DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/6177 E.  ,  2023/6613 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/6177
Karar No : 2023/6613

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd Şti.
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa İli dahilinde ve davacı şirketin uhdesinde bulunan 82851 sicil numaralı II (a) grubu maden işletme ruhsatına ait 2019 yılı ruhsat bedelinin yasal ödeme süresi içerisinde ödenmediğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13.maddesi uyarınca 31.054,00-TL idari para cezası uygulanması ile 2019 yılına ait ruhsat bedelinin yazının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içerisinde ödenmesi gerektiği, aksi halde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işlemin tesis edilmesine neden olan 2019 yılına ait ruhsat bedelinin yasal ödeme süresi içerisinde ödenmemesi fiilinin gerçekleştiği tarih ile bu fiil nedeniyle davacı şirket hakkında yaptırım uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan, yaptırıma konu fiile ilişkin mevzuat hükümlerinin birbirinden farklı olduğu, belirtilen hükümlerin birlikte incelenmesinden, idarî yaptırımlar bakımından ceza verilmesinin dayanağı kuralın yürürlükten kaldırılması veya lehe düzenleme yapılması yoluyla ortaya çıkan yeni hukukî durumun dikkate alınması gerektiği, 3213 sayılı Maden Kanununun 'Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar' başlıklı 13. maddesinin birinci fıkrasının 28/02/2019 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikten önceki halinde; yürürlükteki ruhsatlar için her yıl ocak ayının sonuna kadar ruhsat bedelinin tamamının yatırılmasının zorunlu olduğu, ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verileceği ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanmasının isteneceği, bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ise ruhsatın iptal edileceği düzenlemelerine yer verilmekle birlikte, değişiklikten sonra ve işlem tarihinde yürürlükte olan fıkrada ise, ruhsat bedellerinin tamamının her yıl ocak ayının sonuna kadar yatırılmasının zorunlu olduğu, ruhsat bedelinin her yıl ocak ayının sonuna kadar tamamının yatırılmaması hâlinde yatırılmayan kısmının iki katının ruhsat bedeli olarak her yıl haziran ayının son gününe kadar yatırılmasının zorunlu olduğu, aksi halde ruhsatın iptal edileceğinin belirtildiği, bu itibarla, değişiklikten sonra ilgili fıkrada ruhsat bedelinin ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde idari para cezası kesilmesi yaptırımının kaldırıldığı, ruhsat bedelinin yatırılmayan kısmının iki katının ruhsat bedeli olarak her yıl haziran ayının son gününe kadar yatırılması usulünün getirildiği, yine değişiklikten önceki madde metninde ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanmasının isteneceği, bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ise ruhsatın iptal edileceği düzenlemesine yer verildiği halde yeni düzenleme ile ruhsat sahibine haziran ayının sonuna kadar süre verildiği, bu süre zarfında ruhsat bedeli yatırılmaz ise ruhsatın iptal edileceğinin belirtildiği dikkate alındığında, anılan Kanun değişikliğinin lehe kanun hükmü niteliğini taşıdığı, bu kapsamda, lehe kanun hükümleri dikkate alınmaksızın 2019 yılı ruhsat bedelinin yasal ödeme süresi içerisinde ödenmediğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca 31.054,00-TL idari para cezası uygulanması ile 2019 yılına ait ruhsat bedelinin yazının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içerisinde ödenmesi gerektiği, aksi halde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bursa İli dahilinde ve davacı şirketin uhdesinde bulunan 82851 sicil numaralı II (a) grubu maden işletme ruhsatına ait 2019 yılı ruhsat bedelinin yasal ödeme süresi içerisinde ödenmediğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca 31.054,00-TL idari para cezası uygulanması ile 2019 yılına ait ruhsat bedelinin yazının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içerisinde ödenmesi gerektiği, aksi halde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün dava konusu edilen …. tarih ve … sayılı işleminin dava dilekçesinde davacı tarafça beyan edildiği üzere 03.07.2019 tarihinde KEP üzerinden elektronik olarak tebliğ edildiği, dava konusu işlemin 02.07.2019 tarihli olduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda dava dilekçesinde beyan edilen tebliğ tarihinin esasen elektronik tebligatın davacı şirketin KEP adresine ulaştığı tarih olduğu, bu çerçevede 7201 sayılı Yasanın 4. fıkrasında yer verilen "elektronik yolla tebligatın, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı" hükmü uyarınca dava konusu işlemin davacıya tebliğ tarihinin 08.07.2019 tarihine isabet ettiği, buna göre 08.07.2019 tarihi esas alınarak 2577 sayılı Yasanın 7. maddesi uyarınca 60 günlük dava açma süresi içinde en geç 06.09.2019 tarihine iptal davası açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 09.09.2019 tarihinde bakılan davanın açıldığı görülmekle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğinden, davanın esası hakkında karar veren İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın süreaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davanın süresinde açıldığı, istinafa konu kararın açık hataya dayanması, hukuka ve mevzuata aykırı olması sebebiyle bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Bursa İli, Yenişehir İlçesi sınırlarında bulunan ER:… sayılı sahanın 15/02/2012 tarihinde ihalesinin yapıldığı ve davacı şirketin söz konusu ihaleyi kazandığı, 29/02/2012 günlü başvuruyla II (a) grubu kalker (mıcır) işletme projesini sunarak idareden işletme ruhsatı ve işletme izni düzenlenmesi isteminde bulunduğu, davacı şirketin başvurusuna istinaden idare tarafından yapılan incelemeler sonucunda 27/04/2012 günlü raporun hazırlandığı, anılan raporda belirtilen görüşün göz önünde bulundurulması ve işletme projesinin uygun görülmesi üzerine davacı şirket adına ... ruhsat numaralı, II (a) ruhsat gruplu, 15/05/2013 yürürlüğe giriş tarihli, 15/05/2023 ruhsat bitim tarihli, … erişim numaralı, maden işletme ruhsatı düzenlendiği ve Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün … gün ve … sayılı oluru ile onaylanmıştır.
Akabinde davacı şirket adına düzenlenen söz konusu maden işletme ruhsatının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin … esas sayılı dosyasında açılan davada yapılan yargılama sonucunda Mahkemenin 03.07.2015 tarihli kararı ile dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmesi üzerine, Mahkeme kararına istinaden davacı şirketin uhdesinde bulunan S…. sayılı II (a) grubu işletme ruhsatı ve kalker işletme izninin iptal edilmesinin … tarih ve …. sayılı makam oluru ile uygun bulunduğu, sonrasında ... İdare Mahkemesinin … tarihli ve … esas, … sayılı kararı ile maden işletme ruhsatının iptaline karar verildiği, Mahkeme kararının Danıştay tarafından da onandığı, ancak onama kararına karşı karar düzeltme yoluna gidildiği ve bu aşamada davacının davadan feragat etmesi üzerine yeniden bir karar verilmek üzere … İdare Mahkemesinin … tarihli kararının bozulmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, bozma üzerine …. İdare Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararı ile bozma kararına uyularak feragat nedeniyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Maden işletme ruhsatının iptaline ilişkin Mahkeme kararının bozulması ve dosyadan feragat edilmesi üzerine ruhsatın yürürlüğü konusunda davalı idarece ruhsat sahibi firmaya … tarih ve … sayılı yazı ile … tarih ve … sayılı yazı ile bilgi verildiği, 2019 yılı ruhsat bedelinin ilgili Kanun gereği 31.01.2019 tarihine kadar yatırılmaması nedeniyle o tarihte yürürlükte bulunan Kanun hükümleri gereği 31.054,00-TL idari para cezası kesilmesi ve yazının tebliğinden itibaren 3 ay içerisinde 2019 yılına ait ruhsat bedelinin yatırılması gerektiği aksi halde Maden Kanununun 13. maddesinin 1. fıkrası gereği ruhsatın iptal edileceğine ilişkin dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde; "Dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde altmış gündür." hükmüne, aynı Kanunun 8. maddesinde; "Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Tatil günleri sürelere dahildir. Şu kadarki, sürenin son günü tatil gününe rastlarsa, süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar. Bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır." hükmüne yer verilmiştir.
3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7164 sayılı Kanun ile değişik 13. maddesinin 3. fıkrasında; "Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına ödenir. İdari para cezalarına karşı otuz gün içinde idare mahkemelerinde dava açılabilir." hükmü yer almaktadır.
7201 sayılı Tebligat Kanununun "Elektronik tebligat" başlıklı 7/a maddesinin 1. fıkrasında tebligatın elektronik yolla yapılması zorunlu olan gerçek ve tüzelkişiler bentler halinde sayılmış, 2. fıkrasında; birinci fıkra kapsamı dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, talepleri hâlinde elektronik tebligat adresi verileceği, bu durumda bu kişilere tebligatın elektronik yolla yapılmasının zorunlu olduğu belirtilmiş, 4. fıkrasında ise; elektronik yolla tebligatın, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, davacı şirketin uhdesinde bulunan ... sicil numaralı II (a) grubu maden işletme ruhsatına ait 2019 yılı ruhsat bedelinin yasal ödeme süresi içerisinde ödenmediğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca 31.054,00-TL idari para cezası uygulanması ile 2019 yılına ait ruhsat bedelinin yazının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içerisinde ödenmesi gerektiği, aksi halde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmış olup, dava konusu işlemde açıkça yazının tebliğinden itibaren idarî yaptırım kararına karşı 30 gün içerisinde İdare Mahkemelerine başvuru hakkının bulunduğu hususu belirtilmiştir.
2577 sayılı Kanun’un 7’nci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen genel süreler yanında, bazı davalar yönünden özel dava açma süreleri de öngörülmektedir. Keza 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7164 sayılı Kanun ile değişik 13. maddesinin 3. fıkrasında açıkça Maden Kanunundan kaynaklanan idari para cezalarına karşı otuz gün içinde idare mahkemelerinde dava açılabileceği hüküm altına alınmakla, özel dava açma süresi öngörülmüş durumdadır.
Bu haliyle, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün dava konusu edilen …. tarih ve … sayılı işleminin 03.07.2019 tarihinde davacıya KEP adresi üzerinden elektronik olarak tebliğ edildiği, 7201 sayılı Kanun uyarınca dava konusu işlemin davacıya tebliğ tarihinin 08.07.2019 olduğu, 30 günlük dava açma süresinin son gününün 07.08.2019 tarihine denk geldiği, çalışmaya ara verme zamanı olması dolayısıyla, sürenin, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren 7 gün uzadığı, 07.09.2019 tarihinin de haftasonu tatiline denk gelmesi sebebiyle 09.09.2019 tarihinin dava açmak için son gün olduğu ve davanın da bu tarihte ikame edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davanın süresinde açıldığı tespit edildiğinden, Bölge İdare Mahkemesince işin esası hakkında karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 30/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.