DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/4426 E.  ,  2023/5264 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4426
Karar No : 2023/5264

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …gün ve E:…, K:…sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 2014-2016 yılları arasında Neofit Rliski Yugozapaden Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon bölümünde öğrenim görmekte iken, 2018 yılında davalı üniversiteye yatay geçiş yapan davacı tarafından, 2017-2018 ve 2018-2019 eğitim-öğretim yıllarında üniversiteye yatay geçişle kabul edilen ve SAT, ACT gibi belgelerinin doğruluğu teyit edilemeyenlerin ilişiklerinin kesilmesine ilişkin …tarih ve …sayılı Üniversite Yönetim Kurulu kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; dosyadaki tüm bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde, dosyada fotokopisi bulunduğu anlaşılan SAT belgesinin doğruluğu hususunda yetkili kuruluşlar nezdinde gerekli araştırma yapılmaksızın, yahut olayın tarafı olan öğrenciler hakkında tespit edilen eksikliklerin giderilmesine ilişkin süre de verilmeksizin, eksik inceleme ve soruşturmaya dayalı olarak davacının kaydının silinmesine yönelik tesis edilen işlemde davacı açısından hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : YÖK Denetleme Kurulu tarafından hazırlanan denetim raporunun gönderilmesi üzerine Komisyon oluşturularak yapılan inceleme sonucunda içerisinde davacının da bulunduğu bazı öğrencilerin SAT belgesinin doğruluğunun kanıtlanamaması üzerine Üniversite Yönetim Kurulu'nun …tarih ve …toplantısında alınan karar gereğince öğrencinin ilişkisinin kesilmesine karar verildiği, Mahkeme kararından sonra ilgili kuruluş ile yapılan yazışmalar neticesinde belge alınan kurumun ilgili kuruluş tarafından yetkilendirilmediğinin tespit edildiği, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, 2014-2016 yılları arasında Neofit Rliski Yugozapaden Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon bölümünde öğrenim görmekte iken, 2018 yılında davalı üniversiteye yatay geçiş yapan davacı tarafından, 2017-2018 ve 2018-2019 eğitim-öğretim yıllarında üniversiteye yatay geçişle kabul edilen ve SAT, ACT gibi belgelerinin doğruluğu teyit edilemeyenlerin ilişiklerinin kesilmesine ilişkin …tarih ve …sayılı Üniversite Yönetim Kurulu kararının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 7. maddesinde; "Yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan kriterler ve yatay geçiş için gereken asgari koşullar, üniversite senatolarınca belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin "Yurtdışı yükseköğretim kurumlarından yurtiçindekilere yatay geçiş" başlıklı 14. maddesinde de; "(1)Üniversite senatoları tarafından yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından yapılacak yatay geçişler için kontenjan belirlenebilir. Kontenjan belirlenmesi halinde her bir program için kurumlar arası yatay geçiş kontenjanının yarısını aşmayacak şekilde belirlenen yurt dışı yükseköğretim kurumları kontenjanları ile üniversite senatosu tarafından belirlenen başvuru şartları, kurumlar arası yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kuruluna en geç Haziran ayının otuzuncu günü mesai saati bitimine kadar bildirilir. Yükseköğretim Kurulu internet sayfasında tüm yükseköğretim kurumlarının yurt dışı öğrenci kontenjanları ile başvuru şartları ve değerlendirme takvimi ilan edilir. (2) Yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına geçiş için, öğrencinin bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen kurumlar arası yatay geçiş başarı şartları aranır. (3) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte öğrencinin yatay geçiş yapmak istediği yükseköğretim kurumundaki diploma programının ilgili sınıfına öğrenci kabulündeki taban puana sahip öğrenciler, yurt dışında yükseköğrenim gördüğü tüm derslerden başarı şartı aranmaksızın yatay geçiş başvurusu yapabilirler. Bu yolla başvuran öğrencilerin yatay geçiş başvurusu üniversite senatosu tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde yurt dışı yatay geçiş kontenjanı kapsamı dışında değerlendirilir.(4) Yurt dışı üniversitelerden yapılan başvurularda öğrencinin yurt dışında öğrenim gördüğü yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı programın ön lisans veya lisans diploma vermeye yetkili bir kurum olarak Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınması ve kayıtlı olduğu diploma programının, yatay geçiş için başvurduğu önlisans veya lisans diploma programına eşdeğerliğinin ilgili üniversite tarafından kabul edilmesi şartı aranır. (5) Yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanları, üniversiteler tarafından belirlenen yurtdışı yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edilir. Adayların, yatay geçiş başvurusu yapabilmeleri için en az ilan edilen puanlara veya üzerindeki puanlara sahip olması gerekir." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İptal davalarında, idari işlemler hakkında hukuka uygunluk denetimi yapılmaktadır. Özellikle vurgulanması gereken husus, yetki ve şekil unsurları yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan bir işlemin, idare hukukunun en belirgin ilkesi olan re'sen araştırma ilkesi çerçevesinde incelenmesi gereğidir.
Uyuşmazlığın çözümü için Bölge İdare Mahkemesince, 2577 sayılı Kanun'un 20. maddesinde yer alan re'sen araştırma ilkesi uyarınca, davacının yatay geçiş sırasında sunduğu ve bu sayede yatay geçişinin kabul edildiği SAT belgesinin doğruluğu, belgeyi veren kurumun yetkili bir kurum olup olmadığı hakkında gerekli araştırma yapılarak, değerlendirme yapılmasına dayanak teşkil eden hususların ortaya konulması gerektiği açıktır.
İdare Mahkemesi kararından sonra davalı idare tarafından SAT belgelerini vermekle yetkili kuruluş olan ...'a …tarih ve …sayılı yazı ile davacının sunduğu SAT belgesinin teyidinin yapılmasının, belgeyi veren kurumun taraflarınca yetkilendirilmiş bir kurum olup olmadığı hakkında bilgi verilmesinin istenildiği, ... isimli kuruluştan gelen 26/03/2021 tarihli yazıda davacının sunduğu SAT belgesini düzenleyen kurumun taraflarınca yetkilendirilmediğinin belirtildiği görülmektedir.
Bu bağlamda; 2577 sayılı Kanun'un 20. maddesinde yer alan re'sen araştırma ilkesi uyarınca, dava konusu işleme dayanak olan davacının kayıt işlemleri sırasında davalı idareye sunduğu SAT belgesinin gerçekliğinin, belgeyi veren kurumun yetkili bir kurum olup olmadığının araştırılması gerekirken, bu yönde inceleme ve araştırma yapılmaksızın verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4.Kesin olarak 31/10/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.