DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/3003 E.  ,  2023/6010 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/3003
Karar No : 2023/6010

TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: 2018 yılı işletme ruhsat bedelinin süresi içinde yatırılmadığından bahisle II-A Grubu maden işletme ruhsatının iptal edilmesine dair … tarih ve … E. sayılı işlem ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı tarafından anılan ruhsat bedellerinin, işletme ruhsatının iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işleminden önce 14.03.2018 tarihinde ödendiği ileri sürülmekte ise de, davacı tarafından dosyaya sunulan banka hesap dökümünde, 14/03/2018 tarihinde davacı şirket tarafından hesaba EFT yapılmak suretiyle toplam 22.586,00TL olan işletme ruhsat bedelinin %70i olan 15.810,00TL ile %30'u olan 6.776,00TL'nin davalı idare hesabına gönderildiği; ancak EFT yapılmak suretiyle gönderilen söz konusu ödemelerin, aynı gün, davalı idare hesabına geçmeden (Kurum online tahsilata geçtiğinden bahisle), davacı şirket hesabına iade olduğu; davacı tarafın dava dosyasına sunulan dilekçelerde kabul ettikleri üzere, söz konusu iade işleminden haberi olduğu halde bunu bir teminat iadesi zannederek dikkate almadıkları, söz konusu meblağın miktar itibariyle (15.810,00 TL ve 6.776,00TL olarak ayrı ayrı) aynen ve aynı gün davalı idare hesabına geçmeden iade olmasına rağmen, bir teminat iadesi olarak değerlendirilmesinin hayatın olağan akışına uymadığı gibi basiretli tacir yaklaşımına da aykırı olduğu, bu durumda, dosyada mevcut tüm bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; ruhsat bedelinin yatırılmaması halinde üç ay içerisinde tamamlanmasının isteneceği, bu süre içerisinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ise ruhsatın iptal edileceği anlaşılmakta olup, davacıya usule uygun olarak işletme ruhsat bedeli ödenmesi için bildirimde bulunulmasına rağmen yasada öngörülen süre içerisinde ruhsat bedelini yatırmadığı dikkate alındığında davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, idari para cezası ve ruhsat bedelinin 14/03/2018 tarihinde, yani üç aylık süre geçmeden ödendiği, ruhsatın iptal edilmesine ilişkin işlemin bu nedenle dayanağının bulunmadığı; idare tarafından yapılan hesaba iade işleminin ise teminat iadesi şeklinde değerlendirildiği, mevzuatın yüklediği görevlerin süresi içerisinde ve eksiksiz olarak yerine getirildiği, idare tarafından herhangi bir uyarı yapılmaksızın doğrudan dava konusu işlemin tesis edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren Bartın ili, Amasra ilçesi sınırları dahilinde S:… sayılı II-A Grubu işletme ruhsatı bulunan davacının, 2018 ruhsat bedelini süresinde(31/01/2018 tarihine kadar) yatırmaması nedeniyle hakkında 25.098,00TL idari para cezasının uygulandığına ve idari para cezasının 1 ay, 22.586,00TL ruhsat bedelinin ise 3 ay içerisinde ödenmesi gerektiğine, aksi takdirde işletme ruhsatının iptal edileceğine ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin tesis edildiği, anılan işlemin davacı şirketin Elektronik posta adresine 27/03/2018 tarihinde tebliğ edildiği; idari para cezasının %25 indirimli hali olan 18.823,50 TL'sinin süresinde ödendiği; ancak 2018 yılı işletme ruhsat bedelinin 3 aylık sürenin bitimi olan 27/06/2018 tarihine kadar ödenmediğinden bahisle II-A Grubu maden işletme ruhsatının 28/06/2018 tarihi itibariyle iptal edilmesine dair Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nce … tarih ve … sayılı işlemin tesis edildiği, bu işleme karşı davacı tarafından yapılan itirazın da … tarih ve ... sayılı işlemle reddi üzeine bakılmakta olunan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; ''Ruhsat Bedeli: Taban bedelinin, maden grubu ve alan büyüklüklerine göre belirlenen katsayılarla çarpılarak ekli (1) ve (2) sayılı tablolarda gösterildiği şekilde hesaplanarak her yıl ocak ayının sonuna kadar; arama ruhsatlarında tamamı genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına, işletme ruhsatlarında ise %70’i genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına, %30’u çevre ile uyum planı çalışmalarını temin etmek üzere maden gruplarına göre teminat olarak ruhsatı veren idarenin muhasebe birimi hesabına yatırılması gereken tutarı'' hükmü yer almaktadır.
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinin 1.fıkrasında; "Yürürlükteki ruhsatlar için her yıl ocak ayının sonuna kadar ruhsat bedelinin tamamının yatırılması zorunludur. İşletme ruhsat bedelinin %70’i genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına, %30’u çevre ile uyum planı çalışmalarını gerçekleştirmek üzere ruhsatı veren idarenin muhasebe birimi hesabına aktarılmak üzere Bakanlığın belirlediği bankada açılacak teminat hesabına yatırılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi dışındaki illerde il özel idaresi hesabına yatırılır. Ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verilir ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanması istenir. Bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edilir. Verilen sürede yatırılmayan ruhsat bedelinin %70’ine tekabül eden tutar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafından sunulan banka hesap dökümünde 14/03/2018 tarihinde davacı şirketin hesaba EFT yapmak suretiyle toplam 22.586,00-TL olan ruhsat bedelinin %70'i olan 15.810,00-TL ile %30'u olan 6.776,00-TL'yi davalı idare hesabına EFT yapılmak suretiyle göndermesine karşın söz konusu ödemelerin, aynı gün, davalı idare hesabına geçmeden, ''Kurum online tahsilata geçtiğinden'' bahisle davacı şirket hesabına iade olduğunun banka dökümanında açıkça görüldüğü, ancak davalı idare tarafından verilen 3 aylık sürenin bitimine kadar yatırılan paranın neden iade olduğuna dair herhangi bir açıklama ya da bilgilendirilme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Yatırılan ruhsat bedeli her ne kadar iade olmuş olsa da davacı şirketin yatırması gereken ruhsat bedelini sürenin bitmesinden önce yatırdığı görüldüğünden, davacı şirket hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 17/11/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY : X- Uyuşmazlıkta; davacı tarafça da kabul edildiği üzere, söz konusu iade işleminden haberi olduğu halde bunu bir teminat iadesi olarak düşünüldüğünden dikkate alınmadığı, söz konusu meblağın miktar itibariyle aynen ve aynı gün davalı idare hesabına geçmeden iade olmasına rağmen, bir teminat iadesi olarak değerlendirilmesinin hayatın olağan akışına uymadığı gibi basiretli tacir yaklaşımına da aykırı olduğu, davacıya usule uygun olarak işletme ruhsat bedeli ödenmesi için bildirimde bulunulmasına rağmen yasada öngörülen süre içerisinde ruhsat bedelini yatırmadığı anlaşıldığından davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyorum.