DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2019/6412 E.  ,  2023/6568 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/6412
Karar No : 2023/6568

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … İl Özel İdaresi
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACILAR):
1- …
2- …
3- …
4- …
5- …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'nin 07.06.2013 tarihinde Batman Çayı'nda boğularak hayatını kaybetmesi ile neticelenen olayda davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek anne ... için 39.929,02-TL, baba ... için 29.819,79-TL olmak üzere toplam 69.748,81-TL maddi, anne baba için kişi başına 30.000,00-TL ve kardeşler için kişi başına 20.000,00-TL toplam 120.000,00-TL manevi tazminatın hakkın doğum tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; olaya ilişkin olarak açılan … Sulh Hukuk Mahkemesinin … Değişik İş sayılı dosyasındaki 10.04.2015 tarihli bilirkişi raporunda; "inceleme alanı içerisinde yaşanan boğulma vakalarının, çevrede bulunan kum ocağı işletmelerinin iş makinalarıyla akarsu yatağına yaptığı müdahale sonucu akarsu yatağında kot düşürülmesi sonucu oluşan çukurlardan meydana geldiği anlaşılmıştır." yönünde görüş bildirildiği; İdare Mahkemesi tarafından mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması sonucu 15.05.2017 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren bilirkişi raporunda da özetle; boğulma olayının meydana geldiği yerde akarsu yatağında doğal olmayan ve insan boyunu aşan çukurlar bulunduğu ve bu çukurların akarsu yatağında izinsiz şekilde malzeme alımından kaynaklandığı, boğulma olayının meydana gelmesine sebep olan en büyük etkenin bu çukurlar olduğu, davalı idarenin kaçak malzeme alımını engellemek için gerekli tedbiri almadığı, olay yerine girişin engellenmesi için bariyer veya güvenlik görevlisi görevlendirmesi yapılmadığı, olay yerine yaklaşık 80 metre mesafedeki tabelanın silik ve paslı olması sebebi ile okunamadığı, ailenin olay tarihinde 16 yaşında olan reşit olmayan çocukları üzerindeki bakım ve gözetim görevlerini layığı ile yerine getirmediğinden 2. derecede tali kusurlu olduğu, Batman İl Özel İdaresinin boğulma olayına yol açan akarsu yatağından kaçak malzeme alınması suretiyle doğal olmayan çukurların oluşması konusunda zafiyet göstermiş olduğu ve sivil şahısların bu mahalde suya girmemesi için gerekli tedbirleri almamış olduğu için hizmet kusurunun bulunduğu, davalı idarenin kusurunun %70, vefat eden ...'nin ebeveyni olan davacıların çocuklarını riskli alana göndermeleri veya izin vermeleri sebebi ile kusurunun %30 olduğunun belirtildiği göz önüne alınarak söz konusu bilirkişi raporu hükme esas alınabilecek nitelikte görülmüş; davacıların maddi zararlarının hesaplanması için bilirkişi incelemesi yaptırılması sonucu kusur oranları nispetinde belirlenen anne ... için 39.929,02-TL, baba ... için 29.819,79-TL olmak üzere toplam 69.748,81-TL tutarındaki maddi zararın 20.000,00-TL'lik kısmının idareye başvuru tarihi olan 06.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle, kalan kısmının ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ terihi olan 24.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece tazmin edilmesine; manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede ise; ... ve ...'nin her biri lehine ayrı ayrı 25.000,00-TL, ..., ... ve ...'nin her biri lehine ayrı ayrı 7.500,00-TL olmak üzere toplam 72.500,00-TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 06.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda Türkiye'nin toplumsal şartlarına daha uygun ve güncel olan TRH 2010 çizelgesi yerine PMF 1931 çizelgesi esas alınarak hesaplama yapıldığı görülmüşse de, her iki tabloda öngörülen muhtemel bakiye ömür sürelerinin karşılaştırılması sonucunda, bu durumun istinaf yoluna başvuran davalı idare lehine bir sonuç doğurmadığı, istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, hasmın yanlış belirlendiği, kendilerince verilen herhangi bir kum çakıl ruhsatı bulunmadığı, bölgede yer alan iş makineleri kime aitse olayın meydana gelmesinden de onun sorumlu olduğu; kaçak malzeme alımı yapanlara ceza verildiği, denetim yükümlülüğünün yerine getirildiği, olayın gerçekleştiği tarihteki dere yatağının durumu ile bugünkü durumunun aynı olamayacağı, bu nedenle bilirkişilerce önceki yıllara ilişkin değerlendirme yapılamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 30/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.