DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/3594 E.  ,  2023/7362 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3594
Karar No : 2023/7362

TEMYİZ EDENLER:
1- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …

2- DAVALI YANINDA MÜDAHİL …
VEKİLİ: Av. …
VEKİLİ: Av. …

3-DAVALI YANINDA MÜDAHİL …
VEKİLİ: Av. …
VEKİLİ: Av. …

4-DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER
1- …
2- …
…
10- … (Vekaletnamesiz)
11- … Market Gıda Dağıtım Hayvancılık San. Tic. Ltd Şti.
VEKİLLERİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bartın İlinde yolcu taşımacılığı yapan davacı tarafından; Bartın İli sınırları içerisinde taşımacılık faaliyetinde bulunan 17 adet özel halk otobüsü işleticisinin hukuka aykırı olarak verilen çalışma ruhsatları ile faaliyetlerini sürdürdüğünden bahisle taşıma faaliyetlerinin sona erdirilmesi istemiyle yaptığı … tarih ve …, … ve … sayılı başvuruların reddine dair … tarih ve … sayılı davalı Bartın Belediye Başkanlığı işleminin davacının başvurularına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlıkta, taşıma işlerinin 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütülebileceği, anılan Kanun uyarınca çıkarılan Bartın Belediyesi Özel Halk Otobüsleri Çalışma ve Seyrüsefer Yönetmeliği'nde de özel halk otobüsü çalıştırabilmenin işletici sıfatını kazanmaya bağlı olduğu ve bunun da belediye encümenince yapılacak ihale sonucunda kazanılabileceğinin düzenlendiği, davalı idarece 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre ihale yapılmaksızın her yıl sözleşme imzalanmak suretiyle hat sahiplerine ruhsat verilmeye devam edildiği, savunma dilekçesinde de belirtildiği üzere 2004 ve 2008 yılında yapılan ihalelerin üzerinden on yıllık süre geçmiş olmasına rağmen yeniden ihale yapılmadan çalışma ruhsatı verilmeye devam edildiği anlaşıldığından, anılan Kanun ve Yönetmelik uyarınca 10 yıllık çalışma sürelerini dolduran özel halk otobüslerinin yeniden işletici sıfatı kazanabilmeleri için belediye encümenince yapılacak ihaleye katılmalarının gerektiği, toplu taşıma hatlarının on yıldan uzun süreyle kiraya verilmelerinin mümkün olmadığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:
1-Davalı belediye tarafından; davacının ihaleye katılmadığı, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği, her yıl ruhsat harçları alınarak çalışma ruhsatlarının verilmek suretiyle kiralamak yerine ruhsat usulüyle taşımacılığa ilişkin kamu hizmetinin yürütüldüğü, özel halk otobüslerinin süresi biten ihale yoluyla işleticilik sıfatını kazandıkları, Mahkemenin yerindelik denetimi yaptığı hususlarını ileri sürmektedir.
2- Davalı yanında müdahiller tarafından ise; davacının Bartın Merkez ve köy arası ticari minibüsü ile taşımacılık yaptığı, özel halk otobüslerinin ise belediye mücavir alanı içerisinde faaliyette bulundukları, davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği, süresiz olarak ihale yoluyla taşımacılık hakkını kazanmış oldukları, kiralama yapılmadığı, her sene harçlarını yatırmak suretiyle çalışma ruhsatlarıyla faaliyetlerini hukuka uygun olarak sürdürdükleri, mülkiyet haklarının ve kazanılmış haklarının ihlal edildiği hususlarını ileri sürmektedirler.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin kısmen reddi, kısmen incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca müdahil ... vekilinin duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden davalı ve davalı yanında müdahillerin yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
Davalı yanında müdahillerden ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... (Vekaletnamesiz)' nın İstemleri Yönünden;
Bartın İlinde yolcu taşımacılığı yapan davacı tarafından; Bartın İli sınırları içerisinde taşımacılık faaliyetinde bulunan 17 adet özel halk otobüsü işleticisinin hukuka aykırı olarak verilen çalışma ruhsatları ile faaliyetlerini sürdürdüğünden bahisle taşıma faaliyetlerinin sona erdirilmesi istemiyle yaptığı … tarih ve …, … ve … sayılı başvuruların reddine dair … tarih ve … sayılı davalı Bartın Belediye Başkanlığı işleminin davacının başvurularına ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılması istemiyle, davalı yanında müdahillerden ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmadığı, anılan Mahkeme kararına karşı davalı idare ve diğer davalı yanında müdahillerden ... Market Gıda Dağıtım Hayvancılık San. Tic. Ltd Şti., … ve ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince istinaf istemlerinin reddi yolunda verilen … gün ve E:…, K:… sayılı karara karşı, bu defa istinaf başvurusunda bulunanlar ile birlikte istinaf başvurusunda bulunmayan müdahiller ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... (vekaletnamesiz) tarafından da temyiz başvurusunda bulunulduğu görülmektedir.
Bu bağlamda, anılan Mahkeme kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan ancak söz konusu istinaf kararını temyiz eden müdahiller yönünden İdare Mahkemesi
kararının kesinleştiği açık olup, davalı ve diğer müdahillerin istinaf yoluna başvurmasının, istinaf yoluna başvurmayanlar için yeniden kanun yoluna (temyiz) başvurma hakkını ihya etmeyeceğinden, istinaf başvurusunda bulunmayan davalı yanında müdahillerden ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... (vekaletnamesiz)'nın temyiz istemlerinin incelenmesine hukuki olanak bulunmamaktadır.
Davalı Bartın Belediye Başkanlığı ile Davalı Yanında Müdahillerden ... Market Gıda Dağıtım Hayvancılık San. Tic. Ltd Şti., … ve ...'ın İstemleri Yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen nihai kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesince verilen kararda, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1.fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı yanında müdahillerden ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... (vekaletnamesiz)'nın temyiz istemlerinin İNCELENMEKSİZİN REDDİNE, davalı Bartın Belediye Başkanlığı ve davalı yanında müdahillerden … ve ...'ın temyiz istemlerinin ise REDDİNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan yürütmenin durdurulması harçlarının istemi halinde ilgililerine iadesine, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından aidiyetine göre taraflara iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 19/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.