DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/310 E.  ,  2023/6407 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/310
Karar No : 2023/6407

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Lokman Hekim Üniversitesi Tıp Fakültesi 1. Sınıf öğrencisi olan davacı tarafından, 2019/2020 eğitim öğretim yılı döneminde Azerbaycan Tıp Fakültesinden 26.08.2019 tarihinde yaptığı yatay geçişin uygun görülmemesine yönelik Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlem esas alınarak davacının okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin Lokman Hekim Üniversitesinin … tarih ve … sayılı işlemlerinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler, mevzuat hükümleri ile YÖK Yürütme Kurulu'nun 08.01.2015 tarihli kararı birlikte değerlendirildiğinde; davacı her ne kadar ÖSYS Kılavuzunda yer alan yükseköğretim kurumlarından olan Azerbaycan Tıp Üniversitesine kayıt yaptırmış ise de, güz döneminde yatay geçiş başvurusunda ancak Ülkemizdeki ve KKTC'deki yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıran öğrencilerin başvuruda bulunabileceği, KKTC haricinde yurtdışındaki diğer yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıran öğrencilerin yatay geçiş başvurusunda bulunamayacağı, başvurusu mevzuata ve yasal düzenlemelere uygun olmayan davacının kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan; davacı tarafından, yatay geçiş için tüm şartları sağladığı fakat idarenin kusuru ile mağdur olduğu, bu durumda yönetmeliğe aykırı yapılan bu işlem her ne kadar hukuka uygun olmasa da bu aykırılığa gerçeğe aykırı bir beyanı veya hilesi ile sebep olmadığı, bundan dolayı yatay geçiş için aranan tüm şartları haiz olduğu halde idarenin kusuru ile hakkından mahrum kaldığından bahisle, kazanılmış hakkının olduğu ileri sürülmekte ise de; davacının yatay geçiş yapabilmek için aranılan şartlardan tümünü sağlamadığı, merkezi yerleştirme puanına dayanılarak yerleştirme şartını taşıdığı belirtilse de, yurtiçinde yer alan yükseköğretim kurumları haricinde, yurtdışında okuyanlardan sadece ÖSYS puanı ile ve ÖSYM'ce yerleştirmesi yapılan KKTC'deki üniversitelerden yatay geçiş yapılabileceği, bunun dışında kendi imkanları ile yurtdışı yükseköğretim kurumlarına öğrenime başlayan veya ÖSYS'ye girip Türkiye'de herhangi bir yükseköğretim programını tercih etmeden, kendi imkanları ile yurtdışı yükseköğretim kurumlarında öğrenimlerine başlayan ve öğrenci statüsünde olanların KKTC'de okuyanlar dahil yurt dışında bulunan yükseköğretim kurumlarında okuyanların yatay geçiş yapamayacaklarının düzenlendiği, bu kapsamda davacının ÖSYS kapsamında yerleştirmesi yapılmış ise de, yatay geçiş yapılabilecek yurtdışı yükseköğretim kurumunda okuyor olma şartını taşımadığı ve bu nedenle hukuka aykırı yapılan kaydının kendisine kazanılmış hak oluşturmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mevzuata uygun şekilde yatay geçiş yaptığı, fakat yaklaşık 3 ay öğrenim gördükten sonra hukuka aykırı olarak yatay geçişinin uygun bulunmayarak iptal edildiği, Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu, kaydının silinmesi durumunda Azerbaycan Üniversitesine geri dönemeyeceği ve eğitim öğretim hayatının sona ereceği, ayrıca kaydı yapılarak öğrenciliğe başladığı ve yatay geçiş işlemi hukuka uygun olduğu için kazanılmış hakkının bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmakta olup, Lokman Hekim Üniversitesi tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, Lokman Hekim Üniversitesi Tıp Fakültesi 1. Sınıf öğrencisi olan davacı tarafından, 2019/2020 eğitim öğretim yılı döneminde Azerbaycan Tıp Fakültesinden 26/08/2019 tarihinde yaptığı yatay geçişin uygun görülmemesine yönelik Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlem esas alınarak davacının okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin Lokman Hekim Üniversitesinin … tarih ve … sayılı işlemlerinin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 124. maddesinde; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hüküm altına alınmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 6.maddesinin a bendinde: ''Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur.'' hükmüne, aynı Yasanın 44. maddesinin 1. fıkrasının c bendinde ise:'' Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.'' hükmüne yer verilmiştir.
Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in "Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş" başlıklı Ek Madde 1'de "Öğrencinin kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanı, geçmek istediği diploma programının taban puanına eşit veya yüksek olması durumunda, öğrenci, hazırlık sınıfı da dahil olmak üzere yatay geçiş için başvuru yapabilir. Programa yatay geçişe ilişkin başvuru takvimi, öğrenci kontenjanına ilişkin esaslar ile yatay geçişlere ilişkin usul ve esaslar Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından tespit edilir. Belirlenen usul ve esaslar uyarınca öğrencilerin başvuruları yükseköğretim kurumlarının ilgili kurulları tarafından değerlendirilerek yatay geçişleri kabul edilir. Başvurunun kontenjandan fazla olduğu durumlarda ÖSYS puanı en yüksek adaydan başlayıp sıralanarak kontenjan kadar adayın yatay geçişi kabul edilir." düzenlemesi yer almıştır.
İlgili düzenleme uyarınca Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri yayınlanmış ve "A. Güz Başvurularına İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı 1. Maddesinde, "Yurdumuzda ve KKTC’deki Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptırmış adayların başvuru yapabileceğine ve yurt dışındaki diğer yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptırmış adayların başvuramayacağına, (ÖSYS Puanı ile Türkiye'de veya KKTC'de bir yükseköğretim programına yerleşen, ancak, kayıt yaptırmadan kendi imkanları ile yurtdışı yükseköğretim kurumlarına öğrenime başlayan veya ÖSYS'ye girip Türkiye'de herhangi bir yükseköğretim programını tercih etmeden, kendi imkanları ile yurtdışı yükseköğretim kurumlarında öğrenimlerine başlayan ve öğrenci statüsünde olanların adı geçen madde kapsamında başvuru yapamayacaklarına)" kuralı getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri'nin A. Güz Başvurularına İlişkin Usul ve Esaslar başlıklı kısmı 1. maddesinin iptali istemiyle açılan davada Danıştay Sekizinci Dairesinin 09/11/2021 tarih ve E:2021/5511 sayılı kararıyla yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş, anılan karar yapılan itiraz Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nca reddedilmiştir.
İlgili karar üzerine Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri yeniden düzenlenmiş ve "A. Güz Başvurularına İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı kısmının 1. maddesi;
"1. Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda( ÖSYS)/ Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Kılavuzunda yer alan;
a) Ülkemizdeki ve KKTC’deki yükseköğretim kurumlarına merkezi yerleştirme veya ilgili yılın ÖSYS/YKS Puanına ve özel yetenek sınavı ile kayıt yaptırmış adaylar ile
b) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarına ÖSYM tarafından merkezi yerleştirme ile yerleştirilerek kayıt yaptıran adayların başvuru yapabileceğine,
c) ÖSYS/YKS Kılavuzunda yer almayan yurt dışındaki diğer yükseköğretim kurumlarına veya söz konusu kılavuzda yükseköğretim kurumu yer alsa bile Kılavuzda kayıtlı olduğu programı yer almayarak kayıt yaptırmış adayların başvuramayacağına, (ÖSYS/YKS Puanı ile Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan bir yükseköğretim programına yerleşen, ancak kayıt yaptırmadan kendi imkanları ile yurtdışındaki diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenime başlayan veya ÖSYS/YKS’ye girip herhangi bir yükseköğretim programını tercih etmeden, kendi imkanları ile yurtdışı yükseköğretim kurumlarında öğrenimlerine başlayan ve öğrenci statüsünde olanların adı geçen madde kapsamında başvuru yapamayacaklarına)" şeklini almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, ÖSYM'ce gerçekleştirilen ve 2018 yılında yapılan YKS sınavı sonucunda almış olduğu puan doğrultusunda tercihte bulunduğu ve 2018-YKS Yerleştirme Sonuçlarına göre Azerbaycan Tıp Üniversitesi (Bakü-Azerbaycan) Üniversitesi Tıp Fakültesine yerleştirmesinin yapıldığı, 2019/2020 eğitim öğretim yılı güz döneminde (Yönetmelik ek madde 1 kapsamında) merkezi yerleştirme puanı ile Lokman Hekim Üniversitesi Tıp Fakültesine geçmek için yatay geçiş başvurusunda bulunduğu, söz konusu başvurunun Lokman Hekim Üniversitesi Tıp Fakültesi Yönetim Kurulunun 27/08/2019 tarih ve 14 sayılı kararı ile uygun bulunduğu ve davacının kaydının adı geçen üniversiteye %25 burslu olarak yapıldığı, ardından davacının YÖKSİS veri tabanına kaydı gerçekleştirilirken yaşanılan sorunun çözümü için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından yardım talep edildiği, YÖK tarafından yapılan inceleme sonucunda davacının yukarıda yer verilen Yönetmeliğin 14. maddesi ile Ek 1. maddesi ve uygulama ilkeleri kapsamında yurtdışından yurtiçine yatay geçiş yapamayacağının tespit edildiği ve bu durumun 23/10/2019 tarih ve 79403 sayılı yazı ile Lokman Hekim Üniversitesine bildirildiği, bunun üzerine Tıp Fakültesi Yönetim Kurulunun 30/10/2019 tarih ve 21 sayılı kararı ile YÖK'ten gelen yazıya istinaden davacının yatay geçiş yapma hakkının olmadığından bahisle kaydının silinmesine karar verildiği ve bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davacının, ÖSYM'ce gerçekleştirilen 2018-YKS sınavına katılarak almış olduğu puan çerçevesinde yine ÖSYM'ce tercihe açılan Azerbaycan Tıp Üniversitesi Tıp Fakültesini tercih ederek adı geçen üniversiteye yerleştirmesi yapılarak lisans eğitimine başladığı, 2019/2020 eğitim öğretim güz dönemi için Lokman Hekim Üniversitesi Tıp Fakültesine yatay geçiş yapma talebiyle yapmış olduğu başvurusunun kabul edildiği, fakat YÖK tarafından yapılan incelemede; davacının durumunun 08/01/2015 tarihli 2015.01.41 sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararında yer alan: "Yurdumuzda ve KKTC’deki Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptırmış adayların başvuru yapabileceğine ve yurt dışındaki diğer yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptırmış adayların başvuramayacağına, (ÖSYS Puanı ile Türkiye'de veya KKTC'de bir yükseköğretim programına yerleşen, ancak, kayıt yaptırmadan kendi imkanları ile yurtdışı yükseköğretim kurumlarına öğrenime başlayan veya ÖSYS'ye girip Türkiye'de herhangi bir yükseköğretim programını tercih etmeden, kendi imkanları ile yurtdışı yükseköğretim kurumlarında öğrenimlerine başlayan ve öğrenci statüsünde olanların adı geçen madde kapsamında başvuru yapamayacaklarına)" ilişkin düzenlemeye uymadığından bahisle yatay geçiş yapamayacağının belirlendiği görülmekteyse de; Danıştay Sekizinci Dairesince ilgili kuralın, dayanağı Yönetmelik maddesinde yer almayan bir kısıtlamaya yer vererek ilgili Yönetmelik hükmünün uygulama alanını ve hakkın kullanımını daralttığı gerekçesiyle yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, bu karar üzerine Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri'nin yeniden düzenlendiği ve yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarına ÖSYM tarafından merkezi yerleştirme ile yerleştirilerek kayıt yaptıran adayların başvuru yapabileceğine karar verildiği, davacının da ÖSYM tarafından ÖSYS sonucuna göre yerleştirmesinin yapıldığı, 2018 yılında Lokman Hekim Üniversitesi Tıp Fakültesi %25 burslu taban puanının 435 olduğu, 2018 ÖSYS sonucunda ilgili puan türünde davacının puanının 445,115 olduğu, Yönetmelik ve uygulama ilkelerinde yer alan şartı sağladığı açıktır.
Bu durumda, davacının Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in Ek Madde 1 ve Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri kapsamında olduğu ve yatay geçiş şartını sağladığı görüldüğünden, davanın reddine ilişkin istinaf isteminin reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Öte yandan; davalı idarece lisans eğitiminin ilk iki yarıyılına yatay geçiş yapılamayacağı iddia edilmekteyse de; Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri'nin 7. maddesinde "Birinci madde uyarınca yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan hazırlık sınıfı, ara sınıflar ve son sınıf dahil olmak üzere öğrencilerin söz konusu maddeden yararlanmasına, bu durumdaki adayların intibakının ilgili kurullar tarafından yapılmasına," karar verildiği görülmekle, davalı idare iddiasına itibar edilmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4.Kesin olarak 24/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.