suretiyle dava konusu işlemin iptal edilmesinde hukuka uygunluk görülmemiş ise de, idare mahkemesi kararının sonucu itibariyle yerinde bulunduğu, bu haliyle, söz konusu fiile yönelik yapılan hukuki denetimin, fiilin sübuta erip ermediğine ilişkin bir değerlendirmeyi içermediği, diğer taraftan, davacıya disiplin cezası verilmesi gerektiren fiillerden bir diğeri olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin D bendinin (l) alt bendinde düzenlenen "Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek" fiilinin 2547 sayılı Kanunun 53.maddesinin "kademe ilerlemesinin durdurulması" disiplin cezası verilmesini gerektirir fiilleri düzenleyen 4 numaralı alt bendin (o) bendinde "Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya hizmetten yararlananlara hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek." fiili kapsamında yine bu cezanın verilmesini gerektirir fiil ve haller arasında sayıldığı görüldüğünden, bu fiiile ilişkin olarak işin esasına girilmek suretiyle dava konusu işlemin iptali yönünde verilen idare mahkemesi kararının dayandığı gerekçenin (mesai arkadaşlarına karşı hakarette bulunmak veya onları tehdit etmek fiilinin sabit olmadığı), hukuka uygun olduğu kanaatine varıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, davacının, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin 1. fıkrasının B bendinin (c), (g), (h) ve (l) alt bentleri uyarınca "kınama" disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 22.04.2019 tarihli işlemin iptali istemiyle açılan davada; davacının …tarafından söylenen "karının teki" ifadesine karşı gösterdiği tepkinin, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin 1. fıkrasının B bendinin (c), (g), (h) ve (l) alt bentlerinde sayılı (görev sırasında amire hal ve hareketi ile saygısız davranmak; iş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak; iş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak; kurumların huzur, sükün ve çalışma düzenini bozmak) fiillerin hiçbirisi ile uyuşmadığı kanaatine varıldığı, bu durumda, olayın gelişimi, tarafların tutum ve eylemleri ile tanık beyanları dikkate alındığında, davacı hakkında tesis edilen "kınama" disiplin cezasına ilişkin dava dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle … İdare Mahkemesi'nce "dava konusu işlemin iptali" yönünde verilen kararın, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin kararı ile, istinaf incelemesinden de geçerek kesinleştiği, uyuşmazlıkta; her ne kadar davacı hakkında tesis edilen yukarıda bahse konu disiplin cezaları yargı kararı ile iptal edilmiş ise de, disiplin cezasına konu olan bazı fiillerine yönelik verilen yargı kararının "esas incelemesi"ne dayanmadığı ve davacının bölümde görev yaptığı yaklaşık bir yıllık sürede sergilediği tutum ve davranışları nedeniyle kendisinden yararlanılamadığı ve hizmetine ihtiyaç duyulmadığının bölüm başkanlığınca beyan edildiği, davacının, başka bir üniversitede yüksek lisans yaptığı ve tezini yazdığı, davacının 10/04/2019 tarihli dilekçesinde, yüksek lisans çalışmaları nedeniyle tez ve yabancı dil çalışmaları dışında herhangi bir bilimsel faaliyetinin bulunmadığını kabullendiği hususları birlikte dikkate alındığında, araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olması ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapması gereken davacının hizmetine ihtiyaç duyulmadığının görüldüğü, buna göre, davacının, görev süresinin uzatılmamasına ilişkin dava konusu işlemde idare tarafından kullanılan takdir yetkisinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri ilkelerine uygun olduğu sonucuna varılarak, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; davanın reddine, karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ilgili disiplin cezalarının iptal edilmeleri nedeniyle görevle ilgili suçlamaların dayanağının kalmadığı, başka bir üniversitede yüksek lisansa başladıktan sonra davalı idarede araştırma görevlisi olması sebebiyle bunun idare tarafından önceden bilindiği ve akademik çalışmalarının rahatlıkla takip edilebileceği, kendisine verilen görevleri yapmadığına dair hiçbir tespitin bulunmadığı işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olduğu,, ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının oryantasyon ve tanışma programına katılmadığı, akademik gelişme gösteremediği, işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 18/01/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :
(X)- Dosyanın incelenmesinden, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi … Fakültesi … Bölümü'nde araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının, hakkında başlatılan soruşturmalar sonucunda iki yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ve kınama cezası ile cezalandırıldığı, yüksek lisansını başka bir üniversitede yapmayı tercih etmesinin akademik durumunun takibini güçleştirdiği ve hiçbir bilimsel faaliyet yapmadığından bahisle … Fakültesi Yönetim Kurulu'nun … tarihli, … sayılı Toplantısında alınan … nolu karar ile görev süresinin uzatılmamasının uygun olduğuna karar verildiği, anılan karar doğrultusunda Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Rektörlüğü'nce davacının görev süresi sonunda üniversiteden ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, bunun üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, davacının görev süresinin uzatılmamasına ilişkin dava konusu işlemin farklı gerekçelerinin olduğu ve işlemin sebep unsuru yönünden hukuka uygun olup olmadığının tespit edilebilmesi için her bir gerekçe yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerektiği açıktır.
Uyuşmazlıkta, davacıya verilen kınama disiplin cezasının sebebinin, 14/02/2019 tarihinde felsefe bölüm başkan yardımcısı öğretim üyesi … ile yaşanan olay olay nedeniyle amirine karşı hal ve hareketleri ile saygısız davranışlarda bulunmak, söz veya hareketle kötü muamelede bulunmak, mesai arkadaşlarını rahatsız etmek, yüksek sesle arkadaşlarıyla münakaşaya girmek, uyumlu çalışmamak, akademik saygınlığa yakışmayan davranışlarda bulunmak olduğu, iki yıl kademe ilerlemesinin durdurulması disiplin cezasının ise; mazeretsiz olarak mesaiye gelmemek, mesai saatlerinde erken ayrılmak, 25/09/2018 tarihindeki toplantıda arkadaşlarına bağırmak, oryantasyon ve tanışma programına katılmamak, nedenleriyle tesis edildiği, bahse konu eylemlerle ilgili olarak somut tespit ve oryantasyon ve tanışma programına katılacağı yolunda yazılı bildirim yapılmadığı ve anılan disiplin cezalarının yargı kararıyla iptal edildikleri, Ankara Üniversitesi'ndeki yüksek lisans eğitimine başlamasının ise daha önce olduğu, yüksek lisans sırasındaki ve davalı üniversitedeki akademik çalışmalarına ilişkin bilgi ve belgelerin davacıdan istenebileceği, davalı üniversitedeki çalışmalarını engellediğinin ya da aksatmasına sebep olduğunun somut bilgi ve belgelerle ortaya konulmadığı, davacının bir yıldır davalı Üniversitede görev yaptığı, bu süre zarfında yüksek lisans eğitimini tamamlayarak tez dönemine geçtiği ve tez çalışmasını sürdürdüğü, bu süreçte yabancı dil notunu da 96.25'e (YDS İngilizce) yükselttiği, davacının ayrıca dava dilekçesinde iki farklı makalesinin de farklı dergilerde hakem değerlendirme sürecinde olduğunu beyan ettiği, beyan edilen söz konusu çalışmaların araştırma görevlisi olan davacının bilimsel ve akademik anlamda kendisini geliştirmesi kendisine yüklenen görevleri daha iyi bir şekilde yerine getirebilmesi için önem arz eden çalışmalar olduğu ayrıca davacının kendisine verilen görevleri yerine getirmediğine dair yapılmış bir tespit de bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, davacıya verilen disiplin cezalarının yargı kararıyla iptal edildiği, araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının yüksek lisansını başka bir üniversitede yapmayı tercih etmesinin akademik durumunun takibini güçleştirdiği ve hiçbir bilimsel faaliyette bulunmadığı yönündeki sebeplerin ise hukuki dayanaktan yoksun olduğu ve gerçeği yansıtmadığı anlaşıldığından, davacının görev süresinin uzatılmayarak üniversiteden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığından, davalı idarenin istinaf isteminin kabul edilerek, ilk derece mahkemesinin verdiği iptal kararının kaldırılarak, davanın reddi yönündeki istinaf mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.