DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/5820 E.  ,  2023/6277 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5820
Karar No : 2023/6277

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çorum İli, Özel ... İlkokulunda öğretmen olarak görev yapmakta iken 667 sayılı KHK uyarınca anılan okulun kapatıldığından bahisle Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazıları doğrultusunda çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin Çorum Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla: davacının öğretmen olarak çalıştığı Çorum Özel ... İlkokulu'nun, FETÖ terör örgütü ile irtibatı, iltisakı olduğundan bahisle 667 sayılı KHK ile 23/07/2016 tarihinde kapatıldığı ve davacının söz konusu eğitim kurumunda kapatılma tarihine kadar görev yaptığı, davacı hakkında terör örgütüne üye olma suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında mahkumiyet kararı verildiği, yürürlükte olan Genelge hükümleri uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Mahkeme kararının kısmen gerekçeli onanması kısmen bozulması kısmen de temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Uyuşmazlıkta; görev yaptığı kurumun kapatılması nedeniyle davacının görevine son verilmesi ve başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmemesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Milli Eğitim Bakanlığı'nın 21/07/2016 tarih ve E.7762886 sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelge'nin 3. maddesinde "Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumları ile özel öğrenci yurtlarından yönetimine kayyum atanmayan kurumlar ile kayyum atanan kurumlarda kayyum ataması yapılmadan önce görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilecek ve bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir. " düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen Genelge'nin 3. maddesinin iptali istemiyle açılan davada; Dairemizin 14/06/2023 tarih ve E:2017/4405, 2023/3101 sayılı kararıyla; dava konusu düzenlemede yer alan; "...bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." ibaresinin iptaline; "....görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilmesi..." ibaresi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Anılan Genelge'nin 3. maddesi uyarıca tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemin "davacının görevine son verilmesi" ve "başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmemesi" şeklinde iki kısımda incelenmesi gerekmektedir.
Dava konusu işlemin, davacının kapatılan kurumdaki çalışma izninin iptali (görevine son verilmesi) kısmının incelenmesi:
Uyuşmazlığa konu somut olayda, dava konusu Genelge'nin 3. maddesinin "..kapsamda bulunan kurumlarda görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilmesi" yolundaki kural doğrultusunda davacının çalışma izninin iptal edildiği görülmektedir.
Dava konusu işlem ile dayanağı düzenleyici işlem bir bütün olarak irdelendiğinde; dava konusu bireysel işlemin, Genelge'de yer alan; "... görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilmesi..." ibaresi uyarınca tesis edildiği ve Genelge'nin bu kısmı yönünden Dairemizce davanın reddi yönünde karar verildiği anlaşılmakta olup; işlem tarihinde davacının çalışabileceği kurum da bulunmadığı dikkate alındığında işlemin bu kısmında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Dava konusu işlemin, davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmının incelenmesi:
Uyuşmazlığa konu işlemin davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmının dayanağının; Milli Eğitim Bakanlığı'nın 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi' nin 3. maddesinde yer alan; "... bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." hükmü olduğu görülmekte olup; Genelge'nin bu kısmı Dairemizin 14/06/2023 tarih ve E:2017/4405, 2023/3101 sayılı kararıyla iptal edildiğinden bireysel işlemin bu kısmının da iptali gerekmektedir.
Dairemizce verilen bu kararın; davacıya doğrudan çalışma izni düzenlenmesi anlamına gelmediği açık olup; özel öğretim kurumlarında çalışmak isteyen kişilerin çalışma izni talepleri değerlendirilirken, 5580 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca şartları sağlayıp sağlamadığı, idarece ayrıca değerlendirilecek ve çalışma izni başvuru şartlarını sağlayan ilgililere idarece çalışma izni onayı düzenlenebilecektir.
Davacının temyiz aşamasında talep ettiği 2.500.000 TL maddi 1.000.000 TL manevi tazminat talebi yönünden yapılan inceleme:
Davacı tarafından, temyiz dilekçesiyle, dava dilekçesinde talep edilmeyen ve davayı genişletme yasağı kapsamında olduğu değerlendirilen maddi ve manevi zararının tazminine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesinin 4. fıkrasında, tarafların, sürenin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemeyecekleri, ancak tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktarın, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabileceği ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçenin otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edileceği hüküm altına alınmıştır.
İdari yargılama usulünde davayı genişletme yasağının olduğu, temyiz başvurusundan davayı genişletici mahiyette hiçbir istemde bulunulamayacağı, bunun tek istisnasının yukarıdaki Kanun maddesinde hüküm altına alınan tam yargı davalarında nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere tazminat miktarının artırılması hususunun olduğu anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla, davacı tarafından, dava dilekçesinde, dava konusu işlemden kaynaklanan zararının olduğu ileri sürülerek anılan zararın tazmini talebinde bulunulmadığı görüldüğünden, temyiz aşamasında belirtilen maddi ve manevi zararın tazmini talebinin 2577 sayılı Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrası kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda, tarafların sürenin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemeyeceklerine ilişkin 2577 sayılı Kanunun 16/4. maddesinde yer alan usul kuralı gereği, dava dilekçesinde yer almayan söz konusu istemin, temyiz dilekçesiyle ileri sürülemeyeceği, istemin davanın genişletilmesi yasağı kapsamında bulunduğu anlaşıldığından, bu yönden temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin; kısmen reddine kısmen kabulüne kısmen incelenmeksizin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının
a) Dava konusu işlemin davacının kapatılan kurumdaki çalışma izninin iptaline ilişkin kısmı yönünden yukarıda yer verilen gerekçe ile ONANMASINA,
b) Dava konusu işlemin davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmı yönünden ise BOZULMASINA,
c) Davacının temyiz aşamasında talep ettiği 2.500.000 TL maddi; 1.000.000 TL manevi tazminat talebi yönünden temyiz isteminin İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
3.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 23/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.