DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/6820 E.  ,  2023/5567 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6820
Karar No : 2023/5567

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Sağlık ve
Bilgisayar Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A. Ş.
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Valiliği
2- …Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, izinsiz faaliyet gösterdiği gerekçesiyle … Tıpta Uzmanlık Sınavına Hazırlık Kursunun mühürlenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı İpekyolu Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; anılan kurumda 17/03/2017 tarihinde gerçekleştirlen denetim neticesinde … tarih ve … sayılı işlem ile kursun mühürlenmesine karar verildiği, mühürleme işleminden sonra davacı tarafından kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinde bulunulduğu ve davalı idare tarafından yeni bir tespit yapılmadan dava konusu işlem ile yeniden kursun mühürlenmesine karar verildiği hususları ile 5580 sayılı Kanun kapsamında eğitim-öğretim faaliyeti yapan ancak anılan Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanacağı ve bu yerlerin valiliklerce kapatılacağı hükmü dikkate alındığında davalı idare tarafından anılan kursta yeniden bir tespit yapmak suretiyle eğitim-öğretim faaliyeti yapılıp yapılmadığının ortaya konulması neticesinde işlem tesis edilmesi gerekirken bu konuda bir araştırma yapmaksızın tesis edilen dava konusu mühürleme işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı şirket tarafından işletilen … isimli kurs yerinin Bakanlık tarafından verilmiş işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunmadığı, ancak kursun faaliyet göstermeye devam ettiği; bunun üzerine Van Valiliği tarafında … tarih ve …. sayılı Olur ile kapatma kararı alındığı, kapatılmasına karar verilen ve birden fazla kez kapatılacağı yönünde uyarılan kurs yerinin faaliyetlerinin devam ettiğinin görülmesi görülmesi üzerine de; "21/05/2018 pazartesi günü mesai bitimine kadar tüm faaliyetlere son verilmesi, kurumun boşaltılması, aksi durumda İpekyolu Belediyesi Zabıta Müdürlüğü nezaretinde kapatma işlemlerinin başlatılacağı" yolunda tesis edilen Van Milli Eğitim Müdürlüğü işleminde hukuka aykırılık, işlemin iptali yolundaki istinafa konu Mahkeme kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kitabevinin kapatılmasına yönelik işlemin iptali gerektiğinden temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; davacı şirket tarafından, izinsiz faaliyet gösterdiği gerekçesiyle … Tıpta Uzmanlık Sınavına Hazırlık Kursunun mühürlenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı İpekyolu Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin hukuka aykırı olduğundan bahisle iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. maddesinde; ''(1) Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir. (2) Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun ''Tanımlar'' başlıklı 2. maddesinde; kurumun, okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, öğrenci etüt eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını ifade edeceği, 3. maddesinin 1. fıkrasında; bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu, 11. fıkrasında Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yapan ancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanacağı, bu yerler valiliklerce kapatılacağı, bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirleneceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Yine, Kanun'un "Kurum açma izni" başlıklı 3. maddesinde; "Kurum açma izni verilmesi, binanın kullanılış amaçlarına ve Bakanlıkça belirlenen standartlara uygun ve yeterli bulunmasıyla birlikte aşağıdaki şartların yerine getirilmesine bağlıdır:
a) Ders araç-gerecinin kurumun amaç ve ihtiyaçları için yeterli olduğunun bir rapor ile tespit edilmesi.
b) Kurumun; yönetici, öğretmen ve diğer personelinin sayı ve nitelikleri yönünden uygun bulunması ve bu kurumda çalışacaklarının belgelendirilmesi.
c) Kurumun yönetmelikleriyle öğretim programının Bakanlıkça incelenip onanmış olması." kuralı yer almaktadır.
20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Kurum açma" başlıklı 5. Maddesinin 1. fıkrasında; Kanunun 3 üncü maddesi hükmü doğrultusunda özel öğretim kurumlarına kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verileceği belirtilmiş olup; aynı maddenin 2. fıkrasında ise kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının verilebilmesi için gerekli olan belgeler tahdidi olarak düzenlenmiştir.
Anılan Yönetmeliğin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 5. maddesinin 4. fıkrasında ise; 'Kanunun 3 üncü maddesinin on birinci fıkrasında belirtilen yerlerin mülki idare amirleri tarafından görevlendirilen yetkililerce tespiti halinde bu yerleri kuran veya işletenlere valilikçe Kanunda belirtilen miktarda idari para cezası verilir. Verilen idari para cezası, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgiliye tebliğ edilir, takip ve tahsili için ise Hazine ve Maliye Bakanlığının ildeki ilgili birimine bildirilir. Ayrıca bu yerler valilikçe kapatılır" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere; eğitim ve öğretim faaliyetlerine yönelik sunulan hizmetlerin, Milli Eğitim Bakanlığı'nın denetim ve gözetimi altında yapılması gerektiği açık olup; bu çerçevede anılan eğitim öğretim hizmetinin izinsiz ve ruhsatsız olarak sunumunun tespiti halinde ilgili yerlerin Valiliklerce kapatılması gerekmektedir.
Yapılan denetim neticesinde; izinsiz ve ruhsatsız eğitim öğretim faaliyetinin tespiti için; tutanak ile yapılan tespitleri yanında faaliyete geçildiğinin hukuken delil kabul edilebilecek her türlü bilgi ve belge ile desteklenmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; davacı şirkete ait olan … Tıpta Uzmanlık Sınavına Hazırlık Kursunda 17/03/2017 tarihinde ilçe izleme ve koordinasyon komisyonunca denetim gerçekleştirildiği, gerçekleştirilen denetim neticesinde Tıpta Uzmanlık Sınavına hazırlanan öğrencilerin etüt salonlarında ders çalıştıklarının tespit edildiği, bunun üzerine davacı şirket adına … tarih ve … sayılı işlem ile idari para cezası kesildiği ve … tarih ve … sayılı işlem ile de kurumun kapatılmasına karar verildiği, davacı tarafından 12/09/2017 tarihli dilekçesi ile Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne yapmış olduğu başvuru ile kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinde bulunulduğu, başvurusu sonrasında fiziki mekanı milli eğitim standartlarına uygun hale getirmek amacıyla kursun bulunduğu alanda tadilat amacıyla çalışmalara başladığı, 20/04/2018 tarihinde anılan adreste ikinci bir denetim gerçekleştirildiği, anılan denetimde tutulan tutanakta, "kurumun açık olduğu, ... ve … isimli kişilerin bulunduğu, ancak; kurumda eğitim öğretim faaliyetinin gerçekleşmediğinin yerinde tespit edildiği" açıklamalarına yer verildiği, Van Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısıyla İpekyolu Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne anılan kursun eğitim faaliyeti yapılmıyor olsa bile kapatılması talimatı verildiği, İpekyolu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemiyle de davacıya ait kursun mühürlenmesine karar verildiği görülmektedir.
Görüldüğü üzere; her ne kadar davacı şirket tarafından 12/09/2017 tarihli dilekçesi ile Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne yapmış olduğu başvuru ile kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinde bulunulmuş ise de; dava konusu işlem tarihi itibariyle davalı idarece verilmiş bir izin ya da ruhsatın bulunmadığı açıktır.
Olayda; dava konusu işlem öncesinde, kurumda izinsiz ve ruhsatsız eğitim öğretim faaliyetinde bulunulduğu tespiti ile anılan adresin kapatılmasına karar verildiği, Van Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminden önce yapılan 20/04/2018 tarihli denetimde; "eğitim öğretim faaliyetinde bulunulmadığının yerinde tespit edildiği" değerlendirmesi yapılmasına rağmen idarece, "anılan kursun eğitim faaliyeti yapılmıyor olsa bile kapatılması" talimatı verildiği, dosyada anılan tutanaktan başka izinsiz ve ruhsatsız eğitim öğretim faaliyetinde bulunulduğuna ilişkin başkaca bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; İpekyolu İlçesi … Caddesi, … İş Merkezi, ... kat adresinde "…" adı altında "izinsiz ve ruhsatsız eğitim öğretim faaliyetinde bulunulduğunun kesin, net, somut delillerle ortaya konulamadığı anlaşıldığından eksik incelemeye dayalı işlemde hukuka uyarlık bulunmamakta olup; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun kabul edilerek anılan kararın kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan; 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu uyarınca, eğitim ve öğretim hizmetinin Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığı'nın sorumlu olduğu hususunda tartışma bulunmamakta olup; izinsiz ve ruhsatsız eğitim öğretim faaliyetine ilişkin gerekli tespitin somut olarak ortaya konulması halinde her zaman idarece işlem tesis edilebileceği açıktır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 09/11/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :
(X)- Bölge İdare mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, Mahkeme kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.