DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/2547 E.  ,  2024/897 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/2547
Karar No : 2024/897

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...Bilişim Yazılım Turizm ve Taşımacılık Dış Ticaret Limited Şirketi
2- ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ...plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-b maddesi uyarınca 30 gün trafikten men edilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemin ile davacı ...'e, 4.036,00 TL trafik para cezası verilmesine yönelik aynı tarih ve ...sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; yalnızca tutanağı tanzim eden polis memurlarının beyanı ile düzenlenen 30/11/2018 tarihli tutanak, sürücünün veya yolcunun imzasını veya "imza etmedi" kaydını taşımaması nedeniyle ilgili yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun olmadığından, bu tutanağa dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, aleyhine düzenlenen evraka imza atmayan tarafların haklı görülmesi gerektiği, aksinin hukuk düzenini bozacağı, iki memur tarafından imzalanan tutanağın aksi ispatlanana kadar geçerli kabul edilmesi gerektiği, davacının korsan taksicilik yaptığı, D2 yetki belgesinin ve Turizm Güzergah İzin Belgesinin UBER taşımacılığına izin vermeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket adına kayıtlı ve yetkili Büyükşehir Belediyesinden alınmış geçerli "Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi" bulunan ...plakalı aracın yapılan denetimde davacı şoförün beyanı ile UBER taşıması yaptığı tespiti üzerine, ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlem ile şoför olan diğer davacı ...adına 4.036,00 TL Trafik İdari Para Cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ...sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, 30/11/2018 tarihinde yapılan denetimde davacı şirkete ait aracın Başakşehir - Atatürk Havalimanı arasında taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen ve imzalanan tutanakta; yolcu kimlik bilgisinin bulunduğu, yolcu imzasının / imzadan imtina şerhinin bulunmadığı, davacı şoför ve dava dışı yolcu beyanına göre UBER sistemi üzerinden taşımacılık için anlaşıldığı bilgisinin tutanakta yer aldığı, şoför bilgilerinin bulunduğu, imzasının / imzadan imtina şerhinin yer almadığı, tutanakta şoförün yazılı beyan vermesi istendiğinde UBER'in avukatlarının cezaya itiraz ettiklerini, bir şey yazıp imzalamayın dediklerini belirttiği, ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanakta şoför ...'in imza/ imzadan imtina şerhi bulunmadığı, aynı tarihli davacı şoför adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanakta davacı şoför ... için "imza etmedi" şerhinin bulunduğu, ilk tutanakta tespit edilen yolcu adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlendiği, dava dışı yolcu adına "imza etmedi" şerhinin tutanakta yer aldığı görülmüştür.
Her ne kadar İdare Mahkemesi tarafından, "yalnızca tutanağı tanzim eden polis memurlarının beyanı ile düzenlenen 30/11/2018 tarihli tutanak, sürücünün veya yolcunun imzasını veya "imza etmedi" kaydını taşımaması nedeniyle ilgili yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun olmadığından" gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline, Bölge İdare Mahkemesi tarafından da istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olsa da; dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı işlem tutanağında taşımacılığa ilişkin güzergahın Başakşehir - Atatürk Havalimanı olarak yer aldığı, taşımacılığın belediye sınırları içerinde olduğu, şoför imzasının ya da imzadan imtina şerhinin bulunmadığı görülse de, tutanakta aktarılan şoför beyanının imzadan imtina ettiği anlamı taşıdığı, diğer matbu tutanakları da imzalamamasının bu beyanı ile tutarlı olduğu, davacı şoför adına düzenlenen Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nda ise "imzadan imtina" şerhinin bulunduğu, dava dışı yolcu adına düzenlenen Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nda yolcu adına "imzadan imtina" şerhinin bulunduğu, bu durumda ilk tutanağa şoför / yolcu imzadan imtina şerhinin sehven yazılmadığı görüldüğünden söz konusu işlemlere ilişkin tutanakların mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, işlem tarihinde geçerli Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi bulunan aracın denetimde UBER taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacılar yönünden ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlere esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ...İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 27/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.