DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2019/5979 E.  ,  2024/77 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/5979
Karar No : 2024/77

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı Belediye tarafından, …İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı uyarınca Başkanlıklarına devredilen Muğla ili, Fethiye ilçesi, …Mahallesi, … ve … parsel sayılı taşınmazlarda kiracılığı bulunan … Marina Turizm Yatırımları A.Ş. tarafından … tarih ve … numaralı Kira Sözleşmesi kapsamında 23/01/2015-30/08/2015 tarihleri arasında davalı belediyeye yapılan ödemelerin yasal faiziyle iade edilmesi için 18/01/2018 tarihinde yapılan başvurunun reddine ilişkin Muğla Büyükşehir Başkanlığı Emlak ve İstimlak Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlık konusu taşınmazların Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığına devrine dair 22/04/2014 tarihli Muğla Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Başkanlığı kararının ….İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptaline karar verildiği ve söz konusu kararın Danıştay Sekizinci Dairesince işin esasına girilmeksizin, taşınmazların devrine ilişkin alınan Komisyon kararının, usulüne uygun teşekkül etmeyen komisyonca alındığı belirtilerek gerekçeli onanmasına karar verilerek kesinleştiği, Danıştay Sekizinci Dairesinin kararı doğrultusunda, davalı idarece dava konusu taşınmazların yeniden paylaşımı için … tarih ve … sayılı işlem ile Muğla Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Başkanlığına başvuru yapıldığı ancak konuyla ilgili olarak herhangi bir karar alınmadığı, Muğla Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Başkanlığınca usulüne uygun komisyon teşekkül ettikten sonra dava konusu taşınmazlara yönelik alacağa yeni karar doğrultusunda işlem tesis edeceği dikkate alındığında, davacı Belediyece dava konusu taşınmazlara ilişkin 23/01/2015-30/08/2015 tarihleri arasında kiraya verilmesinden elde edilen gelirlerin iadesi istemiyle 18/01/2018 tarihinde yapılan başvurunun, dava konusu taşınmazların yeniden paylaşımı için Muğla Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Başkanlığına başvuru yapıldığı ve başvurunun Komisyon tarafından verilecek nihai karara göre değerlendirileceği yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği, davacının 18/01/2018 tarihli başvurusunun, davalı idarece dava konusu taşınmazların yeniden paylaşımı için Muğla Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Başkanlığına başvuru yapıldığı ve başvurunun Komisyon tarafından verilecek nihai karara göre değerlendirileceği yönünde tesis edilen işlemle reddedildiği, Muğla Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Başkanlığınca dava konusu taşınmazlara yönelik alacağa yeni karar doğrultusunda davalı idarece tesis edilecek işleme karşı davacı tarafından ayrıca dava açılabileceği sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idarenin Muğla Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Başkanlığına başvuru yaptığı ve bu başvuru neticesine göre işlem tesis edeceğini bildirdiği, komisyonun yeniden teşekkül ettirilip, fiilen bir karar almasını sağlayacak emir ve talimat verebilecek bir durumda olmadığından komisyonun hiçbir zaman toplanmayabileceği ve karar almayabileceği, davalı idarenin yaptığı başvuru tarihi üzerinden Mahkeme karar tarihine kadar 17 aya yakın zaman geçmesine rağmen Komisyondan kesin bir karar çıkmadığı, uyuşmazlık konusu taşınmazların Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığına devrine dair 22/04/2014 günlü Muğla Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Başkanlığı kararının …İdare Mahkemesi kararıyla iptal edildiği, iptal edilmiş olan idari işlemin hukuk aleminde hiç doğmamış hale geldiği, bu sebeple mezkur taşınmazın davacı belediyeye devrine ait 20/03/2014 günlü komisyon kararının hukuken geçerli olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Mülkiyeti mülga Göcek Belediyesine ait, Muğla İli, Fethiye İlçesi, … Beldesi, … pafta, … nolu parselde kayıtlı 7.500,00m² yüzölçümlü arsa üzerindeki yat çekek yeri ile … pafta, … nolu parselde kayıtlı 5.431,00m² yüzölçümlü arsa üzerindeki rıhtım iskele yeri 20/03/2014 tarihli Muğla Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Başkanlığı kararıyla Fethiye Belediye Başkanlığına devredildiği sonrasında ise 22/04/2014 tarihli Muğla Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Başkanlığı kararı ile Muğla Büyükşehir Başkanlığına devredildiği, söz konusu kararın iptali istemiyle davacı Fethiye Belediye Başkanlığı tarafından açılan davada … İdare Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptaline karar verildiği, söz konusu iptal kararının temyiz edilmesi sonucu Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 20/04/2017 tarih ve E:2015/11930 sayılı kararı ile gerekçeli onanmasına karar verildiği, davalı idarece dava konusu taşınmazların yeniden paylaşımı için ...tarih ve ... sayılı işlem ile Muğla Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Başkanlığına başvuru yapıldığı, davacı Fethiye Belediye Başkanlığı tarafından … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı uyarınca Başkanlıklarına devredilen Muğla ili, Fethiye ilçesi, … Mahallesi, …ve … parsel sayılı taşınmazlarda kiracılığı bulunan … Marina Turizm Yatırımları A.Ş. tarafından … tarih ve … numaralı Kira Sözleşmesi kapsamında 23/01/2015-30/08/2015 tarihleri arasında yapılan ödemelerin yasal faiziyle iade edilmesi için 18/01/2018 tarihinde başvuru yapıldığı, söz konusu başvuru üzerine dava konusu taşınmazların yeniden paylaşımı için Muğla Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Başkanlığına başvuru yapıldığı ve başvurunun Komisyon tarafından verilecek nihai karara göre değerlendirileceği yönünde dava konusu … tarih ve … sayılı işlemin tesis edildiği, söz konusu işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 138. maddesinin son fıkrasında, "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez." hükmü; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. Ancak, haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında, bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlığa konu taşınmazların, 22/04/2014 tarihli Muğla Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Başkanlığı kararı ile Muğla Büyükşehir Başkanlığına devredilmesinden önce, yine aynı Komisyonun 20/03/2014 tarihli kararıyla davacı Fethiye Belediye Başkanlığına devredildiği, 22/04/2014 tarihli Muğla Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Başkanlığı kararının …İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptaline karar verildiği ve söz konusu kararın Danıştay Sekizinci Dairesince gerekçeli onanmasına karar verilerek kesinleştiği görülmektedir.
Hukuka aykırı bulunan idari işlemler hakkında verilen iptal kararlarının, varlıklarını hukuka uygunluk karinesinden yararlanmak suretiyle sürdüren idari işlemleri tesis edildikleri tarihe kadar geriye yürür şekilde ortadan kaldırdığı, dolayısıyla, dava konusu edilen idari işleme bağlı olan diğer işlemlerin de ortadan kalkacağı, iptal kararlarının bu özelliğinin, dava konusu idari tasarruftan önceki hukuki durumun sağlanması gereğinden kaynaklandığı, iptal kararlarının, iptal edilmiş olan idari işlemi hukuk aleminde hiç doğmamış hale getirdiği anlaşılmaktadır.
Buna göre, 22/04/2014 tarihli Komisyon kararının hukuk aleminde hiç doğmadığı, yargı kararıyla geriye yürür bir şekilde iptal edildiği göz önüne alındığında, aynı taşınmazların davacı Fethiye Belediye Başkanlığına tahsisine ilişkin 20/03/2014 tarihli Komisyon kararının hukuken geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, taşınmazların davacı Fethiye Belediye Başkanlığına tahsisine ilişkin 20/03/2014 tarihli Komisyon kararı uyarınca söz konusu taşınmazlardan 23/01/2015-30/08/2015 tarihleri arasında elde edilen kira gelirlerinin davacı belediyeye ödenmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 18/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.