DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/488 E.  ,  2023/5580 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/488
Karar No : 2023/5580

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …Madencilik A.Ş.
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : …Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa ili, Orhaneli ilçesi hudutları dahilinde ve davacının uhdesinde bulunan S:…no'lu IV. Grup (krom) işletme sahası işletme ruhsatının iptaline ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davacı tarafından başvuruda bulunulduğu 05/06/2017 tarihinden 3 gün sonra 09/06/2017 tarihinde ruhsat taban bedelinin yatırıldığı, davalı idare tarafından dava dosyasına sunulan mali yükümlülük tahsilat detay formunda tahakkuk tarihinin 09/06/2017 olduğu, davacı tarafından tahakkuk ekranının açıldığı aynı gün ruhsat taban bedelinin yatırıldığı, davalı idare tarafından tahakkuk ekranı açılmaksızın ruhsat taban bedelinin yatırılamayacağı, bu kapsamda idare tarafından tahakkuk ekranının geç açılmasına ilişkin kusurun davacıya izafe edilemeyeceği gözetildiğinde, davacının ruhsat taban bedelini iradesi dahilinde yatırmadığından söz edilemeyeceğinden, ruhsat taban bedeli geç yatırıldığından bahisle işletme ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirket tarafından ruhsat taban bedelinin ruhsat süresi sonuna kadar yatırılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra yatırıldığı, bir başka ifade ile işletme ruhsatı talebinde bulunulurken idareye ibraz etmesi gereken işletme ruhsat taban bedelinin süresinde yatırıldığına dair belgenin başvuru sırasında davalı idareye sunulmadığı dikkate alındığında yasanın emredici hükmüne uygun bir başvuruda bulunulmadığı sonucuna varıldığı, öte yandan, davacı tarafça tahakkuk ekranının davalı idare tarafından geç açılması nedeniyle ruhsat bedelinin iradeleri dışında süresinde yatırılamadığı iddiası mahkemece yerinde görülerek iptal kararına gerekçe olarak alınmış ise de, davalı idare tarafından ara kararı üzerine dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden anılan tarihlerde sistemin çalışır vaziyette olduğu, münhasıran davacı şirketle ilgili böyle bir hususun varlığının da hukuken geçerli olabilecek nitelik ve yeterlikte ortaya konulamadığı görülmekle bu iddiaya itibar edilmesine olarak bulunmadığı, bu durumda, işletme ruhsat taban bedelinin süresinde yatırıldığına dair belgenin başvuru sırasında davalı idareye sunulmaması nedeniyle işletme ruhsatının iptal edilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idare tarafından tahakkuk ekranında açılması gereken harç bilgilerinin açılmaması nedeniyle ödeme yapılamadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 09/11/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :

(X)- Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait ruhsat süresinin bitim tarihi olan 05/06/2017 tarihinde davacı şirket tarafından süre uzatım talebinde bulunulduğu, davalı idarece temdit işletme projesi dilekçesi ekinde ruhsat taban bedelinin yatırılmadığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24/1. maddesi uyarınca davacı şirkete ait işletme ruhsatının …tarih ve …sayılı işlem ile iptali üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, işletme ruhsat taban bedelinin davacı şirketçe 09/06/2017 tarihinde, başka bir ifadeyle temdit başvurusunda bulunulduktan 4 gün sonra ve dava konusu işlem tarihinden önce yatırılmış olduğu hususu dikkate alındığında, salt ruhsat süresi sonuna kadar ruhsat taban bedeli yatırılmadığı gerekçesiyle temdit talebinin reddine ve maden işletme ruhsatının iptaline yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle, davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile aksi yönde verilen çoğunluk kararına katılmıyorum.

KARŞI OY:

(XX)- Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait ruhsat süresinin bitim tarihi olan 05/06/2017 tarihinde davacı şirket tarafından süre uzatım talebinde bulunulduğu, davalı idarece temdit işletme projesi dilekçesi ekinde ruhsat taban bedelinin yatırılmadığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24/1. maddesi uyarınca davacı şirkete ait işletme ruhsatının …tarih ve …sayılı işlem ile iptali üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından temdit başvurusunda bulunulduktan 4 gün sonra işletme ruhsat taban bedelinin yatırılması nedeniyle, geç yatırılan bedel dikkate alınarak ruhsatın iptaline karar verildiği görüldüğünden, söz konusu bedelin hangi sebeple süresinde yatırılmadığının aydınlatılması gerekmektedir.
Davacı tarafından, işletme ruhsat taban bedelinin geç yatırılmasının gerekçesi olarak davalı idarece tahakkuk ekranının geç açılması gösterilmiştir. Davalı idare tarafından dava dosyasına sunulan mali yükümlülük tahsilat detay formunda tahakkuk tarihinin 09/06/2017 olduğu, davacı tarafından aynı gün ruhsat taban bedelinin yatırıldığı görülmektedir.
Davalı idare tarafından tahakkuk ekranı açılmaksızın ruhsat taban bedelinin yatırılamayacağı açık olmakla birlikte, 05/06/2017 tarihinde (son gün) sistemin çalışır vaziyette olduğu anlaşıldığından, dava konusu işletme ruhsat taban bedelinin davalı idare tarafından tahakkuk ettirilen (tahakkuk ekranı açılması gereken) bir bedel mi olduğu, yoksa tahsil tarihinin aynı zamanda tahakkuk tarihi mi olduğu (tahakkuk ve tahsilin aynı anda mı gerçekleştiği) hususunun araştırılması gerekmektedir.
Bu durumda, işletme ruhsat taban bedelinin ne şekilde tahakkuk ve tahsil edildiğinin ortaya konulması gerektiğinden, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen temyize Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçeyle bozulması gerektiği görüşü ile aksi yönde verilen çoğunluk kararına katılmıyorum.