DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/7822 E.  ,  2023/8128 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/7822
Karar No : 2023/8128

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Yapı San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket vekili tarafından, Kastamonu ili hudutlarında bulunan S:... sicil sayılı II-a grubu kalker (mıcır) maden işletme ruhsatının sahibi olan müvekkil şirket hakkında, sahada basamaklandırma çalışmasının yapılmadığı ve gerekli önlemlerin alınmadığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrası uyarınca 77.632,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, davacı şirket uhdesinde bulunan maden sahasındaki aykırılıkların ilk tespit edildiği ve tespit edilen aykırılıkların 6 ay içerisinde giderilmesinin istendiği tarihte yürürlükte bulunan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29/1. maddesinde; projeye uygun faaliyette bulunulmaması hâlinde idari para cezasının öngörülmediği, bu cezanın 04/02/2015 tarihinde yapılan değişiklik ile (6592/14 md.) 3213 sayılı Maden Kanunu'na eklendiği ve anılan idari para cezasının tesis edilebilmesi için öncelikle aykırılıkların giderilmesi ve projeye uygun faaliyette bulunulması için ruhsat sahibine 6 aya kadar süre verilmesi gerektiği, davacı şirketin işlettiği maden sahasında projeye uygun faaliyette bulunulmadığı sabit olmakla birlikte, maden sahasındaki aykırılıkların varlığının tespit edildiği tarihte yürürlükte bulunan 3213 sayılı Kanun'da idari para cezasının öngörülmediği, söz konusu idari para cezasının 04/02/2015 tarihinde yapılan Kanun değişikliği ile getirildiği, anılan Kanun değişikliği ile aynı zamanda aykırılıkların giderilmesi ve projeye uygun faaliyette bulunulması için ruhsat sahibine 6 aya kadar süre verilmesinin öngörüldüğü hususları dikkate alındığında; davalı idare personelince yerinde yapılan denetimler sonrasında hazırlanan 01/11/2018 tarihli rapora istinaden, maden sahasında tespit edilen aykırılıkların giderilmesi ve projeye uygun hale getirilmesi için davacıya (ruhsat sahibine) 6 aya kadar bir süre verilip verilen sürenin bitiminde yeniden maden sahasında denetim yapılması ve yapılan son denetimde, önceki denetimde tespit edilen hususların/aykırılıkların giderilmediğinin ve projeye uygun hale getirilmediğinin anlaşılması üzerine 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29/1. maddesi uyarınca idari para cezası verilmesi gerekirken, herhangi bir süre verilmeden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, gerekli düzeltmelerin yapılmadığı, işlemin hukuka uygun olduğu, davacının ekonomik nedenlerden dolayı düzeltme çalışması yapmadığı ve bunu ikrar ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Kastamonu ili hudutlarında bulunan S:... sicil sayılı II-a grubu kalker (mıcır) maden işletme ruhsatının sahibi olan davacı şirketin işlettiği maden sahasında davalı idare personelince 19/09/2014-22/09/2014 tarihleri arasında yapılan denetimler sonucunda 02/10/2014 tarihli hazırlanan raporda; "Tetkik tarihi itibari ile sahada açılmış mevcut ocakta basamaklandırma işlemlerinin devam ettiği..." tespitlerine yer verilmesi üzerine Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile "... mevcut ocaklardaki tehlikeli durumların bulunduğu alanlarda gerekli güvenlik önlemlerinin alınması, şevlerin uygun hale getirilerek ocaklarda basamak oluşturularak çalışma yapılması, basamak yüksekliklerinin can ve mal emniyeti açısından tehlike arz etmeyecek şekilde işletme projesinde beyan edilen basamak yüksekliğine getirilmesi, ayrıca yapılan bu çalışmalarla ilgili olarak Genel Müdürlüğümüze bilgi verilmesi ..." hususlarında davacı şirkete davacı şirkete 6 aylık süre verildiği, verilen 6 aylık süre geçtikten sonra yeniden anılan maden sahasında davalı idare personelince denetim yapıldığı, yapılan denetim neticesinde 01/11/2018 tarihli 'Mahallinde Tetkik (Genel Denetim/Temdit) Raporu'nun hazırlandığı, anılan raporda; "Basamakların düzensiz, ocak tabanının su ile dolu olduğu" tespitlerine yer verildiği, aynı zamanda 3213 sayılı Kanun'un 29/1. fıkrasına göre 6 aylık süre verilmesinin de öngörüldüğü, bunun üzerine Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davacı şirket adına dava konusu 77.632,00-TL tutarlı idari para cezasının tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Aykırılıkların ilk tespit edildiği ve tespit edilen aykırılıkların 6 ay içerisinde giderilmesinin istendiği tarihte yürürlükte bulunan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 'İşletme faaliyeti' başlıklı 29. maddesinin 1. fıkrasında; "İşletme faaliyeti, projesine ve Kanunun ilgili hükümlerine göre yürütülür. İşletme projesine aykırı faaliyette bulunulması ve faaliyetlerin can ve mal güvenliği açısından tehlikeli bir durum oluşturduğunun tespit edilmesi halinde maden üretimine yönelik faaliyetler durdurulur." hükmü düzenlenmiştir.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte (23/02/2019) yürürlükte bulunan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 'İşletme faaliyeti' başlıklı 29. maddesinin 1. fıkrasında; "İşletme faaliyeti, projesine ve bu Kanunun ilgili hükümlerine göre yürütülür. İşletme projesine aykırı faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, projeye uygun faaliyette bulunulması için ruhsat sahibine altı aya kadar süre verilir. Bu süre sonunda projeye uygun faaliyette bulunulmaması hâlinde 50.000 TL idari para cezası verilerek üretim faaliyeti durdurulur. Ancak, projeye aykırı faaliyetlerin işletme açısından tehlikeli olduğunun tespit edilmesi hâlinde tehlikeli durum giderilinceye kadar üretim faaliyetleri doğrudan durdurulur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; davacı şirketin işlettiği maden sahasında davalı idare personelince 19/09/2014-22/09/2014 tarihleri arasında yapılan denetimler sonucunda 02/10/2014 tarihli 'Mahallinde Tetkik ve Değerlendirme Raporu'nun hazırlandığı, anılan raporda; "Tetkik tarihi itibari ile sahada açılmış mevcut ocakta basamaklandırma işlemlerinin devam ettiği..." tespitlerine yer verildiği, bunun üzerine 05/01/2015 tarihinde tebliğ edilen Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile "... mevcut ocaklardaki tehlikeli durumların bulunduğu alanlarda gerekli güvenlik önlemlerinin alınması, şevlerin uygun hale getirilerek ocaklarda basamak oluşturularak çalışma yapılması, basamak yüksekliklerinin can ve mal emniyeti açısından tehlike arz etmeyecek şekilde işletme projesinde beyan edilen basamak yüksekliğine getirilmesi, ayrıca yapılan bu çalışmalarla ilgili olarak Genel Müdürlüğümüze bilgi verilmesi ..." hususlarında davacı şirkete 6 aylık süre verilmiş olup, verilen 6 aylık süre geçtikten sonra yeniden anılan maden sahasında davalı idare personelince denetim yapıldığı, yapılan denetim neticesinde 01/11/2018 tarihli 'Mahallinde Tetkik (Genel Denetim/Temdit) Raporu'nun hazırlandığı, anılan raporda; "Basamakların düzensiz, ocak tabanının su ile dolu olduğu" tespitlerine yer verilerek, aynı zamanda 3213 sayılı Kanun'un 29/1. fıkrasına göre 6 aylık süre verilmesi de öngörülmüştür.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; idarece yapılan ilk denetimden sonra davacı tarafından denetim raporunda yer alan eksikliklerin giderildiğine ve gerekli düzeltmelerin yapıldığına dair idareye başvuru yapıldığına yönelik bir bilgi veya belge bulunmadığı gibi gerekli düzeltmelerin yapılması hususunda idareden alınmış bir iznin de olmadığı görülmüştür.
Bu durumda; verilen süre içerisinde maden mevzuatı gereği üzerine düşen yükümlülüklerin yerine getirildiğine dair herhangi bir belge ortaya koymayan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 28/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.