DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/6936 E.  ,  2023/7078 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6936
Karar No : 2023/7078

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından İstanbul ili, Silivri ilçesi sınırları içerisinde bulunan … sicil sayılı IV (a) grubu maden (Kuvars kumu) işletme ruhsatına ilişkin olarak davalı idareye verdiği … tarih ve … saylı dilekçeyle ruhsat süresinin uzatılması (temdit) ve işletme izin alanının genişletilmesine dair talebi üzerine 3213 sayılı Maden Kanununun 10 maddesinin yedinci fıkrasında yer alan hükmüne istinaden 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair belgenin gerçeği yansıtmadığından bahisle, süre uzatım talebinin reddedilerek 29.07.2019 tarihinden geçerli olmak üzere ruhsatın iptaline ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve E…. sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; mevzuat hükümleri uyarınca temdit başvurusu sırasında sunulması gereken 6183 sayılı kanunun 22/A maddesi kapsamında vergi borcu bulunmadığına ilişkin belgenin aslına uygun olmadığı anlaşıldığından temdit talebi reddedilerek S:… sayılı ruhsat ruhsatın bitim tarihi olan 29/07/2019 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edilmesine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kanunda aranan şartın "vadesi geçmiş borcunun olmaması" olduğu, ilgili belgenin ibrazının zorunlu olmadığı, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 17.01.2020 tarihli yazısı ile temdit talebinde bulunduğu sırada vadesi geçmiş borcunun olmadığının ortaya konulduğu, idarece kendisine verilen süre içinde yeni bir belgenin sunulduğu, davalının şikayeti üzerine başlatılan soruşturmada Cumhuriyet Savcılığınca kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, hukuken geçerli olmayan bir belge ile hak iktisabında bulunmaya çalışan davacının hukuka aykırı eylemlerinin sonuçlarını kabul etmesi gerektiği, temdit talebinin reddine yönelik işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Olayda davacı tarafından 26.07.2019 tarihinde ruhsat süresinin uzatılması istemiyle idareye başvurduğu, başvuru ekinde verilen 12.07.2019 tarihli 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu bulunmadığına ilişkin belgenin okunaklı olmadığının idarece belgenin doğruluğuna yönelik olarak İnternet Vergi Dairesi üzerinden sorgulama yapılamadığı, idarenin … tarihli E… sayılı işlemiyle, yazının tebliğinden itibaren üç ay içinde 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu bulunmadığına ilişkin belgenin okunaklı olacak şekilde verilmesi gerektiğine yönelik yazı yazıldığı, ilgili eksiklik yazısının 23.09.2019 tarihinde tebliğ alındığı, davacı tarafından kendisine verilen üç aylık süre içinde 23.12.2019 tarihli yeni bir 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu bulunmadığına ilişkin belgenin idareye sunulduğu, ancak idarece davacıdan istenilenin 12.07.2019 tarihli belgenin okunaklı hali olup, 12.07.2019 tarihli 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu olmadığına dair yazı olmadığı, idarece 12.07.2019 tarihli belgenin doğruluğunun tespiti için Gelir İdaresi Başkanlığı ile yazışma yapıldığı, ilgili idare kayıtlarında davacıya ait 12.07.2019 tarihli bir 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu bulunmadığına ilişkin belge bulunmadığından, 12.07.2019 tarihli belgenin aslına uygun olmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlem ile davacının ruhsat süresinin uzatılması yönündeki talebi reddedilerek, ruhsatının süre bitim tarihi olan 29.07.2019 tarihi itibariyle iptaline yönelik dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 4. fıkrasında "(Değişik fıkra:14/2/2019-7164/13 md.) I. Grup (a) bendi maden ruhsatları hariç diğer grup madenlerde ruhsat birleştirme, izin alanı değişikliği, ihale, küçük alanların ihalesi, rödövans ve devir talepleri, 16 ncı maddenin onbirinci fıkrası gereğince yapılan talepler, işletme ruhsatı ve süre uzatımı taleplerinde işletme ruhsat taban bedelinin Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılması ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmaması hâlinde müracaat edilir. I. Grup (a) bendi madenlerde ise işletme ruhsat taban bedelinin büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, diğer illerde ise il özel idaresi hesabına gelir kaydedilmek üzere yatırıldığına dair belge ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmaması hâlinde müracaat edilir. Aksi takdirde bu fıkra kapsamındaki müracaatlar ruhsat taban bedelleri iade edilmeksizin reddedilir." hükmüne, kanunun 24. maddesinin 2. fıkrasında "(Değişik ikinci fıkra:14/2/2019-7164/17 md.) Ruhsatların süre uzatım taleplerinde; ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Genel Müdürlükçe proje üzerinde veya mahallinde yapılan/yapılmış inceleme sonucunda tespit edilen, projedeki teknik eksiklikler ve süre uzatımı talebinde bulunulan ruhsata ilişkin vadesi geçmiş ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı gibi mali eksiklikler Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine iki ay içerisinde bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 31.054 TL idari para cezası uygulanır. Ruhsat süresinin sonuna kadar eksikliklerin tamamlanmaması durumunda ruhsat süresi uzatılmaz ve bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Talebin kabul edilmemesi hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade edilmez. Süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde ise en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılır. Ruhsat süresi dolan ruhsat sahalarında maden işletme faaliyetleri yapılamaz."hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmalıkta, idarece davacının İstanbul ili Silivri ilçesi sınırları içinde bulunan IV (a) gruba işletme ruhsatının süresinin uzatılması istemiyle yapılan başvuru ekinde sunulan 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu bulunmadığına ilişkin belgenin aslına uygun olmadığından bahisle temdit talebinin reddi ile ruhsatın süre bitim tarihi itibariyle iptaline karar verilmiştir.
Davalı idarece 18.09.2019 tarihli yazı ile davacıya üç aylık süre verilerek 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu bulunmadığına ilişkin
belgenin sunulmasının istenildiği, davacı tarafından kendisine verilen sürede anılan belgenin sunulduğu, idarece temdit talebi sırasında sunulan belgenin aslına uygun olup olmadığına yönelik yaptığı araştırmada, belgenin aslına uygun olmadığı tespiti ile savcılığa suç duyurusunda bulunulduğu, … Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … tarihli Soruştuma No:… Karar No: … sayılı kararı ile şikayete konu belgenin onaysız fotokopi niteliğindeki belge özelliği ihtiva etmeyen belgelerden olduğu ve belgenin hukuki sonuç doğurmaya elverişli niteliğe sahip olmadığı, belgenin verildiği idarece de belgenin orjinal olup olmadığı konusunda tereddüt oluştuğu, tereddütün giderilmesi için ilgili idare ile yazışmalar yapıldığı, söz konusu belgede dilekçe numarasının da eksik olduğu bu nedenle İnternet Vergi Dairesinden sorgulama yapılamayacak kadar iğfal kabiliyetini haiz olmadığının, belgenin sunulduğu idarece de açıkça anlaşıldığı belirtilerek resmi belgede sahtecilik suçunun yasal unsurlarının oluşmadığının anlaşıldığı, şüpheliler hakkında resmi belgede sahtecilik suçu bakımından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.
Davacı tarafından temdit talebinde bulunduğu 26.07.2019 ile 10.01.2020 tarihleri arasında 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vergi borcu bulunmadığına yönelik Gelir İdaresi Başkanlığı Konya Vergi Dairesi Başkanlığı Mevlana Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 17.01.2020 tarihli 20185 sayılı yazısının (aslı gibidir onaylı) dosyaya sunularak ruhsat süresinin uzatılması bakımından kanunda aranan şartların sağlandığı ileri sürülmüştür.
Dava konusu edilen Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarihli E… sayılı işleminde temdit talebi ekinde verilen 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vergi borcu olmadığına dair belgenin aslına uygun olmadığı anlaşıldığından bu belge ile idarelerinin yanıltılarak Maden Kanunu hükümleri hilafına haksız yere adına temdit işletme ruhsatı düzenlenmesinin sağlanması amaçladığından bahisle davacı adına güncel miktar üzerinden 95.161,00 TL tutarında idari para cezası verildiği görülmüştür.
İdare davacı hakkında aslına uygun belge sunulmadığından Maden Kanunu 10. maddesinin 7. fıkrasına göre hem idari para cezası verilmiş hem de aynı nedenle temdit talebi kabul edilmeyerek ruhsatı iptal edilmiştir.
Davacı tarafından kendisine tanınan sürede 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vergi borcu bulunmadığına ilişkin belgenin idareye sunulduğu, ayrıca temdit talebinde bulunduğu tarih itibariyle de vergi borcu olmadığının ortaya konulduğu görüldüğünden işlemin davacının temdit talebinin reddi ile ruhsatının iptaline ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmamıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 12/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.