DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/1102 E.  ,  2025/228 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1102
Karar No : 2025/228

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ... Taşımacılık İnş. ve Dış Tic. Ltd. Şti.
2- ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin 19/11/2020 tarihli işlem ile diğer davacı araç sürücüsü ...'na 6.141,00 TL trafik para cezası verilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; yasa maddeleri uyarınca ilgili belediyeden çalışma izini almadan ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapan aracın altmış gün süreyle trafikten yasaklanması ve sürücüsüne 5.010 Türk lirası para cezası verilmesi öngörülmüş iken, alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapılması halinde aracın otuz gün süreyle trafikten yasaklanması ve sürücüsüne 2.018 Türk lirası para cezası verilmesi yolunda düzenleme yapılarak izin kapsamında belirlenen faaliyet konusu dışında yapılan ticari taşımacılık fiiline daha düşük bir idari yaptırım uygulanması öngörüldüğü, olayda,19/11/2020 tarihinde yapılan denetimde ... plaka sayılı araçla ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı tutanakla tespit edilerek 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek- 2/3-a maddesi uyarınca ilgili belediyeden çalışma izni olmadan taşımacılık yaptığı gerekçesiyle aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ve araç sürücüsüne 6.141,00-TL tutarında trafik para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemler tesis edilmiş ise de; uyuşmazlığa konu araca ait ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca verilmiş 19/11/2020-19/11/2021 tarihleri arasında geçerli olan Turizm Yolcu Taşımacığılı İzin Belgesi bulunduğu, bu durumda; tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibariyle geçerliliği devam eden güzergah kullanım izin belgesi olduğu, dolayısıyla uyuşmazlık konusu taşımacılık 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi kapsamına girmediğinden tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı şirketin işleme konu araçla ticari taksicilik faaliyeti yaptığı, D2 yetki belgesi ve turizm güzergah izin belgesi olan şirketin ticari taksicilik yapamayacağı, işlemde hukuka aykırılık olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Davacı şirkete ait ... plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin 19/11/2020 tarihli işlem ile diğer davacı araç sürücüsü ...'na 6.141,00 TL trafik para cezası verilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Ek 2'nci maddesinde, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen hükme göre, ticari amaçlı taşıma yapanların gerekli izni/ruhsatı almaksızın ya da alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında veya alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşındığının tespit edilmesi durumunda, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3. maddesinde belirtilen yaptırımların uygulanacağı açıktır.
Olayda, Trafik Denetleme Şube Müdürlüğüne bağlı ekiplerce 19.11.2020 tarihi saat 13.51 sıralarında, ... Havalimanı giden yolcu katında yapılan denetim sırasında düzenlenen tespit tutanağında; ... Havalimanı arası yolcu taşımacılığı yapıldığı, yolcunun Tayland uyruklu bir turist olduğu, aracın geçerli bir turizm yolcu taşımacılığı belgesinin olmadığı yönünde açıklamalarına yer verildiği, söz konusu tutanağın görevli polis memurlarınca imzalandığı, araç sürücüsü ve yolcunun imzadan imtina ettiği; öte yandan, trafikten men tutanağının araç sürücüsü tarafından şerh düşülmeksizin imzalandığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, dosyada yer alan belgelerin incelenmesinden, uyuşmazlığa konu araca ait ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca verilmiş, olay gününü de kapsayan 19/11/2020-19/11/2021 tarihleri arasında geçerli Turizm Yolcu Taşımacığılı İzin Belgesi bulunduğu görülmektedir.
Bu durumda; tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibariyle geçerliliği bulunan turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunduğu anlaşıldığından, Tayland uyruklu bir turistin izin belgesi olmaksızın taşınması gerekçesiyle 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi kapsamında tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, temyize konu karar sonucu itibarıyla hukuka uygun olduğundan, temyiz isteminin belirtilen gerekçeyle reddi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 30/01/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.