DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/2513 E.  ,  2023/5074 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/2513
Karar No : 2023/5074

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Maden Yatırımları ve İşletmeciliği Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : ... - ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla ili, Yatağan ilçesi, ... köyünde (Mahallesinde) ikamet eden ve dava konusu işlem yüzünden fıstık çamı ağaçlarının kesilmesi sonucunda temel geçim kaynaklarının yok olacağını iddia eden davacılar tarafından; söz konusu yerdeki 8.143,78 m² yüzölçümlü ormanlık alanda İR: ... ruhsat numaralı IV. Grup feldispat maden sahasında Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) Genel Müdürlüğü adına maden ulaşım yolu için Orman Kanunu'nun 16'ncı maddesi uyarınca 24/05/2021 tarihine kadar orman izni verilmesine dair (Orman Genel Müdürünün ... günlü, ... sayılı Oluruyla tesis edilen ve Yatağan Orman İşletme Müdürlüğünün fıstık çamı ağaçlarını kesecek olmasının dayanağı olan) İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 30/05/2019 tarihinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan raporda özetle; "...Dosya içeriği incelendiğinde madencilik faaliyeti için verilen iznin mevzuat hükümleri çerçevesinde alındığı, söz konusu izin kapsamında izin verilen alanda ve civarında Orman Kadastro çalışmalarının yapılmadığı, Orman olup olmadığı hususunda memleket haritaları ve askeri paftalardan yararlanıldığı ve ilgili haritalarda ormanlık alan olarak görüldüğü, verilen izin çerçevesinde Yatağan Orman İşletme Müdürlüğü Turgut Orman İşletme Şefliği tarafından yapılacak olan ulaşım yolu güzergâhında kalan fıstıkçamlarının kesimi için 21.07.2017 tarihinde Olağanüstü Hasılat Etası Raporu Ek-12’ nin tanzim edildiği, bu rapor içeriğinde 181 no.lu Devlet Ormanı Bölmesinde 3,95 ha alanda 288 adet 272 metreküp fıstıkçamı ağacının kesileceğinden söz edilmiş ve Muğla Orman Bölge Müdürlüğü tarafından 27.7.2017 tarihinde onaylandığı, mevzuat çerçevesinde irdelendiğinde ormanlık alandan alınan bir izin ve bu izni dayanak göstererek ağaçların kesilmesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı, ancak kesilecek olan ağaçların ekosisteme karşı kümilatif etkilerinden ve fıstıkçamı ağaçlarından faydalanan orman köylülerinin geçim kaynağı oluşundan kaynaklı sosyal problemlere sebep olabileceği düşünülse bile göz ardı edildiği...Kesilecek olan 288 adet fıstıkçamı Orman Amenajman verilerine göre D-Ekonomik Fonksiyon Amaçlı Fıstıkçamı işletme sınıfında yer aldığı, ağaçlar 100 ile 150 yaşları arasında olmakla birlikte yeni dikilen 1-2 yaşında fıstıkçamı ağaçlarına rastlanıldığı, burada bahsi geçen 288 adet ağaç içerisinde fidanların tespiti bulunmadığı, fıstıkçamlarının korunmasındaki kamu yararı ile izne konu edilip kesilmesindeki kamu yararı karşılaştırmaya ihtiyaç olmayacak kadar açık olduğu, her şeyden önce tahrip edilen tabiat ve doğanın tamiri ve geri dönüşü mümkün olmamakla birlikte sadece kesilecek ağaçların boşaltacağı yer yada fıstıkçamlarının kesilmesinden kaynaklı gelir kaybının değerlendirilmesi oluşacak kümilatif çevresel etkiyi göz ardı etmek olacağı, 288 adet ağacın kesilmesi her bir ağacın tepe tacı ile toprağı gölgeleme faktörü ve kökleri ile tutma kapasitesine bakıldığında izin alanından çok daha büyük alanları erozyona maruz bırakacak ve bitki florasında değişikliklere sebep olacağı...24.05.2021 tarihine kadar verilen orman izninden bahisle kesilmek istenen fıstıkçamı ağaçlarının Orman Kanunun 16. Maddesi Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde verilen izin çerçevesinde mevzuata uygun olarak kesilmek istensede,kesilecek olan ağaçların orman ekosistemi açısından geri dönülemez tahribatlara yol açacağı,orman köylüsünün her yıl ekonomik getiriden mahrum kalacağı,bu durumun orman-köy ilişkilerini zedeleyerek sosyal problemlere yol açacağı göz önüne alındığında fıstıkçamı ağaçlarının muhafazasında ekolojik ve ekonomik açıdan fayda sağlanacağı bu sebeple ağaçların kesilmesindeki izin dayanağının bilimsel olarak yeterli ve uygun bulunmadığı..." görüş ve kanaatlerine yer verildiği, dosyadaki mevcut bilgi-belgeler ile hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespitlerin değerlendirilmesinden; Muğla ili, Yatağan ilçesi, 8.143,78 m²'lik ormalık alanda İR:... ruhsat nolu IV. Grup Feldispat maden sahasında EÜAŞ Genel Müdürlüğü adına maden ulaşım yolu için Orman Kanunu 16. maddesi uyarınca 24/05/2021 tarihine kadar orman izni verilmesine dair Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı Oluru mevzuat hükümlerine uygun olarak alınmış olsa da, bu işlem nedeniyle izin konusu alanda kesilecek olan ağaçların orman ekosistemi açısından geri dönülemez tahribatlara yol açacağı, orman köylüsünün her yıl ekonomik getiriden mahrum kalacağı, bu durumun orman-köy ilişkilerini zedeleyerek sosyal problemlere yol açacağı göz önüne alındığında fıstıkçamı ağaçlarının muhafazasında ekolojik ve ekonomik açıdan fayda sağlanacağı, başka bir deyişle kesim işlemi nedeniyle ormanlık sahada izne konu edilen kamu yararından ziyade, ormanın muhafazasında üstün kamu yararı bulunduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Yeniköy-Yatağan Elektrik Üretim ve Tic. A.Ş. Adına kayıtlı İR:... ruhsat no'lu sahada ... tarih ve ... sayılı olurla 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16.maddesine göre verilen 458003,93 m² iznin, Bakanlığın ... tarih ve ... sayılı oluru ile IV. Grup Feldispat maden sahasında EÜAŞ Genel Müdürlüğü'ne devredildiği, bu sahalara ilave olarak ... tarih ve ... sayılı Olur ile ulaşım yolu olarak kullanılmak üzere 8.143,78 m² ormalık alanda kesim izni verildiği, izin konusu alanda fıstıkağaçlarının kesilecek olmasında bir sakınca bulunmadığı, uyuşmazlık konusu alanın sadece ulaşım yolundan ibaret olup köy halkının yer değiştirmesini zorunlu kılmayacağı, ruhsat sahasının Çevre ve Orman Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazıları ile Çed Yönetmeliğinin Geçici 3.maddesi kapsamında değerlendirildiğinin bildirildiği, ruhsat sahasındaki kırma-eleme tesisi için Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün 20/12/2013 tarihli "Çed Gerekli Değildir" kararı bulunduğu ve bu kararın ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında verilen karar ile iptal edilmişse de anılan kararın Danıştay'da yapılan temyiz incelemesi neticesinde bozularak iptal edildiği ve dolayısıyla ruhsat alanına ilişkin halen bir ÇED belgesinin bulunmadığı, 3123 sayılı Maden Kanunu'nun 7. ve 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16.maddesi ile bu Kanun hükmü Uygulama Yönetmeliğinin 4.maddesinde belirtilen belgeler ve mevzuat gereği alınması gereken ilgili kurum uygunluk görüşlerine istinaden uyuşmazlık konusu işlemin tesis edildiği ve hukuka uygun olduğu, Davalı yanında müdahil tarafından; yaklaşık 11 yıldır devam eden madencilik kapsamında ihtiyaç duyulan ulaşım yolunun yapılmasında üstün kamu yarının bulunduğu, ulaşım yolunun orman dışında yapılmasının mümkün olmadığı, yol güzergahının en az ağaç kesilecek şekilde belirlendiği, ulaşım yolunun yeni bir faaliyet için değil halihazırda devam eden faaliyet için kullanılacağı, bilirkişi heyetinde maden mühendisinin de olması gerektiği, yalnızca 31 ağacın kesilmesinin ekosistem açısından geri dönülemez tahribatlara yol açmayacağı, bilirkişi raporunda madencilik faaliyetinin bölge ve ülke ekonomisine katkısının değerlendirilmediği, sadece fıstık çamından elde edilecek mutemel gelire değinildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 24/10/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.