DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/2691 E.  ,  2023/4654 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2691
Karar No : 2023/4654

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ….

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davalı üniversitenin Diş Hekimliği Fakültesi'nden mezun olan davacı tarafından, mezuniyetinin iptal edilerek tarafına düzenlenen diplomasının geri alınmasına ilişkin Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Fakülte Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; başarısız olduğu Endodonti dersinin, hem klinik uygulamalarına hem de teorik derslerine 2017-2018 eğitim ve öğretim yılında da devam ederek dersi tekrar etmesi gerekirken, bu dersin klinik uygulamalarına ve teorik derslerine devam etmeyen davacının, hukuka açıkça aykırı olarak hem endodonti dersini hem de 4. sınıf öğrencisi olduğu dönemde 5. sınıf derslerini alma hakkından yararlandırılmasını ve dolayısıyla mezun olmasını sağlayan İdare Mahkemesince verilen "iptal" kararının istinafta kaldırılarak "davanın reddine" karar verilmesi üzerine, davacının mezuniyetinin iptal edilerek tarafına düzenlenen diplomasının geri alınmasına ve 4. sınıf DİŞ4029-Endodonti dersinden devam şartı aranmasına, 2. ara sınav ve final sınavlarına girerek bu dersi yeniden almasına, 2018-2019 eğitim öğretim yılında mahkeme kararına istinaden almış olduğu tüm 5. sınıf derslerin iptal edilmesine ilişkin olarak tesis edilen işlem, davalı idarenin Anayasanın emredici hükmünün bir gereği olarak yargı kararını uygulaması niteliğinde olduğu sonucuna varılarak mahkeme kararına istinaden almış olduğu dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, davacının bir üst sınıfa geçirilmemesine ilişkin açılan davada Mahkemece verilen yürütmenin durdurulması kararı sonrası müvekkilinin bir üst sınıfa geçirildiği, bir önceki dönemden başarısız olduğu dersi de alttan alarak 5. Sınıf derslerinin teorik ve pratik tüm sınavlarında başarılı olarak mezun olduğunun tartışmasız olduğu, dolayısıyla davacının mezuniyeti hak edip bu yönde kazanmış olduğu bir hakkının hukuka aykırı bir şekilde geri alınarak mezuniyetinin iptaline ilişkin dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf kararının bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının bir üst sınıfa geçirilmemesine ilişkin işlemin her ne kadar yürütmesinin durdurulmasına karar verilmişse de açılan davanın istinaf aşamasında ret ile sonuçlandığı, dolayısıyla davanın reddine yönelik istinaf kararının işleme tekrar icrailik kazandırdığı ve davacının bir üst sınıfa geçirilmemesine ilişkin işlemin hukuka uygun olduğunun açıkça ortaya konulması sebebiyle mahkeme kararının uygulanarak davacının mezuniyetinin iptal edilerek 5. sınıfın tüm dersleri ile 4. sınıftan alttan aldığı bir dersin yeniden alınması gerektiği yönündeki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının … Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi 4. sınıf öğrencisi olduğu dönemde 5. sınıfa geçme talebinin reddine dair … Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinin … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada verilen yürütmenin durdurulması kararı sonrasında alınan … tarih ve … sayılı ilgili Fakülte Kurulu kararı uyarınca davacının, "5. sınıf öğrencisi olarak eğitimine devam etmesine, 4.sınıf Endodonti dersi teoriğine devam şartı aranmaksızın ara sınav, yıl sonu sınavlarına girmek koşulu ile alttan almasına" karar verildiği, daha sonra söz konusu Fakülte Kurulu Kararı uyarınca ilgili Fakülte Kurulu Kararı'nda öngörülen şekilde almış olduğu derslerden başarılı olarak davacı adına 22.08.2019 tarihinde mezuniyet belgesi düzenlenmiştir.
Davacı tarafından açılan davanın, Mahkemece yürütmesinin durdurulmasına karar verilmesi sonrasında esastan iptaline karar verilmiştir. Davalı idarenin istinaf başvurusu neticesinde … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile, "Endodonti dersinin hem klinik uygulamalarına, hem de teorik derslerine devam etmediği yönünde ihtilaf bulunmamakta olup; davacı tarafından, Cumhuriyet Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 'Devam zorunluluğuna' ilişkin 23. maddesi ile Cumhuriyet Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 10. maddesindeki, "öğrenci, devamsız veya dönem sonu sınavında başarısız ise, kayıt, devam, ara sınav ve varsa pratik klinik şartlarını yerine getirerek dersi tekrar eder." hükmü uyarınca, başarısız olduğu diğer 4 derste olduğu gibi Endodonti dersinin de, hem klinik uygulamalarına, hem de teorik derslerine 2017-2018 eğitim ve öğretim yılında da devam ederek dersi tekrar etmesi gerekirken, bu dersin klinik uygulamalarına ve teorik derslerine devam edilmediğinden, davacı hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği" gerekçesiyle anılan … tarih ve E:…, K:… sayılı "iptal" kararının "kaldırılmasına" ve "davanın reddine" karar verilmesi üzerine Diş Hekimliği Fakültesi Fakülte Kurulu … tarih ve … sayılı kararı ile davacının mezuniyetinin iptal edilerek diplomasının geri alınmasına, 4. sınıf DİŞ4029-Endodonti dersinden devam şartı aranmasına, 2. ara sınav ve final sınavlarına girerek bu dersi yeniden almasına, 2018-2019 eğitim öğretim yılında mahkeme kararına istinaden almış olduğu tüm 5. sınıf derslerinin iptal edilmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından bu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2.maddesinde, Türkiye Cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğu belirtilmiş;138. maddesinin son fıkrasında da, yasama, yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda oldukları, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hüküm altına alınmıştır.
2577 sayılı Kanun'un "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinin 1. fıkrasında da, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 4. sınıfta almış olduğu bir dersin teorik ve klinik uygulmalarında başarısız olması sebebiyle Cumhuriyet Üniversitesi Diş hekimliği Fakültesi Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği uyarınca bir üst sınıfa geçirilmemesine karar verilmesi üzerine, davacı tarafından bu işlemin iptali amacıyla açılan davada, … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın da Cumhuriyet Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile uygulanarak davacının 4. sınıf Endodonti dersi teoriğine devam şartı aranmaksızın ara sınav, yıl sonu sınavlarına girmek koşuluyla alttan almasına ve 27/11/2018 tarihine kadar 5. sınıfı teorik derslerinden devam şartı aranmaksızın bu derslerin ara sınavlarını yapmaları için derslerin sorumlu öğretim üyelerine bilgi verilmesine ve davacıya mahsusen klinik uygulama programı yapılmasına karar verilerek davacının 5. sınıfa geçirilmesine karar verildiği, davacının da bu derslerin sınavlarına girip başarılı olmak suretiyle mezun olmaya hak kazanarak mezuniyet belgesi aldığı, ve açmış olduğu davanın da mezun olduktan sonra reddedildiği, başka bir ifadeyle iptal kararı kaldırılıncaya kadar mezuniyete hak kazandığı görülmüştür.
Bu karar üzerine belirtilen derslerin hukuka uygun bir sebebe dayalı olarak davacı tarafından alındığı, derslerin klinik uygulamalarından ve teorik sınavlarından başarılı olarak açmış olduğu ilk davayı reddeden … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı öncesinde mezun olduğu, davacının almış olduğu derslerden başarısız olduğu veya klinik uygulamalar yönünden herhangi bir eksikliğinin bulunduğuna ilişkin davalı idare tarafından da bir iddiada bulunulmadığı görülmektedir.
Bu durumda, mezuniyetinin iptal edilerek sınava girip başarılı olmak suretiyle aldığı 5. sınıfın tüm derslerinin ve 4. sınıftaki bir dersinin iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davayı reddeden İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 13/10/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.