DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/4989 E.  ,  2024/362 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4989
Karar No : 2024/362

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : 1- ... Motorlu Araçlar ve Turizm Taşımacılığı Tic. Ltd. Şti.
2- ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araçla, ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-b maddesi uyarınca söz konusu aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... seri no'lu işlem ile araç sürücüsü olan davacı ... 'ya 2.018,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... seri no'lu işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; dava konusu araçla ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 04.11.2018 tutanak düzenlenmiş olmakla birlikte, aracın trafikten yasaklanması ve davacı sürücüye idari para cezası verilmesi işlemlerinin dayanağı olan tespit tutanağının aracın sürücüsü ve yolcu tarafından imzalanmadığı, anılan kişilerin imzadan imtina ettiğine dair herhangi bir açıklamaya da tutanakta yer verilmediği, aracı durdurarak denetim yapan iki trafik polis memurunun, tutanağı düzenlerken "aracın sürücüsünün" beyanı olduğu iddia edilen hususları tutanağa yazdıkları ve tutanağın sadece iki polis memuru tarafından imzalandığı; aracın yolcusunun beyan vermeyip imzalamadığı ve aracın sürücüsünün beyanı olduğuna dair iddiayı içeren, ancak; ispatı için beyanı verdiği iddia edilen sürücünün beyanının onayını gösteren imzası bulunmayan ve imzadan imtina edildiğine dair herhangi bir açıklamaya da yer verilmeyen tutanaktan hareketle tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle söz konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davalı idare görevlileri tarafından Sabiha Gökçen Havalimanı girişinde yapılan denetimde, davacı şirkete ait ... plakalı minibüs cinsi araçta bir tane yabancı uyruklu yolcu bulunduğu, bu nedenle yolcunun yazılı ve sözlü beyanının alınamadığı; sürücü ile yapılan görüşmede yolcuyu UBER sistemi üzerinden Maltepe’den aldığı ve havalimanına götürdüğünü sözlü olarak beyan ettiği ancak yazılı beyan vermek istemediğini belirttiğine dair tutanak düzenlenmiş olup bunun üzerine davaya konu işlemler tesis edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare Mahkemesince, beyanları tutanağa geçirildiği iddia edilen sürücünün imzasının alınmadığı gibi imzadan imtina edildiğine dair herhangi bir şerhin de düşülmediği ve yolcunun da beyan vermeyip imzasının bulunmadığı belirtilerek tutanağın usulüne uygun düzenlenmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği görülmekte ise de; 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3. maddesinin (a), (b) ve (c) bentlerinde yasaklanan söz konusu taşımacılık faaliyetlerinin gerçekleştirildiğinin anlaşılması halinde araç yakalama tutanağındaki söz konusu eksikliğin her zaman için tek başına dava konusu işleme esas tutanağı kusurlandırıcı mahiyette görülemeyeceği sonucuna varılmaktadır.
Olayda; aynı gün düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanağında, araç sürücüsünün imzadan imtina durumuna ilişkin şerhin görevli polis memurlarınca düşüldüğü; öte yandan araç trafikten men/muhafaza tutanağının da davacı sürücü tarafından imzalandığı görülmektedir. Ayrıca, dava dilekçesinde davaya konu taşımacılık fiili inkâr edilmemekte polis memurlarınca yapılan denetimde gerçekleştirilen taşımacılık için düzenlenen belgelerin görevli memurlara ibraz edildiği, D2 yetki belgesi ve güzergah kullanım izin belgesinin söz konusu taşımacılık için yeterli olduğu belirtilmektedir.
Bu durumda; dava konusu aracın Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin 16.05.2019 tarihine kadar geçerli olduğu görüldüğünden ilgili belediyeden alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında taksi taşımacılığı şeklinde gerçekleştirilen söz konusu taşımacılık nedeniyle 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi uyarınca tesis edilen aracın 30 gün trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile sürücü hakkında uygulanan trafik idari para cezası işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 02/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.