DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/1215 E.  ,  2024/427 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1215
Karar No : 2024/427

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyomühendislik Anabilim Dalı Doktora Programında öğrenci olan davacı tarafından, doktora programındaki öğrenciliği ile ilişiğinin kesilmesine yönelik davalı idarenin … tarih ve … Karar sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı hak ve alacaklarının doğduğu tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının tez önerisinin yeterlilik sınavında başarılı bulunmasından 1 yıl 4 ay gibi uzun bir süre sonra kabul edildiği, bu süreçte 6 aylık sürede tez önerisi sunulmadığı için Komitece toplanarak değerlendirme yapılamadığı ve bu hususun Danışman tarafından tespit edildiği, her ne kadar yetki aşımı yapılarak bu durum danışman tarafından " K " notu verilerek, davacı başarısız kabul edilmiş ise de, davacının yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle söz konusu puanın toplanamayan Komitece verilemeyeceği, bu nedenle de 09/06/2017 tarihinde yeterlilik sınavında başarılı olan ve 22/06/2017 tarihinde tez izleme komitesi oluşturulan davacının süresinde tez önerisi sunumu için başvuru yapmadığı anlaşılmakla, anılan çalışmada başarısız kabul edilmesi gerektiğinin açık olduğu, dolayısıyla söz konusu tez önerisini süresinde vermeyerek belirtilen tez çalışmasında da başarısız olan davacının, tez çalışmasında aralıklı olarak 3 kez başarısız olduğu hususunda bir duraksama bulunmadığından doktora öğrenciliğinden ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, Tez izleme Komitesi'nin kendisini iki kez başarısız bulduğu, tez önerisinin kabulünden önceki gecikmenin başarısızlık olarak değerlendirilemeyeceği, kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutar ile kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcının Mahkeme tarafından davacıya iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 07/02/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :
(X)- Dava, … Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyomühendislik Anabilim Dalı Doktora Programında öğrenci olan davacı tarafından, doktora programındaki öğrenciliği ile ilişiğinin kesilmesine yönelik davalı idarenin … tarih ve … Karar sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı hak ve alacaklarının doğduğu tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
20.4.2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin, Tez önerisi savunması " başlıklı 21 inci maddesinde ; " (1) Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içinde, yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci, tez önerisi ile ilgili yazılı bir raporu sözlü savunmadan en az on beş gün önce komite üyelerine dağıtır. (2) Tez izleme komitesi, öğrencinin sunduğu tez önerisinin kabul, düzeltme veya reddedileceğine salt çoğunlukla karar verir. Düzeltme için bir ay süre verilir. Bu süre sonunda kabul veya red yönünde salt çoğunlukla verilen karar, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca işlemin bitişini izleyen üç gün içinde enstitüye tutanakla bildirilir. (3) Tez önerisi reddedilen öğrenci, yeni bir danışman ve/veya tez konusu seçme hakkına sahiptir. Bu durumda yeni bir tez izleme komitesi atanabilir. Programa aynı danışmanla devam etmek isteyen öğrenci üç ay içinde, danışman ve tez konusunu değiştiren öğrenci ise altı ay içinde tekrar tez önerisi savunmasına alınır. Tez önerisi bu savunmada da reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. (4) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda en az iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. (5) Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın birinci fıkrada belirtilen sürede girmeyen öğrenci başarısız sayılarak tez önerisi reddedilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.
26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hacettepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim- Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin "Tez izleme komitesi" başlıklı 40.maddesinde; "(1) Yeterlik sınavında başarılı bulunan öğrenci için bir ay içinde danışmanın ve akademik anabilim/anasanat kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile tez izleme komitesi oluşturulur. Tez izleme komitesi, en az biri enstitü anabilim/anasanat dalı dışından veya farklı bir yükseköğretim kurumundan olmak üzere üç öğretim üyesinden oluşur. Danışman, komitenin doğal üyesidir. İkinci danışman komite toplantılarına katılabilir. (2) Akademik anabilim/anasanat kurulunun gerekçeli önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile komite üyeliklerinde değişiklik yapılabilir. (3) Tez izleme komitesi, yılda iki kez olmak üzere genel sınav döneminin sonuna kadar toplanır. Tez izleme tutanağı toplantıyı izleyen üç iş günü içinde enstitü müdürlüğüne gönderilir. (4) Tez izleme komitesi üyesi, kabul edilebilir bir gerekçeye dayanan sebepler dolayısıyla, toplantıya ilgili anabilim dalı başkanlığının gözetiminde hazırlanacak elektronik ortamda katılabilir. Bu şekilde yapılan sınav kaydedilir ve elektronik ortamda saklanır. (5) Öğrencinin tez çalışması tez izleme komitesi tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin ilişiği kesilir.", "Tez konusu önerisi " başlıklı 41. maddesinde; "(1) Yeterlik sınavını başarıyla tamamlayan öğrenci yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini en geç altı ay içinde tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci, tez önerisini sözlü savunma sınavı tarihinden en az on beş gün önce tez izleme komitesi üyelerine dağıtır. (2) Tez izleme komitesi, sunulan tez önerisini inceleyerek öğrenciyi savunma sınavına alır. Sınav dinleyicilere açık olarak yapılır. Sınav sonunda komite öneriyi kabul ya da reddeder. Kararlar salt çoğunlukla alınır. Gerekçeli bu karar, anabilim dalı başkanlığınca üç işgünü içinde ilgili tutanakla birlikte enstitü müdürlüğüne gönderilir. (3) Tez önerisi reddedilen öğrenci, yeni bir danışman ve tez çalışması konusu seçme hakkına sahiptir. Böyle bir durumda yeni bir tez izleme komitesi oluşturulabilir. Programa aynı danışmanla devam etmek isteyen öğrenci üç ay içinde; danışman ve tez konusunu değiştiren öğrenci ise altı ay içinde tekrar tez önerisi savunma sınavına alınır. Tez önerisi bu savunmada da reddedilen öğrencinin ilişiği kesilir. (4) Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın birinci fıkrada belirtilen sürede girmeyen öğrenci başarısız sayılarak tez önerisi reddedilir. (5) Öğrencinin tez savunma sınavına girebilmesi için önerinin kabul edildiği toplantı dahil olmak üzere en az üç tez izleme komitesi raporunun enstitüye gönderilmesi gerekir." , "Tez çalışması "başlıklı 42.maddesinde; "(1) Derslerini başarıyla tamamlayan, yeterlik sınavında başarılı olan ve tez önerisi kabul edilen öğrenci doktora tezini tez izleme komitesi gözetiminde hazırlar. (2) Tezler adayın başarısının bir kanıtı olarak sunulmalıdır ve doktora derecesi adayın bilgi birikimine bir katkı yapması gerekir. (3) Enstitüler tezlerin en üst düzeyde bilimsel ve etik ilkelere göre yapılmasını sağlayacak düzenlemeleri yapar ve enstitü yönetim kurulu tez süreci ile ilgili şikâyetleri ve sorunları da değerlendirir. Bu amaçla, talep edilen her türlü bilgi ve belgenin ilgililerce enstitü yönetim kuruluna iletilmesi gerekir." denilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, doktora öğrencisi olan davacının … Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyomühendislik Anabilim Dalı'nda yeterlik sınavını 09.06.2017 tarihinde başarı ile tamamladığı, 03.10.2018 tarihinde tez önerisi savunma sınavına alınarak kabul edildiği, 28/12/2018 tarihinde de tez önerisi değişikliği yapıldığı, 15/06/2017 tarihinde kabul edilen tez izleme komitesinin Enstitü Yönetim Kurulunun 22/06/2017 tarihli kararıyla onaylandığı, … Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 40/5 maddesinin "Öğrencinin tez çalışması tez izleme komitesi tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin ilişiği kesilir. "hükmü gereği … Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitü Yönetim Kurulunun 25.02.2021 tarihli kararı ile ilişiğinin kesilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlık; tez önerisinin kabul edilmesinden önceki dönemde, davacının tez önerisini zamanında hazırlayamaması sebebiyle tez izleme komitesinin toplanamaması sebebiyle, danışmanı tarafından davacıya "K" notu verilmesinin; tez çalışmasında " başarısızlık " olarak kabul edilip edilmeyeceği hususunda toplanmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, davacının tez önerisinin yeterlilik sınavında başarılı bulunmasından 1 yıl 4 ay gibi uzun bir süre sonra kabul edildiği, bu süreçte 6 aylık sürede tez önerisi sunulmadığı için Komitece toplanarak değerlendirme yapılamadığı ve bu hususun Danışman tarafından tespit edildiği, her ne kadar yetki aşımı yapılarak bu durum danışman tarafından "K" notu verilerek, davacı başarısız kabul edilmiş ise de, davacının yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle söz konusu puanın toplanamayan Komitece verilemeyeceği, bu nedenle de 09/06/2017 tarihinde yeterlilik sınavında başarılı olan ve 22/06/2017 tarihinde tez izleme komitesi oluşturulan davacının süresinde tez önerisi sunumu için başvuru yapmadığı anlaşılmakla birlikte, tez izleme komitesi tarafından kabul edilmesinden sonra doktoradan ilişiğin kesilebilmesi için tez savunmasının aralıksız iki veya aralıklı 3 kez başarısız olmasının gerektiği, davacı yönünden olayda 3 kez başarısız olma durumunun gerçekleşmediği tez önerisinin kabul edilmesinden önceki dönemde tezin geç verilmesinin başarısızlık olarak müeyyidelendirilmesinin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davacının tez savunmasında üç kez başarısız olduğu gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı görüşüyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.