DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/1448 E.  ,  2024/1622 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1448
Karar No : 2024/1622

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aksaray İli, Merkez İlçesi sınırları içerisinde yer alan ve uhdesinde bulunan "S:… sayılı IV.Grup (alçıtaşı) işletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin … tarih ve …-… sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Mahkemesince 08.02.2019 tarihinde yapılan ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelerden, davacı ile yetkilendirilmiş tüzel kişi arasında yapılan sözleşmenin Genel Müdürlüğe bildirildiği ancak sözleşmenin bir örneğinin Genel Müdürlük bünyesinde bulunmadığının anlaşıldığı, davacı tarafından Yönetmelikte öngörülen şartın (yetkilendirilmiş tüzel kişi ile sözleşme yapılarak proje sunulması) yerine getirilmemesi nedeniyle temdit projesinin geçersiz sayıldığı (diğer bir ifadeyle temdit talebinin de bu doğrultuda geçersiz sayıldığı) ancak ruhsat süresinin son gününe kadar da bu eksikliğin giderilmeyerek temdit talebinde bulunulmaması sonucunda ruhsatının iptal edildiği görülmekle, davacının yetkilendirilmiş tüzel kişi ile sözleşme yapmamasına bağlı olarak temdit projesinin geçersiz sayılması sonrasında, ruhsat süresinin son gününe kadar yetkilendirilmiş tüzel kişi ile sözleşme yapmak suretiyle temdit talebinde bulunmadığı anlaşıldığından, davacının ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ruhsat süresi sona erecek olan ruhsatın süresinin uzatılması için, davalı Genel Müdürlüğe … tarih ve … sayılı dilekçe ekinde hazırlanan temdit işletme projesi verilerek süre uzatımı (temdit) talebinde bulunulduğu, ilgili temdit işletme projesi, sözleşme süresi devam etmekte olan Yetkilendirilmiş Tüzel Kişilik (YTK) tarafından hazırlandığı ve imzalandığı, ilgili YTK ile 15.04.2017 tarihinde imzalanan sözleşmenin 4.1 ve 4.2 maddeleri uyarınca, 15.04.2018 tarihinde sözleşme maddesi gereği yenileme konusunda tarafların yazılı olarak anlaşmamış olmaları nedeni ile sözleşme imzalanırken öngörülen süre kadar, yani 1 yıl süre ile uzadığı, 15.04.2019 tarihine kadar geçerli olarak yürürlükte bulunduğu, ilgili sözleşmenin bir örneğinin davalı idarede bulunmasına rağmen idare tarafından sözleşmenin devam ettiği göz önünde bulundurulmaksızın, temdit projesinin Genel Müdürlüğe verildiği dönemde, Yetkilendirilmiş Tüzel Kişilik (YTK) ile herhangi bir sözleşme yapılmadığı yorumuna gidilerek, idareye tevdi edilen temdit projesinin geçersiz sayıldığı ve ruhsat yürürlük süresi sonu olan 13.05.2018 tarihine kadar da YTK sözleşmesi yapılarak temdit talebinde bulunulmadığı yorumu ile ruhsatın Maden Kanunu'na aykırı olarak iptal edildiği, Maden Kanunu'nun 24/2 gereği bildirim yapılarak, tespit edilen eksikliği giderilmesinin istenilerek, eksikliklerin verilen sürede tamamlanmaması durumunda, 20.000,00-TL idari para cezası uygulanarak, sürenin üç ay daha uzatılması, bu süre sonunda da eksikliklerin tamamlanmaması durumunda talebin kabul edilmemesi gerekmekte iken bu hükme aykırı davranılarak ruhsatın iptal edildiği, yine Maden Kanunu'nun 24/3 maddesinde ruhsatın iptal edileceğine yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığından davalı idarenin ruhsat iptalini kanunen gerekçelendiremediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Aksaray İli, Merkez İlçesi sınırları içerisinde yer alan S:… sayılı IV.Grup (alçıtaşı) işletme ruhsatının bulunduğu ve işletme ruhsat süresinin son gününün 13.05.2018 tarihi olduğu, davacı ile ... Mühendislik Mad. Orman İnş. Tic ve Ltd. Şti arasında Maden Kanunu ve buna bağlı Yönetmelikte öngörülen şartlar dahilinde proje ve faaliyet raporları ile her türlü teknik belgenin hazırlanması, ocak faaliyetlerinin projeye göre izlenmesi, bu çalışmalar için periyodik faaliyet raporlarının hazırlanması işini kapsayacak nitelikte bir sözleşme imzalanmıştır.
Söz konusu sözleşmenin 15.04.2017 tarihinde yapıldığı ve sözleşme süresinin 1 yıl olup, davacı tarafından ruhsat süresinin sona ermesinden önce ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile temdit işletme projesinin verilerek süre uzatımı talebinde bulunulmuştur.
Genel Müdürlükçe temdit projesinin yetkilendirilmiş tüzel kişi ile herhangi bir sözleşme yapmaksızın verildiğinin tespiti üzerine temdit projesinin geçersiz sayılmış ve ruhsat yürürlük süresi sonu olan 13.05.2018 tarihine kadar da yetkilendirilmiş tüzel kişi ile sözleşme yapılmadığından bahisle davacının ruhsatının 3213 sayılı Kanun'un 24/3 maddesi gereğince 14.05.2018 tarihi ile iptal edilmiştir. Ruhsat iptaline dair işlemin … tarih ve … sayılı işlemle davacıya bildirilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun, 3. maddesinde, "Yetkilendirilmiş Tüzel Kişiler: (Ek: 4/2/2015-6592/2 md.) Genel Müdürlükçe yetkilendirilen, bu Kanun kapsamında Genel Müdürlüğe verilmesi gereken rapor, proje ve her türlü teknik belgeyi hazırlamaya yetkili, şirket hisselerinin yarısından fazlasının sahibinin mühendis olduğu ya da bünyesinde nitelik ve nicelikleri yönetmelikle belirlenen mühendisler çalıştıran maden arama ruhsat sahibi veya işletmesi olan tüzel kişiler." tanımına yer verilmiş, 24. maddesinde, "(Değişik birinci fıkra: 4/2/2015 – 6592/13 md.) I. Grup (b) bendi ve II. Grup (a) ve (c) bendi madenler için ihale bedelinin yatırılmasından itibaren iki ay içinde, diğer maden grupları için arama ruhsat süresi sonuna kadar, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilir. Proje ile birlikte projenin uygulanabilmesi için gerekli olan mali yeterliliğine ilişkin belgeler ve genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına işletme ruhsat taban bedelinin yatırıldığına dair belgenin Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir. (...) (Değişik üçüncü fıkra: 4/2/2015 – 6592/13 md.) I. Grup (a) bendi madenlerin işletme ruhsat süresi beş yıldır. Diğer grup madenlerin işletme ruhsat süresi, on yıldan az olmamak üzere projesine göre belirlenir. I. Grup (a) bendi ve diğer gruplardaki maden işletme ruhsatlarının süresi, sürenin bitiminden önce yeni bir projeyle uzatma talebinin olması ve uygun bulunması hâlinde uzatılabilir." hükümlerine yer verilmiştir.
03.06.2016 tarih ve 29731 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yetkilendirilmiş Tüzel Kişiler İle İlgili Yönetmeliğin, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Yetkilendirilmiş tüzel kişi (YTK): Genel Müdürlükçe yetkilendirilen, Maden Kanunu kapsamında Genel Müdürlüğe verilmesi gereken rapor, proje ve her türlü teknik belgeyi hazırlamaya yetkili, şirket hisselerinin yarısından fazlasının sahibinin mühendis olduğu ya da bünyesinde nitelik ve nicelikleri bu Yönetmelikle belirlenen mühendisler çalıştıran maden arama/işletme ruhsat sahibi veya işletmesi olan tüzel kişiyi ifade eder.", "Yetkilendirilmiş tüzel kişinin ve personelinin yükümlülükleri" başlıklı 10/12 maddesinde " YTK, hizmet vereceği ruhsat sahipleri ile önceden sözleşme yapmak zorundadır. Sözleşmeler, yapıldığı ve iptal edildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde Genel Müdürlüğe bildirilir. Aksi halde Ek-2’de yer alan tabloya göre ceza puanı uygulanır. Sözleşme yapılmadan Genel Müdürlüğe verilen rapor, proje ve her türlü teknik belge geçersiz sayılır...",, "Geçici Madde 2:" "Kanun kapsamında Genel Müdürlüğe verilmesi gereken rapor, proje ve her türlü teknik belgenin yetkilendirilmiş tüzel kişiler tarafından hazırlanması zorunluluğu 1/1/2017 tarihinde başlar. Bu tarihe kadar, Kanunun 6592 sayılı Kanundan önceki hükümleri uygulanır." düzenlemeleri yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık, davacı tarafından ruhsat süresinin sona ermesinden önce ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile temdit işletme projesinin verilerek süre uzatımı talebinde bulunulması üzerine, davalı idarece temdit projesinin yetkilendirilmiş tüzel kişi ile herhangi bir sözleşme yapmaksızın verildiğinin tespiti üzerine temdit projesinin geçersiz sayıldığı ve ruhsat yürürlük süresi sonu olan 13.05.2018 tarihine kadar da yetkilendirilmiş tüzel kişi ile sözleşme yapılmadığından bahisle davacının ruhsatının 3213 sayılı Kanun'un 24/3 maddesi gereğince 14.05.2018 tarihi ile iptal edilmesinden kaynaklanmaktadır.
Olayın çözümü için, davacının yetkilendirilmiş tüzel kişi ile yaptığı sözleşmenin davalı idareye bildirilmesinden sonra, davalı idarece sözleşmenin davacıdan istenip istenmediği, sözleşme süresi sonunda davacının sözleşmeyi iptal ettiğine ilişkin davalı idareye bildirimde bulunup bulunmadığı, davacının ruhsat süresinin sona ermesinden önce ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile verdiği temdit projesinin kim tarafından hazırlandığı hususlarının aydınlatılmasından sonra yapılacak değerlendirme ile hüküm kurulması gerektiği, bu haliyle eksik inceleme neticesinde verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 20/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.