DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/3396 E.  ,  2024/507 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3396
Karar No : 2024/507

TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Bakanlığı
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Birliği
VEKİLİ: Av. …

DAVALI YANINDA MÜDAHİL: …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yargılama giderlerine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: …'nın baro levhasına avukat olarak yazılmasına dair Ankara Barosu Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının uygun bulunmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nca verilen … tarih ve … sayılı kararın bir daha görüşülmek üzere Adalet Bakanlığınca geri gönderilmesi üzerine ilk kararda ısrar edilmesine ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile UYAP üzerinden yapılan inceleme neticesinde, Ankara Barosu levhasına avukat olarak yazılmak için başvuran Mehmet Çıra hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan açılan kamu davasında, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın … Ağır Ceza Mahkemesi'ne gönderildiği, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile karşı yetkisizlik kararı verilerek dosyanın olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için Yargıtay ... Ceza Dairesi'ne gönderildiği ve davanın derdest olduğunun görüldüğü, bu durumda, Ankara Barosu levhasına avukat olarak yazılma talebinde bulunan Mehmet Çıra hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kamu davası açıldığı ve yargılamasının devam ettiği, hakkında açılan kamu davasının, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a maddesi kapsamında olması sebebiyle avukatlığa alınma isteği hakkında kovuşturma sonuna kadar beklenilmesi ve bu aşamada …'nın baro levhasına avukat olarak yazılma talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlık konusu olayda, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile UYAP üzerinden yapılan inceleme neticesinde, Ankara Barosu levhasına avukat olarak yazılmak için başvuran … hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan açılan kamu davasında, dosyanın olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için Yargıtay ... Ceza Dairesi'ne gönderildiği, Yargıtay tarafından … Ağır Ceza Mahkemesi'nin yetkili olduğunun belirtilmesi sonrasında, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:… sayılı esasına kayden yürütülen yargılamada müdahil hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verildiği, kararın halen istinaf aşamasında olduğunun görüldüğü, karar her ne kadar halen istinaf aşamasında ve kesinleşmemiş ise de kararın kesinleşmesi halinde ilgili kararın 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a maddesi kapsamında avukatlığa engel bir mahkumiyet olarak değerlendirilemeyeceği, bu kapsamda davanın geldiği aşamada müdahilin baro levhasına kaydedilmesine engel olacak nitelikte bir yargı kararı bulunmadığı ve takdir yetkisinin müdahil aleyhine kullanılması gerekliliğinden bahsedilemeyeceği sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık, mahkeme kararında yasal isabet görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı Adalet Bakanlığı tarafından, Bakanlığın 5018 sayılı Kanunun Ekli 1 sayılı cetvelinin 9.sırasında belirtildiği üzere Genel Bütçeye tabi kurum olduğundan 492 sayılı Harçlar Kanununun 13.maddesinin (j) fıkrası gereği harçtan muafiyetin davanın tüm aşamaları için geçerli olduğu, harçların davacıya tamamlattırılması için Bölge İdare Mahkemesince Maliyeye müzekkere yazılmasına yönelik verilen kararda yargılama giderleri yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Davacı Adalet Bakanlığı harçtan muaf olduğundan dava açılırken tahsil edilmeyen yargı harçlarının yargılama sonunda davada haksız çıktığından bahisle yargılama gideri olarak davacıdan tahsili için Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına yönelik kısmın hüküm fıkrasından çıkartılmak suretiyle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
İlgili Mevzuat:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı, hükme bağlanmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanununun "Harçdan müstesna işlemler" başlıklı 13. maddesinde, "Aşağıda yazılı mevzular harçdan müstesnadır: (...) j) Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri. (Yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının, Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgili merciince karar verilir.)" hükmüne yer verilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun Ek 1 sayılı cetvelin 8. sırasında Adalet Bakanlığı, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinde, "(1) Yargılama giderleri şunlardır: a) Başvurma, karar ve ilam harçları. b) Dava nedeniyle yapılan tebliğ ve posta giderleri. c) Dosya ve sair evrak giderleri. ç) Geçici hukuki koruma tedbirleri ve protesto, ihbar, ihtarname ve vekaletname düzenlenmesine ilişkin giderler. d) Keşif giderleri. e) Tanık ile bilirkişiye ödenen ücret ve giderler. f) Resmi dairelerden alınan belgeler için ödenen harç, vergi, ücret ve sair giderler. g) Vekil ile takip edilmeyen davalarda tarafların hazır bulundukları günlere ait gündelik, seyahat ve konaklama giderlerine karşılık hakimin takdir edeceği miktar; vekili bulunduğu halde mahkemece bizzat dinlenmek, isticvap olunmak veya yemin etmek üzere çağrılan taraf için takdir edilecek gündelik, yol ve konaklama giderleri. ğ) Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücreti. h) Yargılama sırasında yapılan diğer giderler."; "Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326/1. maddesinde, "Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir."; "Yargılama giderlerine hükmedilmesi" başlıklı 332. maddesinde, "(1) Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir. (2) Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir. (3) Hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceği, mahkemece ilamın altına yazılır." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı Adalet Bakanlığı tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, davalı Türkiye Barolar Birliği tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine, davacı Bakanlık harçtan muaf olduğundan aşağıda dökümü yapılan harçların yargılama gideri olarak davacıdan tahsili için Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına karar verildiği, davacı Adalet Bakanlığı tarafından ise bu karara karşı sadece yargılama giderleri yönünden temyiz başvurusunda bulunulduğu anlaşılmaktadır.
492 sayılı Harçlar Kanununun 13/1-j bendinde yer alan düzenleme gereği Genel Bütçeye dahil idarelerin Kanunun (1) ve (3) sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan muaf olduğunun kurala bağlandığı, söz konusu düzenlemenin geçici bir muafiyet öngörmediği, dolayısıyla Genel Bütçeye dahil idarelerin davacı sıfatını haiz olduğu davalarda, 492 sayılı Kanunun 13/1-j bendi gereği harçtan muaf olduğundan bahisle dava açılırken alınmayan yargısal harçların, davanın reddi durumunda davada haksız çıktığından bahisle Genel Bütçeye dahil idareden tahsili cihetine gidilemeyeceği, aksi düşüncenin harçtan muafiyete dair kuralın getiriliş amacı ile de bağdaşmayacağı açıktır.
Bu nedenle, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "davacı idare harçtan muaf olduğundan aşağıda dökümü yapılan harçların yargılama gideri olarak davacıdan tahsili için Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına" şeklindeki kısmın çıkarılarak yerine "492 sayılı Harçlar Kanununun 13/1-j bendi gereği davacı Adalet Bakanlığının harçtan muaf olması sebebiyle yargı harcına ilişkin aleyhine yargılama giderine hükmedilmemesine" ibaresinin eklenmesi suretiyle düzeltilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 09/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.