DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/7843 E.  ,  2023/8122 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/7843
Karar No : 2023/8122

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri …

KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, … sicil sayılı ve 15.04.2019 tarihine kadar geçerli işletme ruhsatı ile işletmecisi olduğu İstanbul İli Ümraniye İlçesi hudutlarında bulunan doğaltaş-mermer madeni sahasına ilişkin ruhsat süresinin uzatılması istemiyle yaptığı 15.04.2019 tarihli başvurusunun reddedilmesine ilişkin 18.04.2019 tarih ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrası ile süre uzatım talebi bulunan ruhsat sahibine, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair belge ibraz etme yükümlülüğü getirilmediği gibi, davalı idarece, davacının başvuru tarihi olan 15.04.2019 tarihi itibariyle 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunup bulunmadığı hususunu e-devlet (entegrasyon ve/veya e-yazışma) sisteminden yararlanarak rahatlıkla saptama imkan ve kabiliyetine sahip olduğu dikkate alındığında, başvuru tarihi olan 15.04.2019 tarihi itibariyle davacının 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartını karşılayıp karşılamadığı hususunda herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmaksızın, Maden Kanunu ile öngörülmediği halde, salt başvuru dilekçesi ekinde borcunun bulunmadığına dair belge eklenmediği gerekçesiyle, eksik incelemeye dayanan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, ruhsat süresinin uzatılması için aranan koşulların düzenlendiği 3213 sayılı Maden Kanununun 24. maddesinde vadesi geçmiş borcun bulunmamasının da yer aldığı, bu nedenle tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul İli, Ümraniye İlçesi hudutlarında bulunan maden sahasına ilişkin … sicil numaralı, II (a) grubu maden işletme ruhsatı bulunan davacının, söz konusu ruhsat süresinin 15.04.2019 tarihinde sona ermesi nedeniyle ruhsat süresinin uzatılması istemiyle 15.04.2019 tarihli dilekçe ile yaptığı başvurunun, başvuru belgeleri arasında 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair her hangi bir belgeye rastlanılmadığı, söz konusu belgenin … tarih ve … sayılı dilekçe ekinde sunulduğundan bahisle tesis edilen, … tarih ve … sayılı davalı idare işlemiyle reddedilmesi ve anılan ruhsatın 15.04.2019 tarihi itibariyle iptal edilmesi üzerine, davacı tarafından, söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24.maddesinin 2. Fıkrasında; "(Değişik ikinci fıkra:14/2/2019-7164/17 md.) Ruhsatların süre uzatım taleplerinde; ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Genel Müdürlükçe proje üzerinde veya mahallinde yapılan/yapılmış inceleme sonucunda tespit edilen, projedeki teknik eksiklikler ve süre uzatımı talebinde bulunulan ruhsata ilişkin vadesi geçmiş ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı gibi mali eksiklikler Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine iki ay içerisinde bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 31.054 TL idari para cezası uygulanır. Ruhsat süresinin sonuna kadar eksikliklerin tamamlanmaması durumunda ruhsat süresi uzatılmaz ve bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Talebin kabul edilmemesi hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade edilmez. Süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde ise en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılır. Ruhsat süresi dolan ruhsat sahalarında maden işletme faaliyetleri yapılamaz." hükmü, anılan Kanunun geçici 38. Maddesinin birinci fıkrasında (Ek:14/2/2019-7164/22 md.) "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ruhsat süresinin bitimine bir yıldan daha az süre kalan ruhsatlar için 24 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen altı aylık süre hükmü uygulanmaz" hükmü yer almaktadır.
21/09/2017 tarihli Maden Yönetmeliği'nin, İşletme ruhsatı süresi ve uzatılması başlıklı 39. maddesinin 2. fıkrasında ''..İşletme ruhsat sürelerinin uzatılmasında aşağıdaki kriterler uygulanır: a) İşletme ruhsat süresinin uzatılması için ruhsat süresi bitiminden önce işletme ruhsat taban bedeli ile beraber Ek-14’e göre hazırlanmış görünür ve muhtemel rezerv bilgilerini, çevre ile uyum planını da içeren yeni bir projeyle uzatma talebinde bulunulması gerekir. Aksi halde işletme ruhsatı iptal edilir. Süre uzatım projesinin verilmesini müteakip, varsa projedeki teknik eksiklikler, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge, işletme ruhsat bedeli, geçmiş yıllara ait ruhsat harcı ve çevre ile uyum teminatı eksiklikleri yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara Kanunun 24 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince idari para cezası uygulanarak süre üç ay daha uzatılır. Bu süre sonunda eksikliklerini tamamlamayanların süre uzatım talepleri kabul edilmez ve yatırılan işletme ruhsat bedeli iade edilir.'' hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Mahkemece, Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrası ile süre uzatım talebi bulunan ruhsat sahibine, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair belge ibraz etme yükümlülüğü getirilmediği, davalı idarece, davacının başvuru tarihi olan 15.04.2019 tarihi itibariyle 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunup bulunmadığı hususunu e-devlet (entegrasyon ve/veya e-yazışma) sisteminden yararlanarak rahatlıkla saptama imkan ve kabiliyetine sahip olduğu dikkate alındığında, başvuru tarihi olan 15.04.2019 tarihi itibariyle davacının 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartını karşılayıp karşılamadığı hususunda her hangi bir araştırma ve inceleme yapılmaksızın, Maden Kanunu ile öngörülmediği halde, salt başvuru dilekçesi ekinde borcunun bulunmadığına dair belge eklenmediği gerekçesiyle, eksik incelemeye dayanan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; 21/09/2017 tarihli Maden Yönetmeliği'nin, İşletme ruhsatı süresi ve uzatılması başlıklı 39. maddesinin 2. fıkrasında bu maddede sayılan eksikliklerin yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanacağının belirtildiği, eksiklerin tamamlanması için davacıya bir bildirim yapılmadığı ve üç aylık bir sürenin verilmediği, kaldı ki davacının henüz süre verilmeden başvurusundan hemen sonra 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair belgeyi 16/04/2019 tarihli dilekçe ekiyle davalı idareye sunduğunun dosya kapsamından anlaşıldığı, davalı idarenin eksikliğin giderilmesi için süre vermeyerek ve eksik olan belgenin bir gün sonra dilekçe ekinde sunulduğunu göz ardı ederek doğrudan dava konusu işlemi tesis etmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından temyiz isteminin belirtilen gerekçe ile reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 28/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.