DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/6999 E.  ,  2023/7071 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/6999
Karar No : 2023/7071

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Orman İşletme Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, hakkında ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı uyarınca içeriği tazminat gideri, ağaçlandırma gideri, kanuni faiz ve tebligat giderinden oluşan toplamda 31.649,00.-TL'nin tebliğ tarihinden geçerli olmak üzere otuz gün içerisinde yatırılarak banka dekontunun gönderilmesi gerektiği aksi takdirde hukuki işlem başlatılacağını bildiren "ödeme emri" konulu İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü Tekirdağ Orman İşletme Müdürlüğü Malkara Orman İşletme Şefliği'nin … tarih ve E…. sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi Hakimliğince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; olayda; davacı tarafından … Asliye Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı uyarınca 31.649,00 TL tutarındaki tazminat gideri, ağaçlandırma gideri, kanuni faiz ve tebligat giderinden oluşan bedellerin ödenmesinin istenilmesine ilişkin işlemin; davacının rızaen ödeme yapmasını sağlanmaya yönelik bir bildirim işlemi niteliğinde olduğu, rızaen ödenmemesi halinde hukuki işlem başlatırılarak tahsili yoluna gidileceği ve kesin işlem olarak değerlendirilemeyeceği, bu haliyle dava konusu işlemin davacının hukuki durumunda bir değişiklik yapmadığı gibi idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlem niteliği taşımadığı kanaatine varılmakla, anılan işleme yönelik davanın esasını inceleme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, adli yargı kararı uyarınca ödenmesi gereken para cezalarının ödendiği, hakkında başkaca bir yaptırım ve güvenlik tedbiri olmadığı, dava konusu işlemin konu kısmına "ödeme emri" ibaresinin yazıldığı, anılan işleme dava açılmamış olsaydı işlemde belirtilen alacaklar için kamu haczi uygulanabilir hale geleceği, bu nedenle incelenmeksizin ret kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı uyarınca içeriği tazminat gideri, ağaçlandırma gideri, kanuni faiz ve tebligat giderinden oluşan toplamda 31.649,00.-TL'nin tebliğ tarihinden geçerli olmak üzere otuz gün içerisinde yatırılarak banka dekontunun gönderilmesi gerektiği aksi takdirde hukuki işlem başlatılacağını bildiren işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Orman Kanunu'nun 112. maddesinin 1. fıkrasında "(Değişik: 23/1/2008-5728/219 md.) Bu Kanunla yasaklanan; dikiliden ağaç kesilmesi dışındaki fiillerin işlenmesi nedeniyle meydana gelen zarar için ayrıca genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde gerçek zarar üzerinden tazminat talebinde bulunulabilir." hükmüne, aynı Kanununun 114. maddesinde, "(1) Her türlü orman suçları ile tahrip olunan veya yakılan sahalar için, bu Kanunda yazılı tazminattan başka ayrıca, ağaç cinsine göre cari yıl içindeki mahalli birim saha ağaçlandırma gideri esas tutularak ağaçlandırma masrafına da hükmolunur. (2)112 nci maddenin son fıkrası hükmü bu madde için de aynen uygulanır. (3)(Ek fıkra: 23/1/2008-5728/221 md.) Bu Kanunun 112 ve 113 üncü maddeleri ile bu madde hükümleri uyarınca açılacak tazminata ve ağaçlandırma giderine ilişkin davalar hukuk mahkemesinde görülür. Bu davalarda orman idaresi harçtan muaftır.
" hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı eşi adına kayıtlı taşınmaza sınır komşusu olan orman arazisindeki ağaçları kestiği ve ormanın altını temizlediğinden ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:… K:… sayılı kararı ile Orman Kanunu'nun 91., 93. maddesinin 1. ve 2. fıkrası uyarınca, orman arazisinde yakacak nitelikte ağaçları kesmek ve ormanın altını temizlemek suçundan 740-TL adli para cezası ile ormanlık alanı işgal ve faydalanma suçundan 6.000-TL adli para cezası ile cezalandırılmıştır.
Davacı tarafından adli yargı kararında bahsi geçen para cezaları dışında idarece dava konusu işlem ile kendisinden tahsil edilmek istenen bir bedel söz konusu olduğundan işlemin kesin ve yürütülebilir nitelikte olduğu iddia edilmektedir.
Orman Kanunu'nun ''Ceza Hükümleri'' başlıklı 5. bölümünde yer alan, 112. maddesinde, bu Kanunla yasaklanan; dikiliden ağaç kesilmesi dışındaki fiillerin işlenmesi nedeniyle meydana gelen zarar için ayrıca genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde gerçek zarar üzerinden tazminat talebinde bulunulabileceği, 114. maddesinde '' Her türlü orman suçları ile tahrip olunan veya yakılan sahalar için, bu Kanunda yazılı tazminattan başka ayrıca ağaç cinsine göre cari yıl içindeki mahalli birim saha ağaçlandırma gideri esas tutularak ağaçlandırma masrafına da hükmolunacağı, Kanunun 112. ve 113. maddeleri ile bu madde hükümleri uyarınca açılacak tazminata ve ağaçlandırma giderine ilişkin davaların hukuk mahkemesinde görüleceği hüküm altına alınmıştır.
Orman Kanunu'na muhalefetten adli yargıda yargılanan davacının anılan kanuna aykırı fiilleri nedeniyle ceza almıştır. Olayda davacının eylemleri nedeniyle aldığı adli para cezaları dışında idarece genel hükümlere göre zararını tazmin etmek amacıyla, davacıdan dava konusu edilen işlemle ağaçlandırma gideri, tazminat gideri, kanuni faiz ile tebligat gideri olmak üzere 31.649,00-TL'nin ödenmesinin istenildiği görülmektedir.
Yukarıda ayrıntısına yer verilen Orman Kanunu hükümleri uyarınca bakılmakta olan davanın hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği, bu durumun Orman Kanununda açıkça düzenlendiği anlaşıldığından, bakılan davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın incelenmeksizin reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 12/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.