DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2019/2752 E.  ,  2023/7066 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2752
Karar No : 2023/7066

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait … plakalı aracın, ilgili belediyeden izin alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Anayasa Mahkemesinin 11.09.2014 tarih ve E:2014/52, K:2014/139 sayılı kararı göz önüne alındığında, yasa dışı taşımacılık yaptığı ileri sürülen araç sürücüsünün taşımacılık faaliyetinden bilgisi olan ve buna izin veren araç sahibi yönünden, başka kanuni dayanağın bulunması ve sorumluluk esaslarının belirtilmesi halinde idari yaptırım kararı verilebileceği, buna göre, 5326 sayılı Kanunun 8. maddesi hükümleri uyarınca sahip olduğu aracın izinsiz yolcu taşımacılığında kullanılması hususunda bilgi sahibi olduğunun dosya kapsamından anlaşılması halinde araç sahibine de izinsiz ticari amaçlı taşımacılık fiili için kanunda öngörülen yaptırımın uygulanabilmesinin mümkün olduğu, somut olayda; dosya kapsamında yer alan bilgi ve beyanlara göre, araç sürücüsünün gerçekleştirdiği taşımacılık faaliyetinin, araç sahibi olan davacının bilgisi ve izni dahilinde yapıldığının görüldüğü; ancak 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3. maddesi kapsamında idari yaptırım uygulanabilmesi için gerekli unsurların mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği; ticari plakalı araçla taşımacılık yapma konusunda oda kaydı bulunan ve vergi mükellefi olan davacının ticari aracına belediye tarafından güzergah izin belgesi verildiği, Güzergah İzin Belgesinin Mahkeme tarafından iptal edilmiş olmasının davacının aracını ''korsan taşımacılık yapılan araç'' olarak nitelendirmeyeceği; öte yandan, İzmir Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde çalışan toplu taşıma araçlarına ilişkin kuralların Karayolu Toplu Taşımacılık Esasları Yönergesinde düzenlendiği, anılan Yönergeye aykırı davranılması halinde Yönergede belirlenen yaptırımların uygulanmasının da mümkün olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının güzergah izin belgesi bulunmadığı, bu durumun sürücü tarafından da imzalanan tutanakla tespit edildiği, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek 2. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde; araçlarını motorlu araç tescil ve trafik belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerinin 14.400.000 lira para cezası ile cezalandırılacağı, ayrıca, aracın on beş gün süre ile trafikten men edileceği, ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşıyan kişiye, (...) bağlı bulunduğu durak, işyeri ve işletmelerin sorumlularına birinci fıkrada gösterilen idari para cezasının üç kat olarak, fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde tekerrürü halinde ise beş kat olarak uygulanacağı, ayrıca, aracın her defasında altmış gün süre ile trafikten men edileceği hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının da aralarında bulunduğu … No'lu Menemen Yolcu Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi üyelerine güzergah izin belgesi düzenlenmesine ilişkin İzmir Büyükşehir Belediyesi UKOME'nin … sayılı kararının … İdare Mahkemesi'nin … günlü ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine, Kooperatif üyesi 55 kişinin güzergah izin belgelerinin iptal edilmesine dair … tarih ve … sayılı UKOME kararının alındığı, bu karar doğrultusunda emniyet trafik denetleme ekibince 11.03.2016 tarihinde davacı adına kayıtlı … plakalı araçta yapılan kontrolde, güzergah izin belgesi iptal edildiği halde taşımacılık faaliyetine devam edildiği gerekçesiyle aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3. maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edildiği anlaşılmaktadır.
S.S. 34 No'lu Menemen Yolcu Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi üyesi olan 55 araç sahibine İzmir Büyükşehir Belediyesi UKOME'nin … tarih ve … sayılı kararı doğrultusunda güzergah izin belgesi verildiği, davacıya da kooperatif üyesi olarak İzmir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Trafik ve Denetim Şube Müdürlüğünce … tarih ve … nolu güzergah izin belgesinin düzenlendiği, güzergah izin belgesi verilmesinin dayanağı olan İzmir Büyükşehir Belediyesi UKOME'nin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi'nde açılan davada verilen … günlü ve E:…, K:… sayılı iptal kararının, Dairemizin temyiz incelenmesi sonucunda verdiği … günlü ve E:…, K:… sayılı kararı ile kazanılmış hakların korunması amacıyla ve belediyenin yetkileri dahilinde tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bozulması üzerine ... İdare Mahkemesi'nin … günlü ve E:…, K:… sayılı kararı ile Dairemizin bozma kararına uyulmak suretiyle davanın reddedildiği, bu kararın temyiz ve karar düzeltme aşamalarından geçerek kesinleştiği görülmektedir.
Belirtilen fiili ve hukuki durum karşısında, davacının hukuken geçerli, belediyece verilen güzergah izin belgesine sahip olduğu anlaşılmakta olup, korsan taşımacılık yaptığından bahsedilemeyeceğinden, davacıya ait … plakalı aracın, 2918 sayılı Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 3. fıkrası kapsamında 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan temyize konu kararın bu gerekçe ile onanması gerekmiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda yer verilen GEREKÇE İLE ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 12/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.