DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/1917 E.  ,  2023/5997 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1917
Karar No : 2023/5997

TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Petrol Gıda Turizm Taşımacılık İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Valiliği
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacıya ait … plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek/2-3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; emniyet yetkilileri tarafından yapılan denetimde … plakalı araç ile belediye sınırları içinde izinsiz yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemde, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin (servis faturasının) birlikte değerlendirilmesinden, "S" ticari plakalı (…) araç ile yolcu taşımacılığı yapılan araçta meydana gelen arıza sebebiyle, taşımacılığa davacıya ait bir araç ile geçici olarak devam edildiği, anılan faaliyette Kanunun Ek 2. maddesinin 3. fıkrası kapsamında ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın faaliyette bulunduğundan bahsedilemeyeceği, sadece arıza süresince hizmetin sağlanması amacıyla uyuşmazlığa konu aracın kullanıldığı, taşımacılık faaliyetinin kanunun Ek 2. maddesinin 3. fıkrası kapsamında aranan unsurlardan devamlılık şartını taşımadığı, olayın davacıdan kaynaklanmayan zorunluluktan kaynaklandığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesince; dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelendiğinde; yetkili makamlarca düzenlenmiş belgelere sahip olan … plakalı aracın arızalı olması sebebiyle servise bırakılacağı ve serviste geçen zaman zarfında bu araç yerine yine davacıya ait olan … plakalı aracın geçici süre ile zaruret hali sebebiyle personel servis taşımacılığında kullanılacağı yönünde yetkili makamlara bir bildirimin yapılmadığının görüldüğü, dolayısıyla davacı tarafından personel servis taşımacılığında kullanılabilmek için teknik yeterliliği de belirsiz olan … plakalı araç ile çalışma ruhsatı bulunmadan personel servis taşımacılığı yapıldığı, davacıya ait aracın Karayolları Trafik Kanunun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile ... İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı vekili tarafından, müvekkilinin kendinden kaynaklanmayan (S) plakalı aracın arıza yapması nedeniyle dava konusu aracı kullanmak zorunda kaldığı, bu kullanımın sadece araç tamir edilinceye kadar yapıldığı, zaruretten ve kısıtlı bir süre devam ettiği, arızaya ilişkin Otomotiv şirketine ait evrakların dosyaya sunulduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirkete ait … plakalı personel servis taşımacılığı yapan aracın 19/06/2019 tarihinde arızalanması nedeniyle davacıya ait … plakalı aracın aynı tarihte yapılan denetimde yetkili belediyeden izin alınmadan yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle tesis edilen 60 gün trafikten men işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı şirkete ait … plakalı personel servis aracının 19/06/2019 tarihinde arızalanması nedeniyle yine davacıya ait … plakalı aracın aynı gün sabah saatlerinde personel servis taşımacılığı yaparken yaralamalı trafik kazasına karışması sebebiyle düzenlenen tutanakla belediyeden izin almaksızın personel servis taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine dava konusu trafikten men işleminin tesis edildiği, dosyada arıza yapan S plakalı araca ilişkin 19/06/2019 tarihli, Gençhür Otomotiv tarafından düzenlenmiş "Araçta şanzuman arızası var." notunun ve talimatların bulunduğu iş emri ile aynı firmaya ait … tarih, Seri:A Sıra No:… iş emriyle uyumlu irsaliyeli faturanın bulunduğu görülmüştür.
Bu durumda; davacı şirketin (S) plakalı aracının dava konusu işlemle aynı tarihte arıza yaptığına dair yetkili özel servise ait iş emri ve irsaliyeli faturanın bulunduğu, dava konusu işleme esas yaralamalı trafik kazasının saat 07:30'da meydana geldiği ilgili tutanakla sabit olduğundan davacının muhatap Büyükşehir Belediyesine araç arızasını haber verecek makul süresi bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü, davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 17/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.