DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/268 E.  ,  2024/7 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/268
Karar No : 2024/7

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Üniversitesi
VEKİLLERİ: Av. … - Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi … Bölümü … Anabilim Dalında Doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacı tarafından, Öğretim Üyeliğine Yükseltme ve Atama İlkeleri Yönergesinin 11. maddesinde yer alan şartları taşımadığından bahisle görev süresi uzatılmayarak 21/01/2020 tarihi itibariyle kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Rektörlük Olur işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi … Bölümü … Anabilim Dalında Doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, 21/01/2011 tarihinde göreve başladığı, Tıp Fakültesi Yönetim Kurulu kararıyla 21/01/2017 tarihinden itibaren 3 yıl süreyle ikinci kez atanmasının uygun bulunduğu, Tıp Fakültesi Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı toplantısında alınan kararda ise davacının Öğretim Üyeliğine Yükseltme ve Atama İlkeleri Yönergesi'ndeki asgari şartları sağlamadığı görüldüğünden 21/01/2020 tarihi itibariyle kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği; davacının görevi devam ederken davalı Üniversite Rektörlüğü tarafından uyuşmazlığa konu 2018 yılı Yönergesinin yayımlandığı, anılan Yönerge'nin Geçici 1. maddesinde görev süresi dolan Doktor Öğretim Üyelerinin yeniden atamalarında bu Yönergede yapılan değişikliklerin 31/12/2019 tarihinde yürürlüğe gireceği hükmününün yer aldığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, davacının görev süresinin uzatıldığı tarih itibariyle (21/01/2017) yürürlükte olmayan bir puan hedefinin, henüz görev süresi dolmadan gerçekleştirmesinin beklenmesi hukuki güvenlik ilkesiyle bağdaşmayacağından, söz konusu puan hedefinin sadece anılan Yönergenin yürürlüğe girdiği 31/12/2019 tarihinden sonra görev süresi uzatılan Doktor Öğretim Üyeleri için uygulanabileceği gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline, davacının açıkta geçirdiği döneme ilişkin yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, personel atamasında idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, kamu yararı amacına yönelik olarak işlem tesis edildiği, davacının ilişiğinin kesilmesi ile ilgili 2018 yılında hazırlanıp yürürlüğe giren Öğretim Üyeliğine Yükseltme ve Atama İlkeleri Yönergesi'nin uygulandığı, Yönerge ile yeniden atamalarda ''50 puanlık bilimsel çalışma yapmış olma şartının'" arandığı, davacının ise başarı puanını sağlayamadığından ilişiğinin kesildiği, gelir getirici bir faaliyette bulunup bulunmadığı araştırılmaksızın parasal haklarının tamamının ödenmesine hükmedilmesinin sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet verdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi … Bölümü … Anabilim Dalında Dr. öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, 22/10/2018 tarihli Öğretim Üyeliğine Yükseltme ve Atama İlkeleri Yönergesi 11. maddesinde düzenlenen "...en son atama dönemlerinden sonra, bir tanesi uluslararası bir tanesi de ulusal yayın veya sanatsal faaliyeti olmak üzere toplam 50 puanlık bilimsel çalışma yapmış olmak" şartını sağlamadığından bahisle Tıp Fakültesi Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı toplantısında alınan karar üzerine davacının 21/01/2020 tarihi itibariyle kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Rektörlük işleminin tesis edilmesi sonucunda bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Doktor Öğretim Üyesi" başlıklı 23. maddesinde: "a) Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları rektörlükçe ilan edilir. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler, biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılır. Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler yeniden atanabilirler. ...
c) Yükseköğretim kurumları, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama için Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının İlişiğinin Kesilmesine İlişkin İşlem Bakımından;
İdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğinin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda takdir yetkisine sahiptirler. Kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişiklikleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır.
Hukuk devleti ilkesinin ön koşullarından biri "hukuk güvenliği" ilkesinin korunmasıdır. Hukuk güvenliği ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda, önceden oluşmuş hukuksal durumların, sonradan yapılacak işlemlerle değiştirilmesi, hukuktan beklenen güvenle bağdaşmayacaktır.
Dosyanın incelenmesinden; Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi … Bölümü … Anabilim Dalında Doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, 21/01/2011 tarihinde göreve başladığı, Tıp Fakültesi Yönetim Kurulu kararıyla 21/01/2017 tarihinden itibaren 3 yıl süreyle ikinci kez atanmasının uygun bulunduğu, Tıp Fakültesi Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı toplantısında alınan kararda ise davacının Öğretim Üyeliğine Yükseltme ve Atama İlkeleri Yönergesi'ndeki asgari şartları sağlamadığı görüldüğünden 21/01/2020 tarihi itibariyle kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının görev süresinin en son uzatıldığı tarih itibariyle (21/01/2017) yürürlükte olmayan bir puan hedefinin, henüz görev süresi dolmadan gerçekleştirmesinin beklenmesi hukuki güvenlik ilkesiyle bağdaşmayacağından, söz konusu puan hedefinin sadece anılan Yönerge'nin yürürlüğe girdiği 31/12/2019 tarihinden sonra görev süresi uzatılan doktor Öğretim Üyeleri için uygulanabileceği, bu itibarla davacının kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemin iptaline hükmeden İdare Mahkemesi kararının bu kısmı yönünden hukuka aykırılık taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Davacının Yoksun Kaldığı Parasal Haklarının Ödenmesi Bakımından;
İdari yargılama hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; idari yargı mercilerince verilen iptal kararları, geriye yürür ve idari işlemi tesis edildiği andan itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırır. İptal edilen işlem hiç yapılmamış sayıldığı için ilgilinin, işlem nedeniyle uğradığı parasal ve özlük hak kayıplarının karşılanması gerekmektedir.
Buna karşın, davacının kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmiş olmasının, talepte bulunduğu kadroya atanma sonucunu doğurmayacağı, davacının durumunun Yönergenin değişikliğe uğramadan önceki haliyle değerlendirilmesi sonucunda yeniden atanıp atanmayacağına karar verileceği dikkate alındığında, parasal haklarının ödenmesi talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Bu durumda; davacının kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının dava açma tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinden, aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin kısmen kabulüne kısmen reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının;
a) Davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
b) Dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 16/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.