DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/7266 E.  ,  2024/795 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7266
Karar No : 2024/795

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Ayvansaray Üniversitesi Plato Meslek Yüksekokulu’nda öğretim görevlisi olarak görev yaparken, sözleşmesinin 23.07.2018 tarihinden itibaren yenilenmeyeceğini bildiren ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve mali haklarının faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının Ayvansaray Üniversitesi Plato Meslek Yüksekokulu’nda öğretim görevlisi olarak 01.09.2015 tarihinden itibaren görev yaptığı, idarenin takdir hakkı gereğince 23.07.2018 tarihinden itibaren sözleşmesinin uzatılmamasını bildiren işlemin iptali ve mali haklarının faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, dosyaya sunulan dava konusu 12.06.2018 tarihli bildirimde; davacı ile davalı idare arasında imzalanan sözleşmenin feshedilmesine ilişkin olarak ilgili mevzuat uyarınca davalı idare mütevelli heyeti tarafından veya usulünce yetki verdiği bir merci tarafından alınan bir karar bulunmadan doğrudan Vekil Rektör tarafından işlem tesis edildiği, bu nedenle; davaya konu edilen işlemde şekil yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan Anayasanın 125. maddesinde yer alan idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu yolundaki hüküm gereği, hukuka aykırılığı tespit edilen dava konusu işlem sebebiyle davacının mahrum kaldığı parasal haklarının ödenmesi zorunluluk olduğundan dava konusu işlem sebebi ile davacının mahrum kaldığı tüm parasal haklarının adli yargı nezdinde açılan ilk dava olan 25.07.2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte hesaplanarak davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle; dava konusu işlemin iptaline, davacının parasal haklarının tazmini talebinin kabulü ile bu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının adli yargı nezdinde açılan ilk davanın tarihi olan 25.07.2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte hesaplanarak davalı idare tarafından davacıya ödenmesine,... Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.040,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi'nce;
... İdare Mahkemesi'nin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının "dava konusu işlemin iptali ile parasal haklarının tazmini talebinin kabulüne" ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine,
Bakılan davada davacının avukat ile temsil edilmediği halde lehine vekalet ücretine hükmedildiği anlaşıldığından, ... İdare Mahkemesi'nin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile mahkeme kararının "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.040,00.-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine" ilişkin kısmının kaldırılmasına ve davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı ile belirli süreli iş sözleşmesi akdedildiği ve sözleşme süresinin 31.06.2018 tarihinde sona erdiği, davacının öğrencilerle ve iş arkadaşları ile uyum gösteremediği, takdir hakkı nedeniyle sözleşme süresinin uzatılmadığı ve dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; davacının Ayvansaray Üniversitesi Plato Meslek Yüksekokulu’nda öğretim görevlisi olarak görev yaparken, sözleşmesinin 23.07.2018 tarihinden itibaren yenilenmeyeceğini bildiren 12.06.2018 tarihli işlemin iptali ve mali haklarının faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Kanun ek 5. maddesinin 2. fıkrasında; ''Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafından atanır. Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıca vakıfca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı yer almıştır.
31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin ''Mütevelli heyet'' başlığını taşıyan 20. maddesinin 1. fıkrasında, ''Vakıf yükseköğretim kurumunun en yüksek karar organı olan mütevelli heyet, vakıf yükseköğretim kurumunun tüzel kişiliğini temsil eder.'' kuralı; aynı maddenin 4. fıkrasında, ''Mütevelli heyet, yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını, öğretim elemanı dışındaki personelin terfilerini ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini kabul eder ve uygulamaları izler. Öğrencilerden alınacak ücretleri tespit eder. Ayrıca Yükseköğretim Kurulu’nun olumlu görüşü alınmak suretiyle vakıfça hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı; ''Akademik organlar'' başlığını taşıyan 21. maddesinde; ''Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar, devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir. Bu konuda mütevelli heyetin yetkileri saklıdır. Vakıf üniversiteleri ve yüksek teknoloji enstitülerinin yöneticisi rektör, vakıf meslek yüksekokulunun yöneticisi müdürdür. Rektör ve senatonun dört yıl için seçeceği bir profesör, Üniversitelerarası Kurulun üyeleridir.'' kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İstinaf Mahkemesi kararının; "dava konusu işlemin iptaline" ilişkin kısım yönünden:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
İstinaf Mahkemesi kararının; " davacının parasal haklarının tazmini talebinin kabulü ile bu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının adli yargı nezdinde açılan ilk davanın tarihi olan 25.07.2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte hesaplanarak davalı idare tarafından davacıya ödenmesine" ilişkin kısım yönünden;
İdari yargılama hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; idari yargı mercilerince verilen iptal kararları, geriye yürür ve idari işlemi tesis edildiği andan itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırır. İptal edilen işlem hiç yapılmamış sayıldığı için ilgilinin, işlem nedeniyle uğradığı parasal ve özlük hak kayıplarının karşılanması gerekmektedir.
Buna karşın, belirli süreli iş sözleşmelerinin yenilenmemesine ilişkin işlemlerin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, yetkili idari makam ya da organ tarafından, sözleşmenin yenilenmesi veya yenilenmemesi yönünde bir karar alınması gerekmektedir. Bu aşamada, iptal kararının hukuksal sonucu olarak yetki yönünden hukuka aykırı bulunan sözleşmenin yenilenmemesi işlemi ortadan kalmış olmakla birlikte, idare ile ilgili arasındaki belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi de bulunmamaktadır. İdari yargı merci tarafından, sözleşmenin yenilenmemesi işleminin esasına ilişkin bir değerlendirme yapılmadığından ve belirli süreli iş sözleşmesinin süresinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından, bu aşamada, ilgili bakımından, kesin ve net olarak belirli olmayan parasal ve özlük hak kayıpları hakkında; sözleşmenin yenilendiği varsayımı ile doğrudan bir kabul kararı verilmesi mümkün olmadığından, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Bu durumda; 2547 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesine aykırı olarak, mütevelli heyet başkanının oluru ile tesis edilen sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmesi nedeniyle, davacının parasal hakları bakımından "karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmesi gerektiğinden, aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca, temyiz isteminin kısmen kabulüne kısmen reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının;
a) Dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA,
b) Davacının parasal haklarının tazmini talebinin kabulü ile bu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının adli yargı nezdinde açılan ilk davanın tarihi olan 25.07.2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte hesaplanarak davalı idare tarafından davacıya ödenmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 22/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.