DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2019/9597 E.  ,  2023/5998 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/9597
Karar No : 2023/5998

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Valiliği
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACILAR):
1- …
2- …
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından; sahibi ve sürücüsü oldukları … plakalı aracın, 2918 sayılı Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıların sahibi ve sürücüsü oldukları araçla, ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almaksızın belediye sınırları dâhilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı (tipik ticari taksi taşımacılığı) yaptıklarının tespit tutanağı ve dosya kapsamıyla sabit olduğu, olay tarihinde geçerli ve yürürlükte bulunan bir izin belgesinin (taksi çalıştırma ruhsatnamesinin) de bulunmadığı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca ilgili aracın trafikten men edilmesine ve trafik para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesince; 2918 sayılı Kanunun Ek.2/5. maddesinde "İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan" denilmek suretiyle, davaya konu taksi plakalı araçlar kastedildiği, taksi plakalı araçta çalışma ruhsatı bulunmayan sürücünün tespiti halinde aynı fıkra uyarınca, 1.002,00TL para cezası verilmesi ve eksikliğin giderilmesine kadar trafikten men edilmesi gerekirken, Ek.2/3 maddenin (a) fıkrası uyarınca tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davacı istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 10. İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacılar vekili tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Görevli Polis ekiplerince 28/10/2018 tarihinde yapılan denetimde, sürücü ... idaresindeki … plakalı davacı ...'a ait sarı renkli ticari taksinin, taksi çalışma ruhsatnamesinin olmadan ticari yolcu taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine tesis edilen trafikten men ve idari para cezası işlemlerinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı ...'a ait, araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki … plakalı ticari taksi hakkında 06/05/2019 tarihinde uygulanan 60 gün trafikten men ve idari para cezasına ilişkin işlemler, Bölge İdare Mahkemesi tarafından; "2918 sayılı Kanunun Ek.2/5. maddesinde "İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan" denilmek suretiyle, davaya konu taksi plakalı araçlar kastedildiği, taksi plakalı araçta çalışma ruhsatı bulunmayan sürücünün tespiti halinde aynı fıkra uyarınca, 1.002,00TL para cezası verilmesi ve eksikliğin giderilmesine kadar trafikten men edilmesi gerekirken, Ek.2/3 maddenin (a) fıkrası uyarınca tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği" gerekçesiyle iptal edilmişse de; ilgili mevzuatın uygulanabilmesi için, davacılar tarafından eski tarihli ticari taksi çalışma ruhsatı ya da çalışmaya yönelik belgenin ibraz edilmesi gerektiği, dosyada davacılara ait çalışma ruhsatı, bulunmadığı bu nedenle davacıların taşımacılık fiilinin 2918 sayılı Kanunun EK 2. madde 5. fıkrası yönünden değerlendirilemeyeceği açıktır. Davacıların dava konusu faaliyetlerinin belediye sınırları dahilinde çalışma izin / ruhsat bulunmaksızın ticari taksi taşımacılığı olduğundan dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 17/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.