DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2019/6439 E.  ,  2023/4424 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/6439
Karar No : 2023/4424

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Genel Müdürlüğü

KARŞI TARAF (DAVACI): … Bitkisel ve Hayvansal Üretim Gıda Madencilik Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Polatlı ilçesi hudutları dahilinde bulunan sahada … sicil numaralı III. Grup Maden Arama Ruhsatının 3213 sayılı Maden Yasası'nın 10'uncu ve 03/06/2016 gün ve 29731 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yetkilendirilmiş Tüzel Kişilerle İlgili Yönetmeliğin Geçici 2'nci maddesi uyarınca rapor ve projenin geçersiz sayılarak 3213 sayılı Yasanın 17'nci maddesi uyarınca iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 3213 sayılı Maden Kanununa göre faaliyette bulunan şirketlerin kanunen yetkili birimlere vermesi gereken rapor, proje, ve her türlü teknik belgeleri usulüne uygun ve kanunun çizdiği sınırlar dahilinde hazırlayıp öngörülen süre içinde vermeleri gerektiği, dosyada yer alan bilgi belgelerin incelenmesinden davacı şirket tarafından tevdi edilen genel arama faaliyet raporu ve işletme projesinin tek bir kişi olan jeoloji yüksek mühendisi tarafından hazırlandığı, kanunen öngörülen yetkilendirilmiş tüzel kişiler tarafından hazırlanmadığı; dolayısıyla, mevzuat ile belirlenen kriterlere uyulmadığı sonucuna varıldığından maden arama ruhsatının iptaline yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın, davacı şirket tarafından idareye tevdi edilen ve tek bir kişi olan jeoloji yüksek mühendisi tarafından hazırlanan genel arama faaliyet raporu ve işletme projesinin uygun bulunmaması durumunda maden mevzuatındaki düzenlemeler uyarınca eksikliklerin bir ay içerisinde giderilmesi hususunda davacıya süre verilmesi gerekirken, süre verilmeyerek rapor ve projenin geçersiz sayılması suretiyle arama ruhsatının iptali yolunda tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45/4. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, yetkilendirilmiş tüzel kişiler ile ilgili hükümlerin 2015 yılı değişiklikleriyle mevzuatta yer bulduğu, belgelerin yetkilendirilmiş tüzel kişilerce hazırlanması zorunluluğunun 01/01/2017 tarihinde başlamış olduğu, davacı tarafın 10/04/2017 tarihli işletme projesinin yetkilendirilmiş tüzel kişi tarafından hazırlanmadığının sabit olduğu, bu haliyle işletme projesinin geçersiz olduğu, maden ruhsatının yürürlük tarihi de sona ermiş olduğundan ruhsatın iptal edildiği, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 703 sayılı KHK ile 3213 sayılı Maden Kanunu'na eklenen Geçici 33. madde ve 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 766. maddesi uyarınca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı hasım mevkiden çıkarılıp Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü hasım mevkine alınarak işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dava, Ankara ili, Polatlı ilçesi hudutları dahilinde bulunan sahada … sicil numaralı III. Grup Maden Arama Ruhsatının 3213 sayılı Maden Yasası'nın 10'uncu ve 03/06/2016 gün ve 29731 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yetkilendirilmiş Tüzel Kişilerle İlgili Yönetmeliğin Geçici 2'nci maddesi uyarınca rapor ve projenin geçersiz sayılarak 3213 sayılı Yasanın 17'nci maddesi uyarınca iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
3213 sayılı Maden Kanunu'nun işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Beyan: İlgililerin resmi kuruluşlara herhangi bir durumu belirlemek veya açıklamak maksadı ile vermiş oldukları yazılı belge; Proje: (Değişik: 4/2/2015-6592/2 md.) Yer kabuğundaki maden kaynaklarının değerlendirilmesi amacına dönük seçilmiş bir teknoloji kullanarak mevcut bir potansiyel talebini karşılamak üzere mal ve cevher üretmek için çalışmaları düzenleyen beyan niteliğinde rapor" tanımlarına, "Beyan usulü" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasında, "Madencilik faaliyetlerinin bu Kanun hükümlerine göre devamı süresince teknik ve mali konularda yapılan (…) beyanlar ile yetkili kişilerce tanzim edilen raporlar doğru kabul edilir." hükmüne, aynı maddenin 3. fıkrasında, "(Değişik fıkra: 26/5/2004 – 5177/5 md.) Beyanlardaki hata ve noksanlıklar, idarenin tespiti ve sorumluların uyarılmasından itibaren iki ay içerisinde düzeltilir. Bu sürede gerekli düzeltmenin yapılmaması halinde 20.000 TL idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazete'de yayımla yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin "İşletme ruhsatı süresi ve uzatılması" başlıklı 39. maddesinin 2. Fıkrasının a bendinde ise, "(2) İşletme ruhsat sürelerinin uzatılmasında aşağıdaki kriterler uygulanır:
a) İşletme ruhsat süresinin uzatılması için ruhsat süresi bitiminden önce işletme ruhsat taban bedeli ile beraber Ek-14’e göre hazırlanmış görünür ve muhtemel rezerv bilgilerini, çevre ile uyum planını da içeren yeni bir projeyle uzatma talebinde bulunulması gerekir. Aksi halde işletme ruhsatı iptal edilir. (...)" hükmü yer almaktadır.
03/06/2016 tarih ve 29731 sayılı Resmî Gazete'de yayımla yürürlüğe giren Yetkilendirilmiş Tüzel Kişiler ile İlgili Yönetmeliğin "YTK tarafından hazırlanan teknik belgelerde aranacak şartlar" başlıklı 7. maddesinin 5. fıkrasında, "Genel Müdürlüğe verilmesi gereken rapor, proje veya her türlü teknik belgede koordinatör imzasının olması zorunludur." hükmü, Geçici 2. maddesinde; "Kanun kapsamında Genel Müdürlüğe verilmesi gereken rapor, proje ve her türlü teknik belgenin yetkilendirilmiş tüzel kişiler tarafından hazırlanması zorunluluğu 1/1/2017 tarihinde başlar. Bu tarihe kadar, Kanunun 6592 sayılı Kanundan önceki hükümleri uygulanır." hükmü yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, davacının idareye sunduğu temdit projesinin esas olarak beyan niteliğinde bir rapor olduğu, beyanlarda eksiklik söz konusu olduğunda ise eksikliğin idarece tespiti ve sorumluların uyarılmasından itibaren iki aylık süre verilmek suretiyle giderilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketçe 10.04.2017 tarihinde işletme projesi ve genel arama dönemi faaliyet raporu tevdi edilerek işletme ruhsatı talebinde bulunulduğu, tevdi edilen genel arama faaliyet raporu ve işletme projesinin Jeoloji Yüksek Mühendisi tarafından hazırlandığı, Yetkilendirilmiş Tüzel Kişiler (YTK) Yönetmeliği kapsamında YTK tarafından hazırlanmadığı hususlarının tespit edilmesi üzerine, dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Davalı idare tarafından, davacı şirket tarafından idareye tevdi edilen genel arama faaliyet raporu ile işletme projesinin tek bir kişi olan jeoloji yüksek mühendisi tarafından hazırlandığının anlaşılması üzerine, yukarıda aktarılan mevzuat gereğince yetkilendirilmiş tüzel kişi tarafından beyanda bulunulması için davacı şirkete bildirimde bulunup iki aylık süre verilmesi, bu süre içerisinde gerekli düzeltmelerin yapılmaması halinde, Kanunda düzenlenen miktarda idari para cezası uygulanması ve başvurunun reddi gerekirken; mevzuat hükümlerine aykırı biçimde, süresi içerisinde tevdi edilen genel arama faaliyet raporu ve işletme projesinin yetkilendirilmiş tüzel kişi (YTK) tarafından hazırlanmaması nedeniyle, süresi içerisinde verilmemiş kabul edilerek, davacı şirkete ait Sic:66281 sayılı işletme ruhsatının bitim tarihi olan 29/01/2018 tarihi itibariyle iptaline karar verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 05/10/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

GEREKÇEDE KARŞI OY: (X) - Dava, Ankara ili, Polatlı ilçesi hudutları dahilinde bulunan sahada … sicil numaralı III. Grup Maden Arama Ruhsatının 3213 sayılı Maden Yasası'nın 10'uncu ve 03/06/2016 gün ve 29731 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yetkilendirilmiş Tüzel Kişilerle İlgili Yönetmeliğin Geçici 2'nci maddesi uyarınca rapor ve projenin geçersiz sayılarak 3213 sayılı Yasanın 17'nci maddesi uyarınca iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Olayda, davacı şirketçe 10.04.2017 tarihinde işletme projesi ve genel arama dönemi faaliyet raporu tevdi edilerek işletme ruhsatı talebinde bulunulduğu, tevdi edilen genel arama faaliyet raporu ve işletme projesinin Jeoloji Yüksek Mühendisi tarafından hazırlandığı, Yetkilendirilmiş Tüzel Kişiler (YTK) Yönetmeliği kapsamında YTK tarafından hazırlanmadığı hususlarının tespit edilmesi üzerine, dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Davalı idarece, ilgililerin yaptıkları müracaatların öncelikle evrak üzerinden incelenmesi, müracaatta eksiklikler bulunması halinde, bunların en kısa sürede tamamlanmak üzere ilgiliye makul süre tanınması, eksiklikler tamamlanıncaya kadar müracaatın değerlendirmeye alınmayacağı yönünde ihtarda bulunulması gerektiği, eksikliklerin tamamlanmaması halinde işlem tesis edilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.