DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/822 E.  ,  2023/4379 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/822
Karar No : 2023/4379

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Kütahya Teknik Bilimler Meslek Yükseokulu için Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edilen uzman kadrosuna atamasının yapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve E…. sayılı işlemin, … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.500,00-TL maddi tazminatın 25/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; Mahkemece hukuka aykırı bulunarak iptal edilen işlem nedeniyle göreve başlayamamasından dolayı özlük ve mali hakları yönünden zarara uğradığı anlaşılan davacının, atamasının yapılmadığı dönemde mahrum kaldığı tüm özlük ve parasal haklarının ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, atamasının yapılmadığı 22/01/2013 tarihinden, Mahkemece verilen iptal kararına istinaden göreve başlamış olduğu 20/02/2019 tarihine kadar, yoksun kaldığı özlük haklarının iadesi ile tüm parasal hakları tutarından (254.815,64-TL) aynı tarihlere rastlayan dönemde (07/03/2018-22/02/2019) Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'nda çalışması nedeniyle elde ettiği toplam gelirin (58.022,82-TL) düşülmesi suretiyle bulunacak fark tutarı olan 195.552,16-TL'nin, 1.500,00-TL'lik kısmının ilk iptal davasının açıldığı 05/07/2019 tarihinden, ıslah dilekçesi ile arttırılan 194.052,16-TL'lik kısmının ise ıslah dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edildiği 11/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, Kütahya Teknik Bilimler Meslek Yükseokulu için Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edilen uzman kadrosuna sınav puanının yeniden hesaplanması sonucu başarılı olduğu gerekçesiyle atamasının yapılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve E…. sayılı işleme karşı açılan davada, … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… K:… sayılı kararıyla anılan işlemin iptaline karar verildiği, Mahkeme kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla reddedildiği, verilen iptal kararı sonrasında davacının göreve başlatılması üzerine bu kez davacı tarafından, Mahkeme kararıyla iptal edilen atanmama işlemi nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.500,00-TL maddi tazminatın 25/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 'Mevzuu' başlıklı 2. maddesinde; yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu, 'Mükellef' başlıklı 11. maddesinde; genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca konu işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle mükellef olduğu, 'Harçdan müstesna işlemler' başlıklı 13. maddesinin (j) fıkrasında; Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan muaf olduğu belirtilmekle birlikte, parantez içi hükmünde yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının, Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline igili yargı merciince karar verileceği düzenleme altına alınmış olup, 'Harç alma ölçüleri' başlıklı 15. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı, 'Değer esası' başlıklı 16. maddesinde; değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu, 'Harcın nispeti' başlıklı 21. maddesinde; yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği, 'Nispi harclarda ödeme zamanı' başlıklı 28. maddesinde ise; (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın verilmesinden itibaren bir ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanun'un, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden, binde 68,31 oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 'Yargılama giderlerine hükmedilmesi' başlıklı 332. maddesinde; "Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir. Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir. Hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceği, mahkemece ilamın altına yazılır." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Usul Hukukunun yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda, İdare Mahkemelerinin davacının istemi ile bağlı olduğu, bu istemi genişletecek biçimde karar verilemeyeceği açıktır.
Dava dosyasının incelenmesinden; 05/07/2019 tarihinde açılan davada, davacı tarafından, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.500,00-TL maddi tazminatın 25/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminde bulunulduğu; 10/02/2020 tarihine kayda alınan ıslah dilekçesi ile dava değerinin 192.552,16-TL artırıldığı, böylelikle davanın toplam değerinin 194.052,16-TL olduğu, ancak İdare Mahkemesi tarafından, 195.552,16-TL üzerinden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, taleple bağlılık ilkesi gereğince 194.052,16-TL maddi tazminat istemi aşılarak, karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Diğer taraftan, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, yargılama giderlerine hükmedilmesi kamu düzeninden olup re'sen incelenerek, bu kapsamda yapılan değerlendirmelerin aleyhe bozma yasağı kapsamı dışında olduğunun kabulü gerekmektedir.
Hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının tümüyle haksız çıkan tarafa, başka bir deyişle davalı idareye yükletileceği, nispi karar harcı dışında kalan yargılama giderleri için haklılık oranına göre değerlendirme yapılacağı açık olup Mahkemesince, maddi tazminata ilişkin olarak yapılacak yargılama neticesinde yeniden bir karar verileceğinden, yargılama giderleri yönünden bu aşamada inceleme yapılmamıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 04/10/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.