DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2019/10057 E.  ,  2023/7927 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/10057
Karar No : 2023/7927

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait Özel ... Taşıtlar Sürücüleri Kursu'nun kapatılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Sakarya Valiliği işlemi ile bu işlemden kaynaklı 7 adet araca ve ekli listede yer alan taşınır mallara el konulmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü yapılanması ile bağı bulunduğundan 07/08/2016 tarihinde tutuklandığı, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarihli ve E:… K:… sayılı kararı ile "... Hendek İlçe Mütevelli heyetinde yer aldığı, silahlı terör örgütünün amaç ve hedefleri doğrultusunda çalıştığı, örgütün faaliyetlerinde bilerek ve isteyerek yer aldığı, eylemlerdeki süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluluk göz önünde bulundurulduğunda silahlı terör örgütünün hiyerarşik yapısı içerisinde olduğu, savunmasının suçtan kurtulmaya yönelik olduğu, sanığın üzerine atılı "silahlı terör örgütüne üye olma" suçunun maddi ve manevi unsurları itibariyle oluştuğu..." gerekçesi ile "silahli terör örgütüne üye olma" suçunun sübuta erdiğinden bahisle 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına hükmedildiği, yine davacının sahibi olduğu 7 adet araca 667 ve 670 sayılı OHAL kararnameleri ile el konulduğu, Sakarya Valiliği OHAL İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunca hazırlanan 24/02/2017 tarih ve 2017/A-1193/1 sayılı görüş ve öneri raporunda, "...İl KHK Komisyonunca yapılan tespit ve araştırmalar sonucunda İnceleme Değerlendirme Komisyonu Başkanlığına ulaştırılan Nakil Araçları ve İş Makineleri Tablosu bilgileri ve İnceleme Değerlendirme Komisyonu Başkanlığınca yapılan değer tespit çalışmaları sonucunda mükellefin nakil araçları ve iş makinelerine ilişkin bilgilerine göre …, … , …, … plaka sayılı otomobiller ve …, … , … plakalı sayılı motosikletlerin olduğu, komisyonca tespit edilen değerler toplamı 21.782.18-TL (KDV hariç ) olup, mükellefin malvarlığına dahil edilmesi gereken toplam nakil araçları tutarının 21.782.18-TL " olduğunun belirtildiği anlaşıldığından davacının ve işlettiği sürücü kursunun FETÖ/PDY Terör Örgütüne üye olduğu gerek istihbari bilgiler gerekse ... Ağır Ceza Mahkemesi kararı ile sabit olduğundan davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince, dava dilekçesinde yer alan taşınır mallara el konulmasına ilişkin işlemin iptali istemine yönelik hüküm kurulmadığı; diğer işlemler yönüyle davalı Sakarya Valiliği yanında işlemleri tesis eden Milli Eğitim Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın da hasım mevkiine alınarak dava hakkında karar verilmesi gerekirken sadece Sakarya Valiliği husumetiyle davanın yürütüldüğü anlaşıldığından belirtilen eksiklikler giderilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, belirtilen gerekçe dikkate alınarak yeniden bir karar verilmek üzere 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca dava dosyasının Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, davacıya ait sürücü kursunun kapatılmasına ilişkin … tarihli ve E:… sayılı Sakarya Valiliği işlemi ile bu işlemden kaynaklanan 7 adet aracına el konulmasına ve taşınır mallarına el konulmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İstinaf' başlıklı 45. maddesinin 4. fıkrasında; "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Somut olayda; davacıya ait sürücü kursunun Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca süresiz olarak kapatıldığı, sonrasında ise 667 sayılı KHK ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın 03/08/2016 tarih ve 8290246 sayılı Makam Oluru ile kapatılmasına karar verildiği, anılan kapatma işleminin sonucu olarak kapatılan kurum faaliyetlerinde kullanılan araçların Hazine adına tescil işlemlerinin yapıldığı anlaşılmaktadır.
İdare Mahkemesince Sakarya Valiliği husumetiyle görülen davada davanın reddine karar verilmiş olup, temyize konu Bölge idare Mahkemesi kararında ise taşınır mallara el konulmasına ilişkin işlem yönünden hüküm kurulmadığı, diğer işlemler yönünden ise Sakarya Valiliği yanında Milli Eğitim Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın da hasım konumunda olması gerektiğinden belirtilen eksiklikler giderilmek üzere dosyanın Mahkemesine iadesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
İstinaf mercinin, İlk Derece Mahkemesi kararını hukuka uygun bulması halinde istinaf başvurusunun reddine, aksi hâlde ise kararın kaldırılmasına karar vermesi; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verdiği durumlarda ise kural olarak, Mahkeme Kararında tespit edilen maddi veya hukuki eksiklikleri tamamlayarak nihai kararı vermesi gerekmektedir.
İstinaf merci olan Bölge İdare Mahkemesinin, İlk Derece Mahkemesinin kararını hukuka uygun bulmayarak, istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verdiği hâllerde, kural olarak işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği; istisnai olarak, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz Mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde ise dosyayı ilgili Mahkemeye göndereceği açıktır.
Uyuşmazlıkta, davacı hakkında tesis edilen asıl işlemin davacıya ait sürcü kursunun kapatılmasına ilişkin olduğu ve anılan işlemin sonucu olarak sürücü kursuna ait 7 adet araca ve taşınır mallara el konulmasına karar verildiği anlaşıldığından davanın Sakarya Valiliği husumetiyle görülmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, İdare Mahkemesince eksik kurulan hüküm yönünden Bölge İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esasına ilişkin karar verilmesi gerekirken yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemeye gönderilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 27/12/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :
(X)- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde; "... 4. Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir. 5. Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta; bakılan dava, davacıya ait sürücü kursunun kapatılmasına ilişkin … tarihli ve E:… sayılı Sakarya Valiliği işlemi ile bu işlemden kaynaklanan 7 adet araca ve ekli listede yer alan taşınır mallara el konulmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmış olup; temyize konu Bölge idare Mahkemesi kararı ile İdare Mahkemesince taşınır mallara el konulmasına ilişkin işlem yönünden hüküm kurulmadığı, diğer işlemler yönünden ise Sakarya Valiliği yanında Milli Eğitim Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın da hasım konumunda olması gerektiğinden belirtilen eksiklikler giderilmek üzere dosyanın Mahkemesine iadesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; her ne kadar … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince istinaf başvurusunun kabulü, anılan Mahkeme kararının kaldırılması, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiş ise de; yukarıda yer verilen 2577 sayılı Kanunun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının kesin nitelikte olduğu dikkate alındığında, anılan kararın temyiz isteminin incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.