DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2019/7082 E.  ,  2023/7947 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/7082
Karar No : 2023/7947

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Özel Eğitim Öğretim ve Sürücü Kursu Danış. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.
...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait sürücü kursunun, 5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunun 7. maddesi uyarınca kapatılmasına ve kurucu şirkete beş yıl geçmeden tekrar kurum açma veya bir kurumu devir alma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kahramanmaraş Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin, davacı şirkete ait sürücü kursunun kapatılmasına yönelik kısmı açısından; davacıya ait sürücü kursunun kapatılmasına dayanak olarak Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 12/3. maddesi ve aynı yönetmeliğin Geçici 2. maddesi ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesinin gösterildiği, 5580 sayılı Kanunun 7. maddesinde hangi hal ve şartların gerçekleşmesi halinde özel öğretim kurumlarının kapatılacağının açık ve tahdidi olarak belirtildiği, Anayasanın temel hak ve hürriyetlerin sınırlanmasını düzenleyen 13. maddesinde; temel hak ve hürriyetlerin, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceği açıkça ifade edildiği, Özel öğretim kurumlarının ise, Anayasanın temel hak ve ödevlerin düzenlendiği ikinci kısmında yer alan 48. ve 49. naddeleri ile koruma altına alınan çalışma ve sözleşme hürriyeti ile çalışma hakkı ve ödevi kapsamında olduğu, bu itibarla Anayasa hükmü uyarınca ancak kanunla sınırlanabilecek olan çalışma hürriyetinin, Yönetmelikle sınırlanabilmesine hukuken olanak bulunmadığından dava konusu işlemde disiplin hukukunda da uygulama alanı bulan "Suç ve Cezalarda Kanunilik" ilkesine, normlar hiyerarşisine ve hukuka uyarlık bulunmadığı; dava konusu işlemin Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 18/5. maddesi uyarınca davacı şirkete beş yıl geçmeden tekrar kurum açma veya bir kurumu devir alma ya da bir kuruma ortak olma izninin verilmemesine yönelik kısmı yönünden ise; Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 18/5. maddesinde yer alan ve dava konusu işleme esas alınan "Soruşturma sonucunda kurumu sürekli kapatılan kurucuya beş yıl geçmeden tekrar kurum açma veya bir kurumu devir alma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmez." şeklindeki düzenlemenin iptali istemiyle açılan davada Dairemizin E: 2015/13690 sayılı ve 04/04/2016 tarihli kararı ile anılan düzenlemenin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği anlaşıldığından yargı kararıyla yürürlüğü durdurulan hükme dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Uyuşmazlıkta; davacı şirkete ait sürücü kursunun, 5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca kapatılmasına ve kurucu şirkete beş yıl geçmeden tekrar kurum açma veya bir kurumu devir alma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kahramanmaraş Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasının işlem tarihinde yürürlükte olan halinde "Kurum açma izni verilen kurumlarda iki yıl içinde öğretime başlamayan ile amacı dışında kullanıldığı tespit edilen kurumun, kurum açma izinleri iptal edilir." hükmüne; anılan maddenin 09/12/2016 tarih ve 29913 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6764 sayılı Kanunun 62. maddesiyle değiştirilen halinde de "Kurum açma izni verilen kurumlardan iki yıl içerisinde faaliyete başlamayan, faaliyete başladıktan sonra yönetmelikte belirtilen süreden daha fazla izinsiz ara veren veya söz konusu izni amacı dışında kullandığı tespit edilen kurumların kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir." hükmüne yer verilmiş olup; kurum açma iznini amacı dışında kullandığı tespit edilen kurumların kurum açma izinlerinin iptal edileceği düzenlemesi yönünden bir değişiklik olmadığı anlaşılmaktadır.
Özel öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 12. maddesinin 3. fıkrasında "Okullar dışındaki diğer kurumların belirli bölümleri birlikte kullanılarak aynı binada başka bir kurum açılamaz.", Geçici 2. maddesinde ise "1) Bir arada bulunan okullar dışındaki diğer kurumların kurucuları, 8/3/2013 tarihine kadar Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayınlanan standartlarda belirtilen şartlara uygun olarak kurumlarını bağımsız kurum haline getirmek zorundadırlar. Verilen süre içinde bağımsız kurum haline getirilmeyen kurumlar kapatılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu işlemle; davacı şirkete ait sürücü kursunun kapatılması ve özel öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 18/5. maddesi uyarınca kurucu şirkete beş yıl geçmeden tekrar kurum açma veya bir kurumu devir alma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmemesine karar verildiğinden dava konusu işlem iki kısımda incelenmiştir.
Dava konusu işlemin davacı şirkete beş yıl geçmeden tekrar kurum açma veya bir kurumu devir alma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmemesine ilişkin kısmı yönünden yapılan inceleme:
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, kararın bu kısmının onanması gerekmektedir.
Dava konusu işlemin davacı şirkete ait sürücü kursunun kapatılmasına ilişkin kısmının incelenmesi:
Somut olayda; Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün Valiliklere gönderdiği ... tarihli ve ... sayılı yazıda Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 12/3. maddesi uyarınca okullar dışındaki diğer kurumların belirli bölümlerinin birlikte kullanılarak aynı binada başka bir kurum açılamayacağı, anılan Yönetmeliğin Geçici 2. maddesi uyarınca bir arada bulunan okullar dışındaki diğer kurumların kurucularının 08/03/2013 tarihine kadar Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayımlanan standartlarda belirtilen şartlara uygun olarak kurumlarını bağımsız kurum haline getirmek zorunda olduğu, verilen süre içinde bağımsız kurum haline getirilmeyen kurumların kapatılacağı, Bakanlığa ulaşan tespitler ve şikayetlerden bazı Valiliklerin belirtilen hükümlere uygun davranmadığı, birlikte bulunan kurumları 08/03/2013 tarihine kadar ayırarak bağımsız kurum haline getirmediği, Özel MTSK ile birlikte İş Makineleri Kursunun veya SRC kurslarının birlikte bulundukları, Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7/1. maddesinde kurum açma iznini amacı dışında kullandığı tespit edilen kurumların kurum açma izinlerinin iptal edileceği, belirtilen hükümler dikkate alınarak amacı dışında kurumların kurum açma izinlerinin iptal edileceği, birlikte bulunan kurumlar varsa Yönetmeliğin Geçici 2. maddesi uyarınca işlem tesis edileceği hususuna yer verildiği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda; davacı şirkete ait sürücü kursu hakkında yapılan soruşturma sonucu hazırlanan ... tarihli ve ... sayılı raporun incelenmesi neticesinde; sürücü kursu ile iş makineleri kursu ile SRC kurslarının birlikte bulunması nedeniyle anılan kursların ayrılması gerektiği hususunun ... tarihli ve ... sayılı ile ... tarihli ve ... sayılı yazılar ile belirtildiği, anılan kursa 01/07/2016 tarihinde gidildiğinde kursun Yönetmeliğin Geçici 2. maddesini uygulamadığının tespit edildiği ve anılan kurumun Kanun'un 7. maddesi uyarınca kapatılmasının uygun olacağı kanaatine yer verildiği anlaşılmıştır.
Dosyada yer alan 01/07/2016 tarihli tutanakta anılan kursun Yönetmeliğin Geçici 2. maddesine uygun davranmadığının tespit edildiği ve bu hususa ilişkin reklam panoları ve tabelaların fotoğrafının çekildiği, ekli fotoğraflarda "Özel Süvari Sürücü Kursu SRC Eğitim Merkezi" ifadelerine yer verildiği, kursun kurucu temsilcisinin imzasıyla İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne gönderilen 01/06/2016 tarihli ve 27 sayılı dilekçede anılan kurumun 03/09/2004 tarihli Mesleki Yeterlilik Eğitim Yönetmeliği'nin 15/f maddesi gereğince ... tarihli ve ... sayılı Mesleki Yeterlilik Eğitim Belgesini aldığı, Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 20/03/2012 tarihinde yürürlüğe girdiği ve bahse konu Yönetmeliğin Geçici 2. maddesinin kurumlarını kapsamadığı hususuna yer verildiği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve uyuşmazlığın birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davacı şirkete ait sürücü kursunun mevzuatta yer alan şartlara uygun olarak kurumunu bağımsız kurum haline getirmediği ve bu bağlamda Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin Geçici 2. maddesinde yer alan yükümlülüğü yerine getirmemek suretiyle kurumun amacı dışında kullanılmasına sebebiyet verildiği anlaşıldığından anılan kurumun kapatılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin bu kısmının iptali yönündeki karara yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının
a) Dava konusu işlemin, davacı şirkete beş yıl geçmeden tekrar kurum açma veya bir kurumu devir alma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmemesine ilişkin kısmının ONANMASINA,
b) Dava konusu işlemin, davacı şirkete ait sürücü kursunun kapatılmasına ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 27/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.