DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/1071 E.  ,  2024/47 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1071
Karar No : 2024/47

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Valiliği
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …
2- …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, aleyhe olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılardan … adına kayıtlı … plakalı araç ile ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ...adına 4.036,00 TL Trafik İdari Para Cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ilgili mevzuata göre, somut bilgi belgelerle tespiti koşuluyla, izin alınmadan şehiriçinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapanlara idari para cezası verileceği ve taşımacılıkta kullanılan aracın belirli bir süre trafikten men edileceğinin kurala bağlandığı, olayda ise, işleme esas alınan tutanakta, yolcularında sözlü beyanı ile UBER sistemi üzerinden yolcu taşımacılığı yapıldığının belirtildiği, ancak sözkonusu tutanağın sürücü ve/veya yolcuya imza ettirilmediği gibi yolculuk bilgisinin (nereden nereye v.s) tam olarak yer verilmediği, tutanakta yer alan hususların doğruluğunu ortaya koyan başkaca somut bilgi belgelerin sunulmadığı, bu durumda, uyuşmazlığa konu araçla, 2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin 3.fıkrasına aykırı bir şekilde belediye sınırları içerisinde izinsiz taşımacılık yapıldığı yönünde hukuken kabul edilebilir açık, kesin ve tereddüte yer bırakmayan somut bilgi belgeler olmadan tesis edilen işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesince; istinaf incelemesine konu Mahkeme kararının, … plaka sayılı aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine dair işleme yönelik "dava konusu işlemin iptali" yolundaki kısmında hukuka aykırılık görülmediği, Mahkeme kararının; araç sürücüsüne 4.036,00 TL para cezası verilmesine ilişkin işlemi yönünden "dava konusu işlemin iptaline" ilişkin kısmı hakkında ise; bakılan davada; davacı …'nün (araç sürücüsü) 25/09/2019 tarihinde Daire kayıtlarına geçen dilekçesiyle davadan feragat ettiğinden "trafikten men işlemi" yönünden istinaf başvurusunun reddine, "araç sürücüsüne para cezası verilmesine ilişkin işlem" hakkında davacının (…) feragat etmesi nedeniyle … İdare Mahkemesi kararının bu işleme yönelik kısmının kaldırılmasına, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerden olan trafikten men işlemi yönünden temyiz talebinde bulunulduğu, dava konusu işlemin hukuk ve mevzuata uygun olduğundan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının temyize ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacılardan … adına kayıtlı ve yetkili Büyükşehir Belediyesinden alınmış geçerli "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi" bulunan … plakalı aracın yapılan denetimde yolcu beyanı ile UBER taşıması yaptığı tespiti üzerine, ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı … adına 4.036,00 TL Trafik İdari Para Cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, 12/01/2019 tarihinde yapılan denetimde davacıya ait aracın Sarıyer - Nispetiye Caddesi arasında taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; yolcu kimlik bilgisinin bulunduğu, yolcu imzasının / imzadan imtina şerhinin bulunmadığı, tutanağa göre şoförün sözlü söylemlerinden dolayı yolcunun yazılı beyandan çekindiği, yolcu beyanına göre UBER sistemi üzerinden taşımacılık için anlaşıldığı bilgisinin yer aldığı, araç sürücüsü bilgilerinin bulunduğu, imzasının / imzadan imtina şerhinin yer almadığı, tutanağı düzenleyen polis memurlarının imzalarının bulunduğu, ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanakta davacılardan şoför … için "imza etmedi" şerhinin bulunduğu, aynı tarihli davacı şoför adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanakta da davacılardan şoför …için "imza etmedi" şerhinin bulunduğu, ilk tutanakta tespit edilen yolcu adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlendiği, dava dışı yolcu için "imza etmedi" şerhinin tutanakta yer aldığı görülmüştür.
Her ne kadar İdare Mahkemesi tarafından, "söz konusu tutanağın sürücü ve/veya yolcuya imza ettirilmediği gibi yolculuk bilgisinin (nereden nereye v.s) tam olarak yer verilmediği, tutanakta yer alan hususların doğruluğunu ortaya koyan başkaca somut bilgi belgelerin sunulmadığı" gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline, Bölge İdare Mahkemesi tarafından da trafikten men işlemin yönünden istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olsa da; dosyada yer alan ve taraflarca da birbirinden farklı olduğu iddia edilmeyen tutanakların incelenmesinden; İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı işlem tutanağında taşımacılığa ilişkin güzergahın Sarıyer-Nispetiye Caddesi olarak tutanakta yer aldığı, taşımacılığın belediye sınırları içerinde olduğu, yolcu ve şoför imzasının ya da imzadan imtina şerhinin bulunmadığı görülse de, aynı tarihli üç tutanağın daha bulunduğu, bu tutanaklarda yolcu ve şoför için "imza etmedi" şerhinin tutanağa işlendiği, bu nedenle ilk tutanakta şerhin sehven yazılmadığının anlaşıldığı, diğer tutanaklarda yer almasının eksikliği giderdiği görüldüğünden, söz konusu işlemlere ilişkin tutanakların mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, işlem tarihinde geçerli Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi bulunan aracın denetimde UBER taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacı araç sahibi yönünden ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen trafikten men işlemine esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu trafikten men işleminde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu trafikten men işleminin iptali yönündeki …İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin trafikten men işlemi yönünden reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararının temyize konu edilen kısmının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 17/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.