DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/4873 E.  ,  2024/667 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4873
Karar No : 2024/667

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, "huzur hakkı" adı altında fazla ödeme yapıldığından bahisle davacı şirkete davalı idarece desteklenen üç proje kapsamında ödenen 749.135,75 TL ana para ile bu tutara uygulanan 379.948,93 TL faiz olmak üzere toplam 1.129.084,68 TL'nin ödenmesi aksi halde fazla ödeme tutarının destek süreci devam eden … numaralı proje kapsamında destek tutarının oluşması halinde faizi ile mahsup edileceği ve kalan tutarın 6183 sayılı Kanunun 51. maddesinde belirtilen gecikme zammı oranında faiz uygulanarak işlemiş olan faiz geliriyle birlikte TÜBİTAK'a iadesi yönünde yasal işlem yapılacağının bildirimine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; hazırlık işlemi mahiyetindeki dava konusu işlemin, idarî davaya konu olabilecek nitelikte kesin ve yürütülmesi zorunlu idarî bir işlem olmadığı gerekçesiyle davanın 2577 Sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanununun 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin davacının borçlu statüsünde olduğunu gösteren bir işlem olduğu ve hazırlık işlemi mahiyetinde olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; "huzur hakkı" adı altında fazla ödeme yapıldığından bahisle davacı şirkete davalı idare tarafından desteklenen üç proje kapsamında ödenen 749.135,75 TL ana para ile bu tutara uygulanan 379.948,93 TL faiz olmak üzere toplam 1.129.084,68 TL'nin geri ödenmesi aksi halde fazla ödeme tutarının destek süreci devam eden … numaralı proje kapsamında destek tutarının oluşması halinde faizi ile mahsup edileceği ve kalan tutarın 6183 sayılı Kanunun 51. maddesinde belirtilen gecikme zammı oranında faiz uygulanarak işlemiş olan faiz geliriyle birlikte TÜBİTAK'a iadesi yönünde yasal işlem yapılacağının bildirimine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, idari işlemler hakkında, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından iptal davası açılabileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 14. maddesinde dava dilekçeleri üzerinde yapılacak ilk incelemede idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlemin dava konusu olup olmadığının inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, kesin ve yürütülmesi gereken nitelikte olmayan işleme karşı açılan davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Öğreti ve uygulamada; ilk inceleme hususlarından biri olarak öngörülen kesin ve yürütülebilir işlem kavramı icrai işlem kavramı ile birlikte değerlendirilmekte ve kamu gücü ve kudretinin üçüncü kişiler üzerinde ayrıca başka bir işlemin varlığına gerek olmaksızın doğrudan doğruya çeşitli hukuki sonuçlar doğurmak suretiyle etkisini gösterdiği işlemlerin icrai nitelikte oldukları belirtilmektedir. İlgililer hakkında hukuksal bir etki göstermeyen danışma kararları, görüş belirten kararlar, uygulama ve hazırlık işlemleri, bildirici ve iç düzen işlemleri gibi işlemlerin icrai nitelikte olmadıkları ve idari davaya konu edilemeyecekleri kabul edilmektedir.

Uyuşmazlıkta; davacı şirkete ait üç projenin davalı idarece TÜBİTAK KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı Uygulama Esasları kapsamında desteklendiği, davacı şirkete ait başka bir projenin ise Sanayi Araştırma Teknoloji Geliştirme ve Yenilik Projeleri Destekleme Program Uygulama Esasları kapsamında destek sürecinin dava konusu işlem tarihi itibariyle devam ettiği görülmüş olup; TÜBİTAK KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı Uygulama Esasları'nın 13. maddesi uyarınca huzur hakkının destek kapsamının dışında olduğundan bahisle davacı şirkete "huzur hakkı" adı altında fazla ödeme yapıldığından bahisle toplam 1.129.084,68 TL'nin geri ödenmesi, aksi halde davacı şirkete yapılan fazla ödeme tutarının destek süreci devam eden proje kapsamında destek tutarının oluşması halinde faizi ile mahsup edileceğine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemin doğrudan davacının hukuki durumunda sonuç doğurduğu ve idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülebilir işlem niteliğinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, davanın incelenmeksizin reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin …. gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 16/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.