DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2019/7278 E.  ,  2023/5257 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/7278
Karar No : 2023/5257

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): … Madencilik A.Ş.
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Çatalca ilçesi sınırları dahilinde bulunan S:… sayılı IV. Grup kuvars kumu maden işletme ruhsatı sahibi davacı şirket tarafından, ruhsat sahasında 2010, 2012, 2013 ve 2014 yılı devlet hakkı bedelinin gecikme cezasıyla birlikte ödenmesine ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ruhsat sahasıyla ilgili olarak geçici tatil taleplerinin 2009 ve 2010 yıllarında davalı idare tarafından kabul edildiği, Çilingöz Yaban Hayatı Geliştirme Sahası Yönetim ve Gelişme Planının henüz onay aşamasında olduğundan bahisle Orman Genel Müdürlüğünden alınması gereken izinlerin alınamaması durumunun aynı şekilde devam ettiğinin anlaşılması karşısında, ruhsatlı sahada devlet hakkı ve orman payı tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesi gereğince, hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem dolayısıyla ödenen 6.633,70-TL'nin davacıya iadesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, Maden Kanununun 14. maddesi gereği işlem tesis edildiği kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Dava konusu işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Mücbir sebeplerle geçici tatil" başlıklı 37. maddesinde, "Mücbir sebep veya beklenmeyen hâller dolayısıyla işletme izni alınmış işletme ruhsat sahalarında faaliyetin geçici olarak tatiline ruhsat sahibinin müracaatı üzerine Genel Müdürlükçe karar verilebilir. Ruhsat sahibince müracaat tarihi, geçici tatilin başlama tarihi olarak kabul edilir. Geçici tatili kabul edilen işletme ruhsatlarına 24 üncü maddenin on ikinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Ruhsat hukukundan kaynaklanan diğer yükümlülükler devam eder." hükmüne, anılan Kanunun 24. maddesinin 12. fıkrasında ise "Beş yıllık sürede mücbir sebepler ve beklenmeyen hâller dışında üç yıldan fazla üretim yapmayan ruhsat sahiplerine 50.000 TL idari para cezası verilir. Bu üç yıllık süre içinde yapılan toplam üretimin projede beyan edilen bir yıllık üretim miktarının %10’undan az olması hâlinde de bu hüküm uygulanır. İdari para cezasının uygulanmasından başlamak üzere bu fıkraya aykırı fiilin tekrar tespit edilmesi hâlinde ise ruhsat iptal edilir. Ancak işletme projesinde, işletme izninin yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde madene ulaşmak amacıyla galeri, kuyu ve dekapaj yapılacağı beyan edilmiş ve ruhsat sahasındaki faaliyetlerin bu beyanlara uygun olarak gerçekleştirildiği tespit edilmiş ise idari para cezası uygulanmaz ve ruhsat iptal edilmez.” hükmüne, 06/11/2010 tarih ve 27751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği'nin 86. maddesinin 8. fıkrasında ise; "Devlet Hakkı işletme ruhsat harç miktarından az olamaz." hükmüne yer verildiği, dava konusu işlemin 2010, 2012, 2013 ve 2014 yıllarına ilişkin orman payının, yıllık harç miktarının altında ödendiğinin tespiti üzerine yıllık harç miktarına tamamlanması amacıyla tesis edildiği, bu durumda yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden; geçici tatil talebi kabul edilen davacı hakkında üretim yapılmaması halinde uygulanması öngörülen idari yaptırımın uygulanmayacağının düzenlendiği, ruhsata bağlı olan devlet hakkı yükümlülüğünün devam ettiği anlaşıldığından, üretim yapılmasa da söz konusu maden için devlet hakkı alınması, yukarıda ifadesine yer verilen mevzuat hükümlerinin gereği olduğundan, orman alanında olan söz konusu maden ruhsatına yönelik tesis edilen devlet hakkı bedelinin gecikme cezasıyla birlikte ödenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 31/10/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.